KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Określ koszt wykonania form drukowych, potrzebnych do wydrukowania jednokolorowego wkładu książkowego o objętości 160 stron formatu A5 na maszynie półformatowej, jeżeli koszt wykonania jednej formy wynosi 35 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A5 na arkuszu półformatowym pozwala standardowo ułożyć 8 stron na arkuszu (4+4).
160 stron ÷ 8 = 20 arkuszy drukowych. Dla druku jednokolorowego można przyjąć 1 formę na arkusz (druk obu stron z tej samej formy po obrocie). 20 × 35 zł = 700 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przeliczyć objętość publikacji (160 stron A5) na liczbę arkuszy drukowych, a dopiero potem na liczbę form drukowych i koszt.

Krok 1: impozycja stron na arkuszu półformatowym
Przy standardowym układzie dla A5 na maszynie półformatowej na jednym arkuszu mieści się 8 stron (typowo 4 strony na awersie i 4 na rewersie).

Krok 2: liczba arkuszy drukowych
Skoro 1 arkusz "niesie" 8 stron, to liczba potrzebnych arkuszy wynosi:
160 ÷ 8 = 20 arkuszy.

Krok 3: liczba form
W druku jednokolorowym często stosuje się rozwiązanie, w którym jedna forma może posłużyć do zadrukowania obu stron arkusza (po odpowiednim obrocie arkusza w maszynie). W takim założeniu na każdy arkusz przypada 1 forma, czyli łącznie potrzeba 20 form.

Krok 4: koszt form
Koszt wykonania jednej formy to 35 zł, więc koszt całkowity wynosi:
20 × 35 zł = 700 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 560 zł – odpowiada zbyt małej liczbie form (np. błędne zaokrąglenie liczby arkuszy albo przyjęcie innej liczby stron na arkusz bez uzasadnienia).
  • 840 zł – wynika z przyjęcia zbyt dużej liczby form (np. mylenie liczby arkuszy lub błędny przelicznik stron na arkusz).
  • 980 zł – odpowiada jeszcze większej liczbie form, zwykle jako skutek mnożenia "na zapas" lub pomylenia etapów (strony → formy) bez przejścia przez arkusze.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj łańcuch przeliczeń: strony → arkusze → formy → koszt. To ogranicza ryzyko pomylenia jednostek i przypadkowego mnożenia niewłaściwych wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile stron mieści się na jednym arkuszu w danej impozycji (np. 8 stron A5 na półformacie). Potem podziel objętość przez tę wartość: arkusze = strony / strony_na_arkusz. Dopiero z liczby arkuszy wyznacza się liczbę form.
Forma drukowa to element przygotowalni, który przenosi obraz drukowy na podłoże (np. w offsecie). Każda forma ma koszt wykonania (materiał + naświetlenie/obróbka), więc im więcej form trzeba przygotować, tym wyższy koszt stały przed drukiem.
W praktyce impozycyjnej A5 (148×210 mm) pozwala ułożyć strony w układzie, który daje łącznie 8 stron na arkusz półformatowy: 4 strony po jednej stronie arkusza i 4 po drugiej. To typowy, efektywny układ dla wkładów książkowych.
To proste mnożenie: koszt całkowity = liczba form × koszt jednej formy. Kluczowe jest jednak poprawne ustalenie liczby form (zależnej od liczby arkuszy i sposobu druku dwustronnego), bo wtedy wynik finansowy będzie zgodny z realiami produkcji.
Nie zawsze. W wielu sytuacjach przyjmuje się 2 formy (osobno na awers i rewers), ale przy druku jednokolorowym można stosować rozwiązania, w których jedna forma służy do zadruku obu stron po odpowiednim obrocie arkusza. To zmniejsza liczbę form i koszty przygotowania.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie stron z arkuszami, pomijanie impozycji (ile stron na arkusz), przyjmowanie "2 form na arkusz" bez zastanowienia oraz mnożenie kosztu formy przez liczbę stron. Pomaga zapisanie kolejnych kroków obliczeń z jednostkami.
Potrzebujesz: liczby stron, formatu (np. A5), formatu arkusza/maszyny (np. półformat), informacji o impozycji (ile stron na arkusz) oraz kosztu jednostkowego formy. Dodatkowo znaczenie ma sposób druku dwustronnego, bo wpływa na liczbę form.
Impozycja to sposób rozmieszczenia stron publikacji na arkuszu drukowym tak, aby po zadruku, falcowaniu i oprawie strony były w prawidłowej kolejności. W zadaniach rachunkowych impozycja decyduje o tym, ile stron przypada na jeden arkusz.
Najbardziej opłaca się to przy pracach, gdzie koszt przygotowalni ma duży udział w cenie (małe i średnie nakłady, proste jednokolorowe wkłady). Zmniejszenie liczby form obniża koszty stałe, skraca przygotowanie i redukuje ryzyko błędów w naświetlaniu.
Ćwicz schemat: format i impozycja → arkusze → formy → koszt. Rób zadania z różnymi formatami (A4, A5) i różną liczbą stron. Zawsze dopisuj jednostki (strony/arkusze/formy/zł), bo to szybko ujawnia błędny tok rozumowania.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Format A5 na arkuszu półformatowym pozwala standardowo ułożyć 8 stron na arkuszu (4+4).160 stron ÷ 8 = 20 arkuszy drukowych."

Źródła:

  • Wikipedia: Imposition (printing) — https://en.wikipedia.org/wiki/Imposition (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Work and turn — https://en.wikipedia.org/wiki/Work_and_turn (dostęp: 2026-02-18)
  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, definicja formatu A5

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: impozycja arkuszowa i formaty papieru
  • Instrukcje/opracowania producentów systemów impozycyjnych (opis pojęć arkusz, składka, układ stron)
  • Podstawy technologii poligraficznych: przygotowanie do druku, formy, druk dwustronny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego