KWALIFIKACJA BUD19 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 14.
Określ największą głębokość rzeki na podstawie jej przekroju poprzecznego.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny rzeki, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej technika geodety,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największą głębokość rzeki wyznacza się jako różnicę wysokości między linią zwierciadła wody a najniższym punktem dna w przekroju poprzecznym.
Na rysunku należy znaleźć minimum dna i odczytać (ze skali/siatki) tę różnicę. Odczyt daje wartość 3,60 m.

Pełne wyjaśnienie:

W przekroju poprzecznym rzeki pokazane są co najmniej dwie kluczowe linie: zwierciadło wody (poziom wody) oraz profil dna koryta. Pytanie dotyczy największej głębokości, czyli maksymalnej pionowej odległości od zwierciadła wody do dna.

Aby poprawnie wyznaczyć największą głębokość, wykonuje się następujące kroki:

  • Ustal poziom zwierciadła wody w przekroju (najczęściej jest to linia pozioma lub opisana rzędną).
  • Znajdź najniższy punkt dna w całym przekroju (minimum profilu dna). To właśnie tam głębokość będzie największa.
  • Odczytaj różnicę wysokości pomiędzy zwierciadłem wody a tym najniższym punktem, korzystając ze skali pionowej, siatki lub podanych rzędnych.

Wartość 3,60 m odpowiada tej maksymalnej różnicy w przekroju. Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek: odczytu głębokości w miejscu płytszym (np. bliżej brzegu), pomylenia rzędnej (samej wysokości punktu) z różnicą rzędnych albo zbyt pobieżnego oszacowania "na oko" bez użycia skali.

Odpowiedź 1,30 m jest charakterystyczna dla odczytu z fragmentu przekroju o niewielkim zanurzeniu (często przy łagodnym brzegu). Wartość 4,90 m może wynikać z nieprawidłowego przyjęcia poziomu odniesienia (np. liczenia od osi/siatki zamiast od zwierciadła wody) albo pomylenia odcinków na skali pionowej. Z kolei 6,20 m to typowy efekt błędu skali (np. zliczania większej liczby działek niż odpowiada pionowej różnicy) lub odczytu nie tej linii, która oznacza poziom wody.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: głębokość = zwierciadło wody − dno, a "największa" oznacza, że trzeba przejrzeć cały przekrój i szukać minimum dna, nie pierwszego napotkanego punktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przedstawienie kształtu koryta w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku przepływu, pokazujące m.in. profil dna i poziom wody. Z przekroju odczytuje się szerokość, nachylenia skarp oraz głębokości w różnych miejscach koryta.
Należy znaleźć najniższy punkt profilu dna w całym przekroju, a potem odczytać pionową różnicę wysokości między tym punktem a linią zwierciadła wody. To właśnie ta maksymalna różnica jest największą głębokością.
Bo koryto bywa asymetryczne: nurt może podmywać jeden brzeg, tworząc lokalną rynnę (głębszą część). Największą głębokość wskazuje minimum dna w przekroju, niezależnie od tego, czy wypada centralnie.
Kluczowe są: linia zwierciadła wody (poziom wody), linia/profil dna oraz skala pionowa lub podane rzędne. Bez poprawnego odczytu skali łatwo pomylić różnicę wysokości z inną wielkością z rysunku.
Nie. Rzędna dna to wysokość punktu dna względem przyjętego układu odniesienia. Głębokość to różnica: poziom zwierciadła wody minus rzędna dna. W zadaniach egzaminacyjnych to częsta pułapka.
Najczęstsze to: odczyt w przypadkowym miejscu zamiast w najgłębszym, mylenie osi poziomej z pionową, pomylenie jednostek skali oraz nieuwzględnienie, że trzeba liczyć od zwierciadła wody, a nie od linii siatki czy osi wykresu.
Wykonuje się je m.in. przy inwentaryzacjach hydrograficznych, projektowaniu i kontroli robót regulacyjnych, ocenie stanu koryta w rejonie mostów i przepustów oraz przy porównywaniu zmian koryta w czasie na podstawie kolejnych pomiarów.
Na przekrojach często jest skala pozioma (odległości) i pionowa (wysokości). Trzeba upewnić się, z której skali korzystasz: głębokość to wielkość pionowa. Pomaga sprawdzenie opisów osi oraz jednostek przy podziałkach.
Tak. Poziom zwierciadła wody zmienia się w czasie, a także koryto może ulegać przegłębianiu lub zamulaniu. Dlatego przekrój jest zwykle przypisany do określonego terminu pomiaru lub konkretnego stanu wody.
Przejrzyj cały profil dna i wskaż miejsce, gdzie dno jest najniżej. Dopiero tam wykonaj odczyt pionowej różnicy do zwierciadła wody. Jeśli wahasz się między dwiema wartościami, sprawdź jeszcze raz skalę pionową i punkt minimum.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące profili i przekrojów
  • Ćwiczenia z odczytu skali i rzędnych na rysunkach (profile podłużne i przekroje poprzeczne)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji przekrojów terenowych i hydrograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego