Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL5 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 15.
Określ, jaki wpływ na urodzajność gleby ma poziom E profilu glebowego, zwany poziomem eluwialnym (wymywania).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom E to horyzont eluwialny (wymywania), w którym zachodzi intensywne wypłukiwanie składników mineralnych i części związków do głębszych warstw. Skutkiem jest zubożenie tej warstwy w składniki pokarmowe i zwykle gorsze właściwości sorpcyjne, co obniża urodzajność gleby.

Pełne wyjaśnienie:

W profilu glebowym poszczególne poziomy (horyzonty) różnią się procesami zachodzącymi w glebie i dlatego inaczej wpływają na jej żyzność/urodzajność.

Poziom E (eluwialny) nazywa się poziomem wymywania, ponieważ zachodzi w nim eluviacja, czyli wypłukiwanie z tej warstwy części składników mineralnych oraz innych związków w głąb profilu. Taka warstwa staje się relatywnie uboższa w składniki pokarmowe i zwykle ma słabsze właściwości sorpcyjne niż warstwy bogatsze w frakcje ilaste i substancję organiczną. W konsekwencji poziom E zmniejsza urodzajność – rośliny mają mniej łatwo dostępnych składników w tej strefie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Zwiększa urodzajność…" – to bardziej pasuje do sytuacji, gdy w danym horyzoncie następuje wzbogacanie (akumulacja) składników, a nie ich wymywanie.
  • "Nie ma wpływu…" – jest błędne, bo proces wymywania bezpośrednio zmienia zasobność i właściwości chemiczne warstwy, co wpływa na warunki wzrostu roślin.
  • "Zależy od rodzaju rośliny" – gatunek rośliny może różnie reagować na niedobory, ale sam mechanizm w poziomie E (zubożenie przez wymywanie) jest cechą gleby i co do zasady działa w kierunku spadku urodzajności, niezależnie od uprawy.

W praktyce rolniczej rozpoznanie horyzontu E pomaga przewidzieć podatność gleby na wymywanie i lepiej zaplanować nawożenie oraz zabiegi poprawiające zasobność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest poziom E w profilu glebowym?
Poziom E to horyzont eluwialny, czyli warstwa, w której zachodzi wymywanie (eluviacja) części składników mineralnych i innych związków do głębszych poziomów. Zwykle jest jaśniejszy i uboższy w składniki pokarmowe niż poziomy nad i pod nim.
Dlaczego poziom E nazywa się poziomem wymywania?
Bo dominującym procesem jest wypłukiwanie (eluviacja): woda przesiąkająca przez glebę przenosi rozpuszczone lub drobne składniki w głąb profilu. Efektem jest zubożenie tej warstwy i przemieszczanie materiału do niższych poziomów, np. do horyzontu B.
Jaki wpływ ma poziom E na urodzajność gleby w rolnictwie?
Najczęściej obniża urodzajność, ponieważ w tej warstwie ubywa składników mineralnych i części związków odpowiedzialnych za żyzność. Gleba w strefie E może słabiej zatrzymywać składniki (niższa pojemność sorpcyjna), co zwiększa ryzyko niedoborów dla roślin.
Jaka jest różnica między poziomem E a poziomem B?
Poziom E to horyzont wymywania (eluviacji) – składniki są z niego wynoszone w głąb. Poziom B to horyzont iluwialny (wzbogacania/akumulacji) – tam część tych składników może się gromadzić. Ta para pojęć jest kluczowa na egzaminie.
Czy poziom B zawsze zwiększa żyzność gleby?
Nie zawsze "zawsze", ale z definicji jest to horyzont akumulacji materiału przemieszczonego z wyższych warstw, więc bywa zasobniejszy niż E. Ostateczny wpływ na żyzność zależy m.in. od składu (np. iłu, związków Fe/Al) i warunków wodnych, ale B nie jest poziomem wymywania.
Jak rozpoznać w terenie, że to może być poziom E?
Często ma jaśniejszą barwę niż poziom próchniczny A i wygląda na "wypłukany". Może być uboższy w frakcje ilaste i substancję organiczną. W praktyce potwierdza się to obserwacją całego profilu w odkrywce oraz analizą laboratoryjną, jeśli jest dostępna.
Jakie błędy najczęściej robią uczniowie przy horyzontach E i B?
Najczęstszy błąd to zamiana funkcji: przypisanie wymywania do poziomu B. Warto zapamiętać: E = eluviacja (wynoszenie), B = iluwiacja (wmywanie/akumulacja). Drugi błąd to traktowanie poziomu E jako "obojętnego" dla żyzności.
Czy rodzaj uprawianej rośliny zmienia wpływ poziomu E na glebę?
Gatunki różnią się wymaganiami i tolerancją niedoborów, ale sam proces w poziomie E polega na zubożeniu warstwy przez wymywanie. To wpływa na warunki dla większości upraw. Roślina może jedynie "łagodniej" lub "silniej" odczuwać skutki mniejszej zasobności.
Kiedy wymywanie składników w glebie jest szczególnie intensywne?
Najczęściej przy dużej ilości wody przesiąkającej przez profil (np. okresy częstych opadów), na glebach o mniejszej zdolności zatrzymywania jonów i w warunkach sprzyjających przemieszczaniu składników w głąb. Dla rolnika oznacza to większe ryzyko strat nawozów i konieczność rozsądnego nawożenia.
Jak przygotować się do pytań o profil glebowy na egzaminie ROL.4?
Ucz się schematu O/A/E/B/C/R i skojarzeń procesów: E–eluviacja (wymywanie), B–iluwiacja (akumulacja). Trenuj na prostych zadaniach: "który poziom zuboża/który wzbogaca". Dobrze działa też rysowanie profilu i dopisywanie cech do każdej warstwy.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poziom E to horyzont eluwialny (wymywania), w którym zachodzi intensywne wypłukiwanie składników mineralnych i części związków do głębszych warstw.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Profil_glebowy - dostęp 2026-02-26
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Eluwiacja - dostęp 2026-02-26
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Iluwiacja - dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa rolniczego (profil glebowy, procesy eluwiacji i iluwiacji)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych: schematy horyzontów O/A/E/B/C/R
  • Atlas/klucz do rozpoznawania gleb w terenie (opisy barwy i cech poziomów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego