W praktyce księgarskiej i informacyjno-bibliograficznej rozpoznawanie epoki na podstawie samej formy materialnej książki jest ryzykowne, bo pojedyncze cechy (np. "tani papier" czy "format zeszytowy") często opisują typ wydania (popularne, broszurowe, masowe), a nie jednoznacznie konkretną epokę literacką.
Określenie "format zeszytowy" sugeruje publikację o prostej konstrukcji (zbliżoną do broszury lub zeszytu), a "tani papier" i "proste ilustracje" wskazują na niski koszt produkcji. Takie rozwiązania mogły występować w różnych czasach, gdy celem było dotarcie do szerokiego odbiorcy (wydania edukacyjne, popularne, propagandowe). Dlatego sama triada cech z opisu nie stanowi pewnego "testu" na modernizm.
Jeśli zadanie ma prowadzić do wiązania książki z modernizmem (Młoda Polska), wówczas przydatne są cechy diagnostyczne bardziej charakterystyczne dla przełomu XIX i XX wieku, np.:
- data wydania mieszcząca się w przybliżonych ramach epoki,
- wydawca aktywny w tym czasie,
- szata graficzna inspirowana secesją (ornamenty roślinne, stylizowana typografia, symbolistyczne motywy),
- informacje o serii lub czasopiśmie z epoki.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprzekonujące przy tak ogólnym opisie? Ponieważ barok, oświecenie i romantyzm mają inne konteksty historyczne i inne typowe praktyki edytorskie, ale elementy tanich wydań i prostych ilustracji mogły się pojawiać także wtedy (np. w drukach popularnych). Bez danych o czasie, miejscu i stylu opracowania graficznego trudno uczciwie odróżnić te epoki na podstawie samej fizycznej "taniej" formy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy związku epoki z książką, szukaj zestawu informacji: kiedy wydano, kto wydał, jak wygląda typografia i oprawa, jaka jest tematyka. Dopiero suma takich przesłanek pozwala na bardziej wiarygodną kwalifikację.
