Odpowiedzialność osoby za szkodę wyrządzoną przez zwierzę, które ta osoba chowa (np. jest właścicielem psa) lub którym się posługuje, jest uregulowana w art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten znajduje się w tytule "Czyny niedozwolone", co oznacza, że chodzi o odpowiedzialność pozaumowną (deliktową).
Dlatego poprawna jest odpowiedź "czynu niedozwolonego": w takim układzie nie trzeba wykazywać istnienia umowy między poszkodowanym a osobą chowającą zwierzę. Kluczowe jest wystąpienie szkody, związek przyczynowy oraz spełnienie przesłanek odpowiedzialności z art. 431 KC.
W art. 431 KC przyjmuje się mechanizm domniemania winy w nadzorze (często opisywany jako culpa in custodiendo): osoba chowająca zwierzę może bronić się przez wykazanie braku winy (egzoneracja). To odróżnia tę odpowiedzialność od odpowiedzialności stricte "na zasadzie ryzyka", która co do zasady jest bardziej surowa, bo nie opiera się na winie i zwykle przewiduje węższy katalog przesłanek zwalniających.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "gwarancji" – gwarancja jest typowa dla stosunków zobowiązaniowych (umownych) i nie opisuje reżimu naprawienia szkody wyrządzonej osobie trzeciej przez zwierzę.
- "ryzyka" – w tym pytaniu chodzi o art. 431 KC, który dopuszcza uwolnienie się przez wykazanie braku winy w nadzorze; to nie jest odpowiedzialność bezwzględna utożsamiana potocznie z "ryzykiem".
- "nienależytego wykonania zobowiązania" – to odpowiedzialność kontraktowa, wymagająca istnienia zobowiązania (np. umowy) między stronami; przy szkodzie wyrządzonej przez zwierzę poszkodowany zwykle dochodzi roszczeń poza umową.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się szkoda wyrządzona osobie trzeciej bez wskazania umowy, w pierwszej kolejności rozważ reżim czynów niedozwolonych i sprawdź, czy istnieje przepis szczególny (tu: art. 431 KC).
