KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 8.
Okres periodycznego sygnału cyfrowego jest równy 0,01ms. Jaka jest częstotliwość tego przebiegu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres T = 0,01 ms trzeba zamienić na sekundy: 0,01 ms = 0,01·10-3 s = 10-5 s. Częstotliwość f jest odwrotnością okresu: f = 1/T = 1/10-5 s = 105 Hz, czyli 100 kHz.
To odpowiada wskazanej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W sygnałach okresowych (także cyfrowych, jeśli powtarzają się w czasie) zachodzi zależność:

f = 1/T, gdzie T to okres w sekundach, a f to częstotliwość w hercach (Hz).

Krok 1: zamiana jednostek
Podano T = 0,01 ms. Ponieważ 1 ms = 10-3 s, to:

T = 0,01 · 10-3 s = 10-2 · 10-3 s = 10-5 s.

Krok 2: obliczenie częstotliwości
f = 1/T = 1 / (10-5 s) = 105 Hz.

Krok 3: zapis z przedrostkiem
105 Hz = 100 000 Hz = 100 kHz (bo 1 kHz = 103 Hz).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 kHz odpowiadałoby okresowi 0,1 ms (10 razy większemu), więc wynika zwykle z pomyłki o jeden rząd wielkości.
  • 1 kHz odpowiada okresowi 1 ms (100 razy większemu), co często jest skutkiem pominięcia wartości 0,01 i przyjęcia wprost "ms".
  • 1 MHz odpowiada okresowi 0,001 ms = 1 µs, czyli 10 razy krótszemu niż w zadaniu; to typowy błąd w zamianie ms na s lub w przesunięciu przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze najpierw sprowadź czas do sekund i dopiero potem licz odwrotność. Na końcu dopasuj wynik do przedrostka (k, M), żeby uniknąć błędu skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności f = 1/T. Najpierw przelicz okres T na sekundy, a potem oblicz odwrotność. Wynik w Hz możesz zamienić na kHz lub MHz, korzystając z przedrostków SI (k = 103, M = 106).
Okres to czas jednego pełnego powtórzenia przebiegu. W telekomunikacji wiąże się z taktowaniem, synchronizacją i interpretacją pomiarów (np. na oscyloskopie). Znając okres, łatwo wyznaczyć częstotliwość pracy generatora, zegara lub przebiegu testowego.
Bo jednostką w układzie SI dla częstotliwości jest Hz = 1/s. Jeśli policzysz odwrotność z T w ms, dostaniesz wynik "na milisekundę", a potem łatwo o błąd skali (np. 1000×). Zamiana na sekundy porządkuje rachunek i minimalizuje pomyłki.
Pamiętaj: 1 ms = 10-3 s. Zatem 0,01 ms = 10-2·10-3 s = 10-5 s. To szybki zapis potęgowy, który ułatwia późniejsze liczenie odwrotności (1/10-5 = 105).
Najczęściej myli się jednostki (ms z s), gubi się przecinek przy liczbach typu 0,01 oraz źle dobiera przedrostek (kHz vs MHz). Pomaga zasada: najpierw sekundy, potem odwrotność, na końcu przedrostek.
Nie zawsze. Częstotliwość z f=1/T dotyczy powtarzalności w czasie (częstotliwości podstawowej). Rzeczywisty sygnał cyfrowy ma też składowe harmoniczne i zależy od kształtu zboczy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o częstotliwość wynikającą z okresu.
Gdy wartości są duże i zapis w Hz byłby mało czytelny. Dla 100 000 Hz wygodniej napisać 100 kHz. W praktyce spotkasz kHz/MHz przy zegarach układów, generatorach testowych, parametrach torów oraz przy opisie pasm i filtrów.
Sprawdź rząd wielkości w Hz: 103 Hz = 1 kHz, 106 Hz = 1 MHz. Jeśli po obliczeniu wychodzi np. 105 Hz, to jest to 100 kHz (bo 105 / 103 = 102 kHz).
Nie wprost. 100 kHz oznacza 100 000 okresów na sekundę dla przebiegu okresowego. Liczba zmian stanu (zboczy) zależy od tego, ile zboczy jest w jednym okresie i od wypełnienia. W prostym przebiegu prostokątnym są zwykle dwa zbocza na okres.
Ćwicz krótkie przeliczenia: ms↔s, µs↔s, kHz↔Hz, MHz↔Hz oraz stosowanie f=1/T. Rozwiązuj serie zadań "na czas" i zawsze zapisuj potęgi dziesięciu. To ogranicza błędy skali, które są najczęstszą przyczyną złych odpowiedzi.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że okres T = 0,01 ms trzeba zamienić na sekundy: 0,01 ms = 0,01·10-3 s = 10-5 s.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Okres (fizyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Okres_(fizyka) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Częstotliwość", https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Przedrostki układu SI", https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedrostki_uk%C5%82adu_SI - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw sygnałów i transmisji (dział: okres i częstotliwość)
  • Zadania rachunkowe z przedrostków SI i zamiany jednostek
  • Instrukcje/poradniki do podstawowych pomiarów czasu i częstotliwości w elektronice i telekomunikacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego