Dawka cieczy roboczej w oprysku polowym jest wielkością na powierzchnię (l/ha). W praktyce zależy od tego, ile cieczy wypływa z rozpylaczy w jednostce czasu oraz jaką powierzchnię opryskiwacz "pokrywa" w tym samym czasie.
W obliczeniach kalibracyjnych łączy się trzy elementy:
- wydatek pojedynczego rozpylacza (najczęściej w l/min) – odczytywany z tabel producenta dla danego rozmiaru (np. 02) i ciśnienia (tu: 2 bar),
- prędkość roboczą (tu: 6 km/h),
- geometrię oprysku, czyli rozstaw rozpylaczy/szerokość roboczą, bo od tego zależy, jak szybko przy danej prędkości rośnie opryskana powierzchnia.
Typowy zapis zależności ma postać (w jednej z często spotykanych wersji):
Dawka (l/ha) = 600 × Q / (v × s)
gdzie: Q to wydatek jednego rozpylacza w l/min, v to prędkość w km/h, a s to rozstaw w metrach. Stała 600 wynika z przeliczeń jednostek (minuty, metry, hektary).
Odpowiedź "130 l/ha" jest zgodna z przyjęciem właściwego wydatku dla rozpylacza rozmiaru 02 przy 2 bar i parametru prędkości 6 km/h. W praktyce, gdy w zadaniu podano rozmiar/kolor i ciśnienie, zakłada się dostęp do tabeli wydatków (katalog/dane producenta lub materiał egzaminacyjny).
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- "120 l/ha" zwykle odpowiadałoby nieco mniejszemu wydatkowi lub nieco większej prędkości; to częsty błąd po zaokrągleniach albo przyjęciu innej wartości przepływu.
- "111 l/ha" wskazuje na jeszcze mniejszy wydatek (albo większą prędkość/szerszy rozstaw), co jest typowym skutkiem pomylenia danych z tabel (np. z innego ciśnienia).
- "146 l/ha" to wynik większej ilości cieczy na jednostkę powierzchni – bywa efektem przyjęcia zbyt dużego wydatku albo nieuwzględnienia wpływu prędkości.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki i to, czy liczysz "na hektar". Jeśli wynik wydaje się "za mały" lub "za duży", sprawdź, czy nie pomyliłeś ciśnienia w tabeli albo rozstawu w metrach z wartością w centymetrach.
