Suma bilansowa to łączna wartość aktywów, która jest równa łącznej wartości pasywów. Zmiana sumy bilansowej oznacza, że zmienia się "rozmiar" majątku i źródeł jego finansowania, a nie tylko ich wewnętrzna struktura.
Poprawna jest odpowiedź "spłata kredytu gotówką", ponieważ taka operacja zmniejsza jednocześnie:
- aktywa – ubywa gotówki (środków pieniężnych),
- pasywa – maleje zobowiązanie z tytułu kredytu.
Skoro po obu stronach bilansu następuje spadek, to suma bilansowa również się zmniejsza.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "sprzedaż towaru za gotówkę" – zwykle zwiększa aktywa (gotówkę) i jednocześnie zmienia stan zapasów; w typowych ujęciach bilansowych sprzedaż może nie powodować spadku sumy bilansowej, a często ją zwiększa (np. gdy rośnie gotówka, a równolegle rośnie wynik/kapitał własny). To nie jest klasyczny przykład zmniejszenia sumy bilansowej.
- "zakup towaru z odroczonym terminem płatności" – zwiększa aktywa (zapas towarów) oraz zwiększa pasywa (zobowiązanie wobec dostawcy). Obie strony rosną, więc suma bilansowa rośnie.
- "sprzedaż towaru z odroczonym terminem płatności" – zamiast gotówki powstaje należność (aktywa), a w typowych ujęciach sprzedaż nie prowadzi do obniżenia sumy bilansowej; częściej zmienia strukturę aktywów i/lub zwiększa je przez wzrost kapitału własnego (wyniku). Zatem nie jest to operacja zmniejszająca sumę bilansową.
Wskazówka egzaminacyjna: aby szybko ocenić wpływ operacji, zapisz w myślach: co rośnie/maleje w aktywach i co rośnie/maleje w pasywach. Jeśli maleją obie strony, suma bilansowa maleje; jeśli rosną obie – rośnie; jeśli jedna rośnie, a druga maleje – zwykle zmienia się tylko struktura, a suma pozostaje bez zmian.
