Zadanie dotyczy doboru ilości dodatku (NaCl) do zaczynu uszczelniającego sporządzanego na bazie cementu. W praktyce wiertniczej takie wartości podaje się najczęściej w tabelach receptur lub tabelach dozowania dodatków, ponieważ dobór zależy od przyjętej technologii i założonych parametrów zaczynu.
Jak rozwiązać takie zadanie poprawnie:
- Najpierw upewnij się, co opisuje tabela: czy podaje ilość NaCl bezpośrednio dla 1000 kg cementu, czy jest to dawka odniesiona do innej masy (np. na 100 kg cementu) albo podana jako udział procentowy.
- Następnie odczytaj właściwą wartość z odpowiedniego wiersza i kolumny (zaczyn uszczelniający, NaCl, masa cementu).
- Jeżeli tabela jest jednostkowa, wykonaj proste przeliczenie proporcjonalne do 1000 kg cementu, pilnując jednostek (kg ↔ % masowe).
W tym zadaniu poprawną wartością jest 45 kg NaCl dla 1000 kg cementu, czyli tyle soli należy przygotować do sporządzenia zaczynu według danych tabelarycznych.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne:
- Odpowiedź "20 kg" zwykle wynika z odczytu z niewłaściwej pozycji tabeli albo pomylenia wariantu receptury (inny zaczyn, inne warunki).
- Odpowiedź "4 kg" jest typowa dla błędu skali lub jednostek (np. odczyt 4 zamiast 45, pomylenie kg z wartością cząstkową, błąd przesunięcia w tabeli).
- Odpowiedź "100 kg" często pojawia się jako intuicyjny "okrągły" strzał lub skutek błędnego założenia, że dodatek stanowi stały, wysoki procent masy cementu bez weryfikacji w tabeli.
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "na podstawie tabeli" kluczowe jest dokładne sprawdzenie nagłówków (jednostki i warunki) oraz kontrola sensowności wyniku: czy otrzymana liczba pasuje do rzędu wielkości dodatków stosowanych w recepturach.
