KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Operacja gospodarcza Wyplata pracownikowi z kasy zaliczki na zakup materiałów wywoła zmiany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wypłata zaliczki z kasy na zakup materiałów zmniejsza stan gotówki w kasie, ale równocześnie zwiększa należność (rozrachunek) od pracownika do rozliczenia. Oba składniki należą do aktywów, więc pasywa nie ulegają zmianie, a suma bilansowa pozostaje bez zmian.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja "wypłata pracownikowi z kasy zaliczki na zakup materiałów" nie oznacza jeszcze ani zużycia materiałów, ani powstania kosztu. Jest to przekazanie pracownikowi środków pieniężnych do rozliczenia, czyli powstaje roszczenie jednostki wobec pracownika o przedstawienie dokumentów zakupu lub zwrot niewykorzystanej kwoty.

Dlatego w bilansie zachodzą dwie równoległe zmiany w aktywach:

  • spadek pozycji "kasa" (gotówka),
  • wzrost pozycji "rozrachunki z pracownikami / zaliczki do rozliczenia" (należność).

Wynik netto jest taki, że suma aktywów się nie zmienia, tylko zmienia się ich struktura. Ponieważ nie powstaje zobowiązanie wobec pracownika (to nie jest wynagrodzenie ani dług jednostki), pasywa nie rosną ani nie maleją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "tylko w pasywach bilansu" – wypłata zaliczki nie tworzy kapitału ani zobowiązania; to operacja na składnikach majątku.
  • "w aktywach i pasywach, zwiększając sumę bilansową" – zwiększenie sumy bilansowej wymagałoby pojawienia się dodatkowego finansowania (np. zobowiązania) lub trwałego przyrostu majątku; tu jest tylko przesunięcie w aktywach.
  • "w aktywach i pasywach, zmniejszając sumę bilansową" – spadek sumy bilansowej wystąpiłby np. przy spłacie zobowiązań z kasy; w zaliczce powstaje należność, więc suma pozostaje taka sama.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli z jednego składnika aktywów "ubywa", ale w zamian powstaje inny składnik aktywów (np. należność), to jest to typowa operacja aktywna – bez wpływu na pasywa i bez zmiany sumy bilansowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaliczka pracownicza to kwota wypłacona pracownikowi na przyszłe wydatki służbowe (np. zakup materiałów) do późniejszego rozliczenia. Do momentu rozliczenia nie jest kosztem, tylko wykazywana jako rozrachunek/należność od pracownika oraz zmniejszenie gotówki.
Zmniejsza się gotówka w kasie, a rośnie należność od pracownika (rozrachunki do rozliczenia). Obie pozycje są w aktywach, więc pasywa nie ulegają zmianie. Zwykle nie zmienia się też suma bilansowa, tylko struktura aktywów.
Koszt powstaje wtedy, gdy dochodzi do zużycia zasobów lub otrzymania faktury/dokumentu potwierdzającego zakup na potrzeby jednostki. Sama wypłata zaliczki jest przekazaniem środków "w depozyt" do rozliczenia, więc księgowo traktuje się ją jako rozrachunek, a nie koszt.
Co do zasady nie. Pasywa dotyczą źródeł finansowania (kapitałów i zobowiązań). Przy zaliczce nie powstaje zobowiązanie jednostki wobec pracownika, tylko roszczenie jednostki wobec pracownika o rozliczenie. To klasyczna zmiana w aktywach.
Operacja aktywna to taka, w której zmieniają się wyłącznie pozycje aktywów: jedna maleje, druga rośnie (albo odwrotnie), a pasywa pozostają bez zmian. Suma bilansowa zwykle się nie zmienia. Szukaj w treści przesunięcia: "z kasy" → "należność/rozrachunek".
Najczęściej są to faktury/rachunki za zakup materiałów oraz dokument rozliczenia zaliczki (wewnętrzny dowód rozliczeniowy). Jeśli część kwoty nie została wydana, powinien nastąpić zwrot do kasy lub na rachunek bankowy, co również wymaga udokumentowania.
Dopiero w momencie rozliczenia, gdy pracownik przedstawi dokumenty zakupu. Wtedy rozrachunek z pracownikiem ulega zmniejszeniu, a w zależności od zasad ewidencji pojawiają się materiały w magazynie albo od razu koszty zużycia. Sama wypłata zaliczki tego nie przesądza.
Najczęstszy błąd to utożsamienie wypłaty gotówki z kosztem oraz nieuwzględnienie, że powstaje równocześnie należność/rozrachunek do rozliczenia. Drugi błąd to automatyczne dopisywanie zmian w pasywach, choć nie powstaje ani zobowiązanie, ani zmiana kapitału.
Zazwyczaj nie. Gotówka maleje, ale w tej samej wysokości rośnie należność od pracownika. Suma aktywów pozostaje więc taka sama, a pasywa się nie zmieniają. Zmienia się jedynie struktura aktywów (mniej gotówki, więcej rozrachunków).
Ćwicz klasyfikację krótkich opisów operacji na: aktywne, pasywne, aktywno‑pasywne (zwiększające lub zmniejszające). Rób to na konkretnych przykładach: zaliczki, spłata zobowiązań, zaciągnięcie kredytu, zakup na fakturę. Zawsze wskazuj, co rośnie i co maleje.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wypłata zaliczki z kasy na zakup materiałów zmniejsza stan gotówki w kasie, ale równocześnie zwiększa należność (rozrachunek) od pracownika do rozliczenia."

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z podstaw bilansu: aktywa vs pasywa i typy operacji bilansowych
  • Zestawy zadań z klasyfikacji operacji: aktywne, pasywne, aktywno-pasywne
  • Materiały ćwiczeniowe o rozrachunkach z pracownikami i zaliczkach do rozliczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego