W pilarkach tarczowych prędkość skrawania (prędkość liniowa na obwodzie tarczy) zależy od średnicy piły oraz prędkości obrotowej wrzeciona. Zależność wynika z tego, że w jednym obrocie punkt na obwodzie pokonuje drogę równą obwodowi koła.
Stosuje się wzór:
v = π · D · n / 60
gdzie: v – prędkość skrawania [m/s], D – średnica zewnętrzna piły [m], n – prędkość obrotowa [obr./min].
Najpierw ujednolica się jednostki: średnica 250 mm to 0,25 m. Następnie przekształca się wzór do postaci na obroty:
n = v · 60 / (π · D)
Podstawienie danych: n = 59 · 60 / (π · 0,25) ≈ 3540 / 0,785 ≈ 4500 obr./min (w przybliżeniu 4506 obr./min). W praktyce oraz w zadaniach z tabelami wynik podaje się zwykle jako wartość zaokrągloną do typowego stopnia nastawy, stąd 4500 obr./min.
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- 2000 obr./min dawałoby znacznie mniejszą prędkość skrawania przy tej średnicy, więc nie spełnia warunku v = 59 m/s.
- 5600 obr./min odpowiadałoby większej prędkości skrawania niż wymagana; taki błąd często wynika z niewłaściwego podstawienia średnicy lub pomylenia jednostek.
- 8000 obr./min prowadziłoby do jeszcze większej prędkości skrawania i jest typowym "strzałem" bez obliczeń, kojarzonym z wysokimi obrotami niektórych maszyn.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy średnica jest w metrach i czy w obliczeniach pojawia się π. Jeśli wynik wychodzi około 4500, a w odpowiedziach jest 4500, wybierasz wartość najbliższą po zaokrągleniu.
