KWALIFIKACJA GIW12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Określ charakterystyczny sposób zużycia elementów tnących świdra wiertniczego oznaczonych strzałkami na ilustracji.
Ilustracja przedstawia elementy tnące świdra wiertniczego, które są używane w kontekście zawodowym, szczególnie w zawodzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłamanie słupków oznacza ubytek materiału elementu tnącego: fragment jest odłamany, krawędź jest nieregularna i "wyszczerbiona". To różni się od popękania (widoczne rysy bez utraty części), wypadnięcia (brak całego słupka) oraz zeszlifowania (gładkie, równomierne starcie).

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie stanu świdra wiertniczego ważne jest odróżnienie zużycia (stopniowego starcia) od uszkodzeń (nagłych ubytków). W przypadku odpowiedzi "Wyłamanie słupków" chodzi o sytuację, gdy element tnący (słupek/wkładka) ma odłamany fragment. W oględzinach wizualnych typowe cechy wyłamania to nieregularna geometria, "wyszczerbienie" i brak części materiału w miejscu, gdzie powinna być ciągła krawędź lub naroże elementu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu obrazu zużycia:

  • "Popękanie słupków" – pęknięcia to zwykle linie/ryski lub siatka spękań na materiale. Element może nadal być "na miejscu" i mieć zachowaną objętość, ale widoczne są rysy i rozwarstwienia. Kluczowe jest to, że pęknięcie nie musi oznaczać ubytku fragmentu; często jest to etap poprzedzający wyłamanie.
  • "Wypadnięcie słupków" – oznacza brak całego elementu tnącego w gnieździe (pozostaje otwór/gniazdo). To inna sytuacja niż wyłamanie, gdzie element nadal jest obecny, ale uszkodzony ubytkiem. Mylenie tych pojęć jest częste, bo oba przypadki prowadzą do pogorszenia skrawania, ale wygląd jest zasadniczo różny.
  • "Zeszlifowanie słupków" – to typowe zużycie ścierne: powierzchnia jest wygładzona, krawędzie są zaokrąglone, a ubytek ma charakter bardziej równomierny (bez ostrej, poszarpanej granicy). Zeszlifowanie daje "wypolerowany" lub spłaszczony ślad pracy, a nie odłamanie.

W praktyce technika wiertnika poprawna identyfikacja rodzaju uszkodzenia pomaga wnioskować o przyczynach (np. udarowe przeciążenia, niekorzystna praca na twardych przewarstwach, wibracje, niewłaściwe parametry) oraz podjąć decyzję: kontynuować pracę, wymienić świder, zmienić technologię lub skontrolować BHA/parametry obciążenia. Na egzaminie warto zapamiętać: wyłamanie = ubytek i nieregularne "wyszczerbienie", a zeszlifowanie = gładkie i równomierne starcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyłamanie słupków to uszkodzenie polegające na odłamaniu fragmentu elementu tnącego. Widać wtedy nieregularny ubytek materiału i "wyszczerbione" krawędzie. To zwykle skutek przeciążeń udarowych, drgań lub pracy w twardych, niejednorodnych warstwach.
Popękanie daje widoczne rysy lub siatkę spękań, ale element często pozostaje w całości. Wyłamanie oznacza, że część materiału już odpadła i widać ubytek. Na egzaminie szukaj: pęknięcie = linie, wyłamanie = brak fragmentu.
Przy wypadnięciu słupka brakuje całego elementu tnącego w gnieździe (zostaje puste miejsce). Przy wyłamaniu element nadal jest obecny, ale ma odłamany narożnik lub część powierzchni. Różnica jest ważna, bo wskazuje na inne mechanizmy awarii i inne działania naprawcze.
Zeszlifowanie to równomierne starcie: powierzchnie są gładsze, krawędzie bardziej zaokrąglone, a ślady pracy mają charakter "wypolerowany". Wyłamanie jest nieregularne i poszarpane, z wyraźnym ubytkiem materiału. To typowy kontrast: zużycie ścierne vs uszkodzenie uderzeniowe.
Najczęściej sprzyjają temu przeciążenia i uderzenia w twarde przewarstwienia, drgania, niewłaściwe parametry obciążenia i obrotów, a także problemy z płuczką (gorsze chłodzenie/oczyszczanie). W praktyce warto analizować warunki wiercenia i historię narzędzia.
Gdy uszkodzenia powodują nierówną pracę świdra, wzrost wibracji, spadek postępu wiercenia lub ryzyko dalszej degradacji elementów tnących. Wyłamania i braki elementów tnących mogą pogorszyć tor wiercenia i zwiększać obciążenia innych części zestawu.
Najczęstsze to mylenie pojęć "wyłamanie" i "pęknięcie", traktowanie "wypadnięcia" jako każdego ubytku oraz ignorowanie różnicy między gładkim starciem a poszarpanym odłamaniem. Pomaga porównywanie: czy widać rysy, czy realnie brakuje fragmentu materiału.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach zdjęć (atlasach uszkodzeń) i opisywać je własnymi słowami: ubytek, rysy, brak elementu, wygładzenie. Ucz się par pojęć i kontrastów. Dodatkowo powiąż rodzaj uszkodzenia z typową przyczyną w warunkach wiercenia.
Nie zawsze, ale często jest sygnałem pogorszenia zdolności skrawania i ryzyka dalszych awarii. Decyzja zależy od skali uszkodzeń, wpływu na postęp wiercenia i stabilność pracy oraz od procedur w zakładzie. Na egzaminie kluczowe jest poprawne rozpoznanie rodzaju uszkodzenia.
Warto odnotować rodzaj i miejsce uszkodzeń (np. wyłamania, pęknięcia), stopień zużycia, ewentualne braki elementów, a także warunki pracy: litologię, parametry obciążenia/obrotów i obserwacje z wiercenia. To pomaga w doborze narzędzia i parametrów na kolejny odcinek.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Wyłamanie słupków oznacza ubytek materiału elementu tnącego: fragment jest odłamany, krawędź jest nieregularna i "wyszczerbiona"."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące budowy i zużycia świdrów wiertniczych
  • Instrukcje producentów świdrów (katalogi uszkodzeń, kryteria oceny zużycia)
  • Podstawy tribologii i zużycia narzędzi skrawających (rozdziały o zużyciu ściernym i uszkodzeniach udarowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego