KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 35.
Określ, które z poniższych działań jest zgodne z zasadami integrowanej ochrony roślin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Integrowana ochrona roślin zakłada, że zabieg chemiczny jest ostatecznością: najpierw prowadzi się monitoring i identyfikację agrofaga oraz wybiera metody niechemiczne. Jeśli pestycyd jest konieczny, stosuje się go tylko w potrzebnym momencie i w minimalnej skutecznej dawce, ograniczając presję na środowisko i ryzyko odporności.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin (IPM) polega na łączeniu różnych metod ograniczania agrofagów (szkodników, chorób i chwastów) tak, aby minimalizować ryzyko dla człowieka, środowiska i plonu, a jednocześnie utrzymać skuteczność ochrony.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
"Stosowanie pestycydów tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne i w minimalnej efektywnej dawce" odpowiada idei IPM: chemia nie jest pierwszym wyborem, a gdy już jest potrzebna, używa się jej rozważnie (właściwy moment, minimalna skuteczna dawka, ograniczanie liczby zabiegów). Takie podejście zmniejsza presję selekcyjną na organizmy szkodliwe, ogranicza ryzyko pozostałości oraz obciążenie środowiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Stosowanie jednego typu pestycydu przez cały sezon wegetacyjny" – sprzyja szybkiemu powstawaniu odporności/uodpornienia, bo agrofagi są stale selekcjonowane przez ten sam mechanizm działania. IPM zakłada racjonalną strategię, w tym unikanie monotonii środków i nadużywania chemii.
  • "Stosowanie pestycydów bez względu na obecność szkodników" – to podejście "kalendarzowe", sprzeczne z IPM. W IPM decyzję podejmuje się w oparciu o obserwacje, nasilenie zagrożenia i realną potrzebę zabiegu.
  • "Stosowanie pestycydów bez wcześniejszego monitoringu i identyfikacji szkodników" – bez rozpoznania agrofaga łatwo dobrać niewłaściwy środek lub wykonać zabieg niepotrzebnie. Monitoring jest podstawą IPM, bo umożliwia ocenę sytuacji i wybór najbezpieczniejszej metody.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się sformułowanie typu "tylko gdy konieczne", "po monitoringu", "minimalna skuteczna dawka", zwykle są to elementy zgodne z IPM. Natomiast "zawsze", "bez względu", "bez monitoringu" lub "jeden środek cały sezon" to typowe sygnały podejścia niezgodnego z zasadami integrowanej ochrony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Integrowana ochrona roślin (IPM) to podejście, w którym łączy się metody agrotechniczne, mechaniczne i biologiczne, a chemię stosuje dopiero wtedy, gdy jest to konieczne. Celem jest skuteczna ochrona upraw przy ograniczeniu ryzyka dla ludzi, zapylaczy i środowiska.
Opryski profilaktyczne bez zagrożenia zwiększają koszty, obciążają środowisko i mogą niszczyć organizmy pożyteczne. Dodatkowo podnoszą presję selekcyjną, co sprzyja odporności agrofagów. W IPM decyzja o zabiegu wynika z monitoringu i realnej potrzeby.
Monitoring pozwala wykryć problem wcześnie, rozpoznać agrofaga i ocenić nasilenie zagrożenia. Dzięki temu można wybrać właściwy termin oraz metodę (np. mechaniczną lub biologiczną), a zabieg chemiczny wykonać tylko wtedy, gdy jest uzasadniony i ma największą skuteczność.
Do metod niechemicznych zalicza się m.in. prawidłowy płodozmian, dobór odpornych odmian, niszczenie resztek pożniwnych, odchwaszczanie mechaniczne, osłony i siatki, pułapki, a także wspieranie organizmów pożytecznych. W IPM takie działania są podstawą profilaktyki.
Stałe używanie tego samego typu środka sprzyja selekcji osobników odpornych, przez co z czasem zabiegi działają coraz gorzej. To prowadzi do "spirali" zwiększania dawek lub liczby oprysków. IPM promuje strategie ograniczające ryzyko odporności i nadużywania chemii.
To dawka, która zapewnia skuteczne ograniczenie agrofaga w danych warunkach, bez nieuzasadnionego zwiększania ilości substancji w środowisku. W praktyce oznacza to stosowanie środka zgodnie z etykietą i dobór dawki do realnej potrzeby, a nie "na zapas".
Po przeprowadzeniu monitoringu i identyfikacji problemu oraz rozważeniu innych metod. Jeżeli ryzyko strat jest realne i duże, a metody niechemiczne nie wystarczają, wtedy zabieg chemiczny bywa uzasadniony. Ważne są także właściwy termin, warunki pogodowe i bezpieczeństwo użytkownika.
Najczęściej wybierane błędne intuicje to: opryski "na wszelki wypadek", pomijanie monitoringu, traktowanie chemii jako jedynej metody oraz bagatelizowanie odporności. W testach warto szukać sformułowań typu "po lustracji", "tylko gdy konieczne" i "ograniczenie chemii" jako zgodnych z IPM.
Nie. IPM nie zakazuje chemii, ale ustawia ją jako rozwiązanie ostateczne i kontrolowane. Najpierw stosuje się profilaktykę oraz metody niechemiczne, a środki ochrony roślin wykorzystuje się wtedy, gdy jest to uzasadnione i w sposób ograniczający ryzyko dla ludzi oraz środowiska.
W pytaniach testowych sygnałami "nie-IPM" są zwroty: "bez względu na obecność", "bez monitoringu", "zawsze", "przez cały sezon jednym środkiem". IPM opiera się na decyzji po obserwacji, doborze metody do sytuacji i ograniczaniu chemii do minimum potrzebnego dla skuteczności.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że integrowana ochrona roślin zakłada, że zabieg chemiczny jest ostatecznością: najpierw prowadzi się monitoring i identyfikację agrofaga oraz wybiera metody niechemiczne.

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (tekst aktu) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp: 2026-02-26)
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (tekst aktu) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107 (dostęp: 2026-02-26)
  • FAO: Integrated Pest Management (IPM) – opis koncepcji i celów – https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe dotyczące integrowanej ochrony roślin dla praktyków ogrodnictwa
  • Podręczniki ochrony roślin omawiające monitoring, progi szkodliwości i metody niechemiczne
  • Wytyczne instytucji doradczych i inspekcyjnych dotyczące zasad stosowania środków ochrony roślin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego