KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
Określ liczbę arkuszy A3+ potrzebnych do wydrukowania 2 000 sztuk ulotek formatu A4, jeżeli naddatek technologiczny wynosi 10%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A3 ma dwukrotnie większą powierzchnię niż A4, więc z jednego arkusza (przy układzie 2 użytków) uzyskasz 2 ulotki A4.
Na 2000 sztuk potrzeba 2000/2 = 1000 arkuszy. Naddatek 10% to 1000 × 0,10 = 100 arkuszy, razem 1100.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z planowania produkcji poligraficznej kluczowe są dwa kroki: (1) liczba użytków na arkuszu oraz (2) naddatek technologiczny.

1) Użytki na arkuszu
Formaty serii A mają stałą zależność powierzchni: przejście z A4 na A3 oznacza podwojenie powierzchni. W praktyce (przy typowym montażu) na jednym arkuszu A3 można umieścić 2 użytki A4. Zatem jeden arkusz daje dwie ulotki formatu A4.

2) Arkusze bez naddatku
Skoro z jednego arkusza uzyskujemy 2 ulotki, to dla nakładu 2000 sztuk potrzeba: 2000 / 2 = 1000 arkuszy.

3) Naddatek technologiczny 10%
Naddatek to zapas na straty (np. ustawienie, błędy, uszkodzenia). Liczymy go jako procent od wyliczonej liczby arkuszy: 10% z 1000 = 1000 × 0,10 = 100.

4) Wynik końcowy
Łączna liczba arkuszy do przygotowania to: 1000 + 100 = 1100 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 000 arkuszy." – pomija naddatek technologiczny. To częsty błąd: poprawnie liczy się użytki, ale zapomina o odpadzie.
  • "1 200 arkuszy." – odpowiadałoby naddatkowi 20% albo sytuacji, gdy ktoś dodał zbyt duży zapas "na wszelki wypadek", nie trzymając się danych z treści.
  • "1 300 arkuszy." – to jeszcze większy naddatek (30%) lub efekt mylnego założenia, że 1 arkusz daje 1 ulotkę, a potem dodania 10% od 2000 (co dawałoby 2200, więc i tak nie pasuje), czyli błąd w logice i w procentach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj krótki schemat: nakład → użytki/arkusz → arkusze netto → naddatek (%) → arkusze brutto. To minimalizuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy wyższy format ma 2× większą powierzchnię. Dlatego z arkusza A3 zwykle uzyskuje się 2 użytki A4 (typowy montaż). W praktyce mogą dojść marginesy i spady, ale w zadaniach egzaminacyjnych najczęściej przyjmuje się prostą relację 2×A4 z A3.
Naddatek technologiczny uwzględnia straty w produkcji: błędy wydruku, uszkodzenia przy cięciu, ustawienie maszyny, kontrolę jakości i ewentualne odrzuty. Dzięki temu po zakończeniu obróbki nadal otrzymujesz wymaganą liczbę gotowych sztuk, a nie mniej.
Liczy się to jak zwykły procent: naddatek = liczba arkuszy × 0,10. Potem dodajesz go do wartości bazowej. Przykład: 1000 arkuszy netto → naddatek 10% = 100 → razem 1100 arkuszy brutto do przygotowania.
Użytek to pojedynczy element pracy (np. jedna ulotka A4), który jest umieszczony na arkuszu drukowym w montażu. Liczba użytków na arkuszu mówi, ile sztuk produktu można uzyskać z jednego arkusza przed cięciem i inną obróbką.
Nie zawsze. A3+ bywa nazwą handlową formatu "większego niż A3" używanego w urządzeniach cyfrowych, ale jego dokładne wymiary mogą zależeć od producenta i specyfikacji. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o możliwość wygodnego montażu użytków większą powierzchnią niż A3.
Najczęściej: (1) pominięcie naddatku, (2) potraktowanie nakładu sztuk jako arkuszy, (3) błędne policzenie liczby użytków na arkuszu, (4) pomyłki procentowe (np. dodanie 10 zamiast 10%). Pomaga zapisanie działań w kolejności i kontrola wyniku "czy ma sens".
W planowaniu produkcji zaokrągla się w górę zawsze, gdy wynik nie jest liczbą całkowitą (np. wychodzi 1000,5 arkusza). W praktyce nie można zamówić "pół arkusza", a dodatkowo zapas zwiększa bezpieczeństwo wykonania nakładu po cięciu i selekcji jakościowej.
Zrób test sensowności: jeśli z 1 arkusza masz 2 ulotki, to bez naddatku na 2000 sztuk powinno wyjść 1000 arkuszy. Naddatek 10% podnosi to o jedną dziesiątą, czyli o 100. Wynik 1100 jest spójny (nie za mały i nie przesadnie duży).
Stosujesz ten sam schemat: arkusze netto = nakład / użytki, potem dodajesz naddatek. Przykład: 2000 sztuk i 4 użytki → 2000/4 = 500 arkuszy netto. Przy 10% naddatku: 500 + 50 = 550 arkuszy brutto.
Najważniejsze są: nakład (liczba sztuk), format użytku, format arkusza oraz liczba użytków na arkuszu albo informacja pozwalająca ją jednoznacznie wywnioskować. Dodatkowo: procent naddatku technologicznego i ewentualne założenia o jednostronnym/dwustronnym druku.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "A3 ma dwukrotnie większą powierzchnię niż A4, więc z jednego arkusza (przy układzie 2 użytków) uzyskasz 2 ulotki A4.Na 2000 sztuk potrzeba 2000/2 = 1000 arkuszy."

Źródła:

  • ISO (International Organization for Standardization), opis normy ISO 216 (A-series paper sizes) – strona informacyjna: https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Format papieru" – zależności formatów serii A (A3 jako 2×A4): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-03-01)
  • PaperSizes.org, "A Series Paper Sizes Chart" – relacje formatów A (A3 vs A4): https://www.papersizes.org/a-paper-sizes.htm (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe z planowania produkcji poligraficznej (arkuszowość, użytki, naddatki)
  • Karty formatów papieru (seria A) i zależności między formatami
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji poligraficznej (procenty, narzut, odpad)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego