KWALIFIKACJA MEP3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Okulary lornetowe stosuje się w celu korekcji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okulary lornetowe (teleskopowe) są pomocą powiększającą stosowaną głównie do poprawy funkcjonowania wzroku w dali u osób ze znacznym ograniczeniem ostrości widzenia, m.in. przy bardzo dużej krótkowzroczności. Nie służą typowo do korekcji presbiopii ani do leczenia/kompensacji forii.

Pełne wyjaśnienie:

Okulary lornetowe (teleskopowe) to pomoc wzrokowa wykorzystująca układ optyczny o działaniu teleskopu. Ich podstawową funkcją jest zwiększenie rozmiaru kątowego obrazu, czyli "przybliżenie" obiektów obserwowanych z daleka. W praktyce stosuje się je w rehabilitacji osób słabowidzących, gdy klasyczna korekcja okularowa nie daje wystarczającej poprawy funkcjonalnej.

Dlaczego "silnej krótkowzroczności"?
Wysoka krótkowzroczność może wiązać się z obniżoną ostrością widzenia oraz potrzebą dodatkowego powiększenia w czynnościach do dali. Okulary lornetowe nie zastępują standardowej korekcji, ale mogą umożliwiać lepsze rozpoznawanie szczegółów w oddali dzięki powiększeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Silnej nadwzroczności – nadwzroczność koryguje się zwykle soczewkami skupiającymi (plusowymi). Okulary lornetowe nie są typowym narzędziem do samej korekcji tej wady; ich celem jest powiększanie obrazu (rehabilitacja), a nie "wyrównanie" mocy optycznej oka.
  • Presbiopii – presbiopia dotyczy utraty akomodacji i problemów w widzeniu z bliska. Standardowo stosuje się addycję do bliży (okulary do czytania, dwuogniskowe/progresywne) lub inne pomoce do bliży. Okulary lornetowe są przede wszystkim rozwiązaniem do dali, więc nie odpowiadają podstawowemu problemowi presbiopii.
  • Forii – foria (heteroforia) jest zaburzeniem ustawienia oczu ujawniającym się w warunkach dysocjacji. Postępowanie dotyczy widzenia obuocznego (np. pryzmaty, terapia widzenia, odpowiednia korekcja), a okulary lornetowe nie są narzędziem "korekcji" forii.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się wady refrakcji (krótkowzroczność/nadwzroczność/presbiopia) oraz zaburzenia obuoczne (foria), a pytanie dotyczy pomocy specjalnych (lornetowe/teleskopowe), warto skojarzyć je z powiększaniem i rehabilitacją wzroku, a nie ze standardową korekcją okularową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okulary lornetowe (teleskopowe) to pomoc wzrokowa z układem optycznym działającym jak teleskop. Ich zadaniem jest powiększenie obrazu i ułatwienie widzenia szczegółów w dali. Nie są tym samym co zwykłe okulary korygujące moc refrakcyjną oka.
Najczęściej stosuje się je do czynności w dali u osób słabowidzących, gdy standardowa korekcja nie wystarcza funkcjonalnie. Mogą pomagać np. przy oglądaniu tablic informacyjnych, telewizora czy rozpoznawaniu szczegółów na odległość.
Presbiopia dotyczy problemów z widzeniem z bliska i wynika z osłabienia akomodacji. Zwykle stosuje się addycję do bliży (okulary do czytania, progresy). Okulary lornetowe są pomyślane głównie jako powiększenie do dali, więc nie rozwiązują istoty presbiopii.
Zwykła korekcja krótkowzroczności to dobranie mocy soczewek, aby obraz ogniskował się na siatkówce. Pomoc lornetowa dodatkowo powiększa obraz, gdy sama korekcja nie daje wystarczającej ostrości funkcjonalnej. To inne cele: wyrównanie wady vs rehabilitacja.
Nie są standardowym narzędziem korekcji forii. Foria dotyczy ustawienia i współpracy oczu, a postępowanie obejmuje m.in. odpowiednią korekcję, pryzmaty lub ćwiczenia widzenia obuocznego. Teleskopy okularowe służą przede wszystkim do powiększania obrazu.
Najczęstsze ograniczenia to mniejsze pole widzenia, trudniejsza orientacja w przestrzeni i konieczność nauki korzystania z pomocy. Taki sprzęt bywa też cięższy i bardziej wymagający w dopasowaniu. Dlatego często używa się go zadaniowo, a nie przez cały czas.
Gdy mimo prawidłowej korekcji do dali nadal ma trudności z rozpoznawaniem szczegółów na odległość i potrzebuje dodatkowego powiększenia. W praktyce dotyczy to sytuacji, w których liczy się funkcjonalne "przybliżenie" obrazu, a nie tylko zmiana mocy soczewek.
W zależności od celu mogą to być lupy, okulary lupowe, powiększalniki elektroniczne, filtry, odpowiednie oświetlenie oraz trening widzenia. Dobór zależy od tego, czy pacjent ma problem głównie w dali, w bliży, czy w obu zakresach oraz od rodzaju ograniczenia widzenia.
Częsty błąd to traktowanie okularów lornetowych jak zwykłych okularów "na wadę" i wybieranie nadwzroczności lub presbiopii, bo brzmią jak typowe wskazania do okularów. Drugi błąd to mylenie pomocy powiększających z korekcją zaburzeń obuocznych (forii).
Warto uporządkować: (1) wady refrakcji i ich standardową korekcję, (2) zaburzenia widzenia obuocznego, (3) pomoce dla słabowidzących (lupy, teleskopy) i ich cel: powiększanie oraz poprawa funkcjonowania, a nie "leczenie wady".
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Nie służą typowo do korekcji presbiopii ani do leczenia/kompensacji forii."

Źródła:

  • Borish's Clinical Refraction, rozdziały dotyczące low vision i pomocy teleskopowych, wydanie nowsze (dokładne strony zależne od edycji)
  • American Academy of Ophthalmology, Basic and Clinical Science Course (BCSC), Section 3: Clinical Optics, część dotycząca low vision aids i teleskopów (edycja zależna od roku kursu)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z optyki okularowej (dział: pomoce dla słabowidzących)
  • Materiały dydaktyczne z rehabilitacji wzroku i doboru pomocy optycznych
  • Instrukcje producentów pomocy teleskopowych (zakres wskazań i ograniczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego