KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 3.
Okazałe drzewo lub ciekawy okaz rośliny, sadzony pojedynczo, najczęściej na tle trawnika w celu pełnego wyeksponowania, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Określenie soliter oznacza roślinę sadzoną pojedynczo i celowo eksponowaną, aby w pełni pokazać jej pokrój i walory dekoracyjne (często na tle trawnika). "Dominanta" to ogólnie element dominujący w kompozycji, "bindaż" dotyczy form prowadzenia roślin, a "paralela" opisuje układ, nie pojedynczy okaz.

Pełne wyjaśnienie:

W architekturze krajobrazu ważne jest rozróżnianie funkcji kompozycyjnej elementu (co robi w układzie) od formy sadzenia (jak jest zastosowany). Opis w pytaniu mówi o okazałym drzewie lub ciekawym okazie rośliny, który jest sadzone pojedynczo i ustawiony tak, by był w pełni wyeksponowany, najczęściej na tle trawnika. Taki sposób zastosowania rośliny nazywa się soliterem: pojedynczy, wyodrębniony egzemplarz będący samodzielnym akcentem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji?

  • "dominanta" – to pojęcie opisujące element dominujący w odbiorze kompozycji (może nim być budynek, grupa drzew, rzeźba, nawet kolor). Dominanta nie musi być pojedynczą rośliną ani nie wynika wyłącznie z faktu "sadzenia pojedynczo". Pojedynczy okaz może być dominantą, ale nie zawsze; definicja z pytania jednoznacznie wskazuje na formę: samotne, eksponowane sadzenie.
  • "bindaż" – odnosi się do formy/elementu związanego z prowadzeniem roślin (często pnączy) na podporach, tworzącego zadaszenie lub zielony tunel. To inna kategoria zagadnień niż pojedyncze drzewo na trawniku.
  • "paralela" – oznacza układ równoległy (np. aleje, linie nasadzeń, elementy prowadzone równolegle). To opis relacji przestrzennych wielu elementów, a nie nazwa pojedynczego, wyizolowanego okazu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się sformułowania "pojedynczo", "wyeksponować", "na tle trawnika", myśl o roślinie jako o samodzielnym akcencie i szukaj terminu oznaczającego samotne sadzenie. To pozwala uniknąć pułapki wyboru słowa ogólnego ("dominanta"), które brzmi przekonująco, ale nie jest definicją z pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Soliter to roślina (najczęściej drzewo lub duży krzew) sadzona pojedynczo jako samodzielny akcent kompozycyjny. Umieszcza się ją tak, aby była dobrze widoczna z różnych stron i żeby można było ocenić jej pokrój, wielkość oraz walory dekoracyjne.
Trawnik daje jednolite, spokojne tło, które nie konkuruje z rośliną o uwagę. Dzięki temu sylwetka, pokrój i barwa solitera są czytelne, a roślina jest "wyciągnięta" na pierwszy plan. To prosty zabieg zwiększający efekt reprezentacyjny nasadzeń.
Soliter opisuje sposób użycia rośliny (pojedyncze, eksponowane sadzenie). Dominanta opisuje efekt w odbiorze kompozycji (element najsilniej przyciągający wzrok). Soliter może być dominantą, ale dominantą może być też np. budynek, rzeźba lub grupa roślin.
Tak. Soliterem może być zarówno drzewo, jak i krzew, jeśli jest na tyle dekoracyjny i okazały, że warto go wyeksponować jako pojedynczy element. Kluczowe jest zapewnienie mu przestrzeni i tła, aby forma rośliny była czytelna i nie "zlewała się" z otoczeniem.
Najważniejsze są: atrakcyjny pokrój, docelowe rozmiary, dekoracyjność sezonowa (kwiaty, liście, owoce, kora), zdrowotność i odporność. Istotne jest też dopasowanie wymagań siedliskowych do miejsca (światło, gleba, wilgotność), bo soliter jest silnie eksponowany i jego słaba kondycja jest od razu widoczna.
Gdy potrzebujesz mocnego akcentu: w strefie wejściowej, na osi widokowej, w centrum trawnika, przy tarasie lub w miejscu zamykającym perspektywę. Soliter pomaga uporządkować kompozycję i prowadzić wzrok, ale wymaga przestrzeni, więc nie sprawdza się w bardzo ciasnych układach.
Bindaż to forma/element związany z prowadzeniem roślin na podporach (często pnączy), tworzący konstrukcję okrytą zielenią, np. tunel lub zadaszenie. Nie oznacza pojedynczego drzewa sadzonego jako akcent na trawniku. To zupełnie inny typ rozwiązania przestrzennego.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "dominanta", bo kojarzy się z wyróżnieniem. W zadaniu kluczowe są słowa: pojedynczo i wyeksponowanie, które wskazują na termin dotyczący formy sadzenia. Drugi błąd to mylenie specjalistycznych nazw (np. bindaż) bez znajomości ich funkcji.
Nie musi, ale powinna być dobrana odpowiedzialnie: odporna na warunki lokalne i bezpieczna dla otoczenia (np. brak problemów z łamliwością). W praktyce stosuje się zarówno gatunki rodzime, jak i obce, o ile są odpowiednie siedliskowo i nie powodują problemów pielęgnacyjnych.
Pomaga skojarzenie "solo" = sam. Soliter to roślina "grająca solo" w kompozycji: stoi osobno, ma przestrzeń dookoła i jest świadomie pokazana na tle (często trawnika). Jeśli w treści zadania jest mowa o pojedynczym, eksponowanym okazie, to zwykle chodzi o ten termin.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Określenie soliter oznacza roślinę sadzoną pojedynczo i celowo eksponowaną, aby w pełni pokazać jej pokrój i walory dekoracyjne (często na tle trawnika)."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "soliter": https://sjp.pwn.pl/szukaj/soliter.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "dominanta": https://sjp.pwn.pl/szukaj/dominanta.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "bindaż": https://sjp.pwn.pl/szukaj/binda%C5%BC.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Słowniki i leksykony terminów architektury krajobrazu (hasła: soliter, dominanta, bindaż)
  • Podręczniki z kompozycji krajobrazowej i zasad kształtowania zieleni (akcenty, osie widokowe, ekspozycja)
  • Atlas/poradnik doboru drzew i krzewów do nasadzeń soliterowych (pokrój, wielkość, walory sezonowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego