KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Określ koszt złamywania 10 000 arkuszy formatu A1 w składki formatu A4, jeżeli cena za jeden złam wynosi 1 grosz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 składa się do A4 przez trzy kolejne zmniejszenia o połowę: A1→A2, A2→A3, A3→A4, czyli 3 złamy na arkusz.
10 000 arkuszy × 3 złamy = 30 000 złamów. Przy cenie 1 grosz za złam daje to 30 000 groszy = 300 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć łączną liczbę złamów oraz przeliczyć koszt z groszy na złote.

1) Ile złamów ma jeden arkusz A1, aby powstała składka A4?
Formaty serii A są "połówkowe": przejście na kolejny numer oznacza podzielenie arkusza na pół (w praktyce: jeden złam). Aby zejść z A1 do A4, przechodzimy kolejno:
A1 → A2 → A3 → A4
To są 3 przejścia, więc potrzeba 3 złamów na jeden arkusz A1.

2) Liczba złamów dla całego nakładu
Skoro 1 arkusz wymaga 3 złamów, to dla 10 000 arkuszy mamy:
10 000 × 3 = 30 000 złamów.

3) Koszt
Cena jednostkowa to 1 grosz za 1 złam, więc koszt wynosi:
30 000 groszy.
Ponieważ 100 groszy = 1 zł, to:
30 000 / 100 = 300 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 200 zł odpowiadałoby 20 000 złamów, czyli średnio 2 złamy na arkusz (zbyt mało na A1→A4).
  • 100 zł odpowiadałoby 10 000 złamów, czyli 1 złam na arkusz (to byłoby raczej A1→A2, a nie do A4).
  • 400 zł odpowiadałoby 40 000 złamów, czyli 4 złamy na arkusz (zbyt dużo; A1 do A4 wymaga trzech etapów).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się formaty A, najpierw rozpisz "drabinkę" formatów i policz liczbę przejść. Dopiero potem licz koszt dla nakładu i na końcu pilnuj przeliczenia groszy na złote.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złam to pojedyncze zgięcie arkusza papieru wykonane w procesie składania. W kontekście składek oznacza jeden etap przejścia na "połówkowy" format (np. A1 do A2). Liczbę złamów liczy się jako liczbę takich kolejnych zgięć potrzebnych do uzyskania docelowego formatu.
Najprościej rozpisać kolejne formaty serii A: A1 → A2 → A3 → A4. Każde przejście na następny numer to jeden złam (podział arkusza na pół). Zatem z A1 do A4 są trzy przejścia, czyli potrzeba 3 złamów na arkusz.
Bo A4 nie jest "bezpośrednią połową" A1. Seria A działa krokowo: A1 jest dwa razy większy od A2, A2 dwa razy większy od A3, a A3 dwa razy większy od A4. Żeby zejść o trzy stopnie (1→2→3→4) trzeba wykonać trzy kolejne zgięcia.
Po obliczeniu kosztu w groszach dzielisz wynik przez 100, bo 100 groszy to 1 zł. Dla kontroli możesz dopisać jednostki: np. 30 000 gr / 100 = 300 zł. To pomaga uniknąć typowego błędu pozostawienia wyniku w gr.
Najczęściej myli się liczbę złamów na arkusz (przyjmuje 1 zamiast 3), zapomina się przemnożyć przez cały nakład albo źle przelicza grosze na złote. Pomaga metoda: (1) policz złamy na 1 arkusz, (2) pomnóż przez nakład, (3) przelicz jednostki.
W typowych zadaniach szkolnych i kosztorysowych tak się to upraszcza: jeden złam odpowiada przejściu o jeden stopień w dół (np. A2→A3). W praktyce technologia i układ zgięć mogą być różne, ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się standardowa zależność formatów serii A.
Warto znać relacje w serii A (A0–A5), bo często pojawiają się w impozycji, składaniu, cięciu i kalkulacji kosztów. Kluczowe jest rozumienie, że każdy kolejny format to połowa poprzedniego oraz umiejętność policzenia liczby etapów między dwoma formatami.
Koszt złamywania liczy się osobno, gdy zlecenie obejmuje obróbkę introligatorską: składki do broszur, instrukcji, ulotek wielostronicowych lub wkładek. W kalkulacji produkcyjnej druk i finishing mają osobne stawki, bo wykorzystują inne maszyny, czas i nakład pracy.
Jeśli zadanie podaje format wejściowy i docelowy (np. A1 do A4) oraz cenę "za jeden złam", to najpierw trzeba wyznaczyć liczbę złamów na arkusz. Sam nakład arkuszy nie wystarczy, bo koszt zależy od liczby zgięć, a nie tylko od liczby sztuk.
Można zrobić kontrolę w pamięci: A1→A4 to trzy kroki, więc 10 000 arkuszy daje 30 000 złamów. Skoro 1 złam kosztuje 1 gr, to jest 30 000 gr. Dzieląc przez 100 otrzymujesz 300 zł. Taka kontrola ogranicza ryzyko pomyłki.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Arkusz A1 składa się do A4 przez trzy kolejne zmniejszenia o połowę: A1→A2, A2→A3, A3→A4, czyli 3 złamy na arkusz.10 000 arkuszy × 3 złamy = 30 000 złamów."

Źródła:

  • ISO.org: ISO 216 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series (opis serii A i zależności połówkowych) https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "ISO 216" (tabela formatów A0–A10 i relacje wymiarów) https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Format papieru" (opis formatów papieru i zastosowań serii A) https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkolne z introligatorstwa: złamywanie, składki, impozycja i obróbka po druku
  • Opracowania dot. formatów papieru serii A (zależności A1–A4) i ich zastosowań w poligrafii
  • Zestawy zadań rachunkowych z kosztorysowania prostych operacji poligraficznych (koszt jednostkowy, nakład, przeliczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego