KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 35.
Opakowanie śledzi zawiera informacje przedstawione w tabeli. Jaką wartość energetyczną i ile gramów tłuszczów zawiera 200 g śledzi?
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami odżywczymi śledzi, odnoszącą się do wagi 100 g produktu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć wartości dla 200 g, trzeba przeliczyć dane z tabeli na podaną masę.
Jeśli tabela podaje wartości na 100 g, to 200 g stanowi podwójną ilość, więc zarówno wartość energetyczną (kcal), jak i tłuszcz (g) mnoży się przez 2. Otrzymuje się 312 kcal oraz 30 g tłuszczu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytania danych z tabeli na opakowaniu i przeliczenia ich na inną masę produktu. Najpierw należy ustalić, do jakiej ilości produktu odnosi się tabela (najczęściej jest to 100 g, czasem porcja).

Jeżeli w tabeli podano wartości dla 100 g, to dla 200 g wykonuje się proste przeliczenie proporcjonalne:

  • 200 g to 2 × 100 g, więc wszystkie wartości z tabeli mnożymy przez 2.
  • Wartość energetyczna pozostaje w jednostce kcal, a tłuszcz w jednostce g – nie wolno ich mieszać.

Dlatego wynik 312 kcal i 30 g odpowiada sytuacji, w której w tabeli dla 100 g widnieje 156 kcal oraz 15 g tłuszczu, a dla 200 g otrzymujemy podwojenie obu wielkości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "156 kcal i 15 g" to typowy błąd polegający na pozostawieniu wartości dla 100 g zamiast przeliczenia na 200 g.
  • "30 kcal i 312 g" oraz "15 kcal i 156 g" wskazują na zamianę jednostek lub wielkości (kcal nie są gramami, a gramy nie są kilokaloriami). To częsty błąd nieuwagi przy przepisywaniu liczb.

Wskazówka egzaminacyjna: po przeliczeniu sprawdź sens wyniku. Dla większej porcji energia i tłuszcz nie powinny maleć, a jednostki muszą pozostać zgodne z opisem w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy tabela podaje wartości na 100 g, to dla 200 g stosujesz mnożnik 2 (bo 200 g = 2 × 100 g). Mnożysz przez 2 zarówno kcal, jak i gramy tłuszczu, białka czy węglowodanów. Zawsze zachowuj te same jednostki.
Bo wartości w tabeli są podane na określoną masę produktu (np. 100 g). Jeśli masa porcji rośnie proporcjonalnie, to rośnie też proporcjonalnie energia i ilość składników. To zależność liniowa: 2 razy większa porcja → 2 razy większe wartości.
Wartość energetyczna informuje, ile energii dostarcza produkt. Na etykietach spotkasz ją zwykle w kJ i kcal. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, aby odczytać, do jakiej porcji (np. 100 g) odnosi się liczba i poprawnie ją przeliczyć.
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia (zostawienie wartości dla 100 g), zamiana jednostek (kcal z gramami), przeliczenie tylko jednej wielkości (np. kcal tak, a tłuszczu nie) oraz błąd rachunkowy przy mnożeniu przez 2.
W praktyce na egzaminie tabela jest kluczowa, bo to z niej odczytujesz wartości bazowe. Bez tabeli można czasem zgadywać po schemacie odpowiedzi, ale to ryzykowne. Poprawna metoda to zawsze odczyt z tabeli i dopiero potem przeliczenie na 200 g.
Szukaj nagłówka w tabeli, np. "w 100 g", "w porcji", "na porcję (x g)". Jeśli jest podana porcja, zwróć uwagę na jej masę. Na egzaminie to kluczowy krok: dopiero po ustaleniu podstawy odniesienia wykonujesz proporcję.
Wybierz jednostkę wymaganą w pytaniu. Jeśli pytanie prosi o kcal, przeliczaj i podawaj wynik w kcal. Nie mieszaj jednostek. Przeliczanie masy porcji działa identycznie dla kJ i kcal: przy 200 g (z 100 g) mnożysz wartości przez 2.
Sprzedawca może pomóc klientowi w wyborze produktu, porównując np. zawartość tłuszczu lub kaloryczność porcji. Umiejętność szybkiego przeliczenia z 100 g na typową porcję (np. 200 g) ułatwia rzetelną informację i obsługę klienta.
Najczęściej znajdziesz: białko, węglowodany (w tym cukry), sól oraz czasem kwasy tłuszczowe nasycone. Zasada przeliczania na inną masę jest taka sama: jeśli porcja jest większa o dany mnożnik, wszystkie te wartości też rosną o ten mnożnik.
Jeśli punkt odniesienia to 100 g, to 200 g to po prostu podwojenie. Mentalnie mnożysz przez 2: 156 → 312, 15 → 30 itd. Pomaga też kontrola sensu: większa masa produktu musi dać większą energię i większą ilość tłuszczu.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Otrzymuje się 312 kcal oraz 30 g tłuszczu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) "Kaloria" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kaloria (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) "Wartość energetyczna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Warto%C5%9B%C4%87_energetyczna (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) "Tłuszcz" – https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82uszcz (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki praktycznej: proporcje i przeliczanie na masę/porcję
  • Poradniki/lekcje o czytaniu etykiet żywności i tabel wartości odżywczych
  • Zestawy zadań treningowych z przeliczania wartości odżywczych na porcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego