KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 23.
Okres użytkowania krów stada podstawowego wynosi 5 lat. Ile krów należy corocznie wybrakować ze stada liczącego 80 krów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres użytkowania 5 lat oznacza, że przeciętnie w każdym roku wymienia się 1/5 stada. Dla stada 80 krów roczne brakowanie wynosi 80 ÷ 5 = 16 sztuk. Pozostałe wartości nie odpowiadają temu prostemu założeniu równomiernej wymiany.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że okres użytkowania krów w stadzie podstawowym wynosi 5 lat. W ujęciu uproszczonym oznacza to, że aby utrzymać stałą liczebność stada, w każdym roku należy wymienić (wybrakować i zastąpić) średnio 1/5 krów.

Krok obliczeniowy:
Roczne brakowanie = liczebność stada ÷ okres użytkowania = 80 ÷ 5 = 16 krów rocznie.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym modelu?

  • "8" odpowiadałoby okresowi użytkowania 10 lat (80 ÷ 10), więc zaniża wymianę.
  • "40" oznaczałoby brakowanie połowy stada rocznie, czyli średni okres użytkowania około 2 lat, co nie wynika z danych.
  • "80" sugeruje wymianę całego stada co rok (okres 1 rok), co również jest sprzeczne z założeniem 5 lat.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie podaje "okres użytkowania" i pyta "ile rocznie", najczęściej chodzi o prosty wskaźnik: 1 / okres użytkowania jako część stada do wymiany w roku. Dopiero gdy w treści pojawiają się dodatkowe informacje (np. upadki, sprzedaż, wzrost stada), model obliczeń trzeba rozszerzyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to wycofywanie krów ze stada (np. z powodu wieku, niskiej wydajności, problemów zdrowotnych lub rozrodu) i zastępowanie ich sztukami remontowymi. W planowaniu stada liczy się je zwykle w ujęciu rocznym jako element utrzymania stałej liczebności.
W modelu uproszczonym przyjmuje się, że rocznie wymienia się część stada równą 1/okresu użytkowania. Dlatego liczbę krów do wybrakowania w roku liczy się jako: liczebność stada ÷ okres użytkowania (w latach).
Bo 5 lat to średni czas, przez jaki krowa pozostaje w stadzie. Jeśli stado ma pozostać na poziomie 80 sztuk, to w każdym roku "kończy użytkowanie" średnio 1/5 krów. Dzielenie 80 ÷ 5 daje liczbę sztuk przypadającą na jeden rok wymiany.
Nie. To wartość średnia wynikająca z założenia równomiernej wymiany. W praktyce brakowanie w danym roku może być większe lub mniejsze (np. przez choroby, problemy z zacieleniem, decyzje hodowlane). Na egzaminie przy braku dodatkowych danych zwykle stosuje się model średni.
Najczęściej są to problemy zdrowotne (np. kulawizny, mastitis), słaba płodność, spadek wydajności, wady budowy oraz wiek. W gospodarstwie mogą też działać czynniki ekonomiczne (ceny mleka i pasz) oraz decyzje o zmianie profilu produkcji.
Typowe pomyłki to: mylenie lat z procentami (np. 5 lat = 5%), nieuwzględnienie słowa "corocznie", wybór odpowiedzi "na oko" bez obliczeń oraz stosowanie dodatkowych założeń, których nie ma w treści. Pomaga zapis wzoru i sprawdzenie sensu wyniku.
Brakowanie dotyczy wycofania krów ze stada, a remont stada obejmuje cały proces utrzymania liczebności: brakowanie plus wprowadzenie sztuk zastępczych (np. jałówek cielnych). W zadaniach liczbowych często liczy się brakowanie, a remont traktuje jako równą liczbę sztuk do wprowadzenia.
Gdy treść podaje dodatkowe dane: planowany wzrost/spadek stada, upadki, sprzedaż, zmienny okres użytkowania, procentową brakowalność lub informacje o strukturze wiekowej. Wtedy trzeba bilansować przychody i rozchody zwierząt, a nie tylko liczyć średnią roczną wymianę.
Można wykonać kontrolę sensu: jeśli okres użytkowania to 5 lat, to rocznie powinno "zejść" około 20% stada. Dla 80 krów 20% to 16, więc wynik pasuje. Gdyby wyszło 40 (50%) albo 8 (10%), nie zgadzałoby się z 5-letnim okresem.
Tak, bo liczba zwierząt jest dyskretna. Jeśli w obliczeniach wyjdzie ułamek (np. 13,3), zwykle zaokrągla się do najbliższej liczby całkowitej zgodnie z poleceniem lub przyjętą praktyką w zadaniach. W tym przypadku wynik jest całkowity, więc problem nie występuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Okres użytkowania 5 lat oznacza, że przeciętnie w każdym roku wymienia się 1/5 stada."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu chowu bydła: rozdziały o brakowaniu i remoncie stada
  • Zadania rachunkowe z planowania produkcji zwierzęcej (arkusze ćwiczeń)
  • Notatki/opracowania szkolne o wskaźnikach użytkowania i wymiany stada

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego