Operacja "naliczono wynagrodzenia brutto 2 000 zł" dotyczy momentu powstania kosztu i powstania zobowiązania, a nie przepływu środków pieniężnych. Samo słowo "naliczono" oznacza, że sporządzono listę płac (lub inny dokument płacowy) i ujęto wynagrodzenie jako koszt okresu, w którym praca została wykonana.
W praktyce księgowej zapis ma logikę:
- Wn – konto kosztowe "Wynagrodzenia" (koszty działalności, koszty rodzajowe lub koszt w odpowiednim zespole kont – zależnie od przyjętego planu kont),
- Ma – konto "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" (zobowiązania wobec pracowników z tytułu płac).
Dlaczego tak? Ponieważ:
- po stronie kosztów pokazujemy, że jednostka "zużyła" pracę (powstał koszt),
- po stronie rozrachunków pokazujemy, że jednostka ma obowiązek wypłacić pracownikom należne wynagrodzenie (powstało zobowiązanie).
Typowe błędne intuicje w takich pytaniach wynikają z mylenia etapów:
- Wypłata wynagrodzenia (późniejsza operacja) zmniejsza zobowiązanie wobec pracowników i jednocześnie zmniejsza stan środków pieniężnych (kasa/rachunek bankowy). To jednak inny dokument i inna treść operacji.
- Rozrachunki publicznoprawne (ZUS, podatek) także pojawiają się w obszarze płac, ale dotyczą potrąceń i rozliczeń z instytucjami, które zwykle ujmuje się w kolejnych księgowaniach, po ustaleniu składek i zaliczek.
- Kwota brutto nie jest równa kwocie do wypłaty "na rękę", więc nie należy automatycznie przechodzić na zapisy związane z przelewem netto.
Na egzaminie warto zastosować prostą regułę: gdy w treści jest "naliczono", szukaj zapisu koszt + rozrachunki; gdy w treści jest "wypłacono/przelano", szukaj zapisu rozrachunki + kasa/bank. To pozwala szybko wyeliminować odpowiedzi oparte wyłącznie na pieniądzu lub oparte na niewłaściwym rodzaju rozrachunków.
