Operacja "LT – likwidacja środka trwałego całkowicie umorzonego" oznacza, że wartość początkowa środka trwałego została w całości pokryta dotychczasowym umorzeniem (czyli nie ma już do rozliczenia części niezamortyzowanej).
W takiej sytuacji celem księgowania jest zamknięcie dwóch powiązanych kont:
- konto Środki trwałe – ewidencjonuje wartość początkową środka w aktywach,
- konto Umorzenie środków trwałych – jest kontem korygującym, które narasta wraz z amortyzacją i kompensuje wartość brutto w bilansie.
Dlatego poprawny zapis polega na wyksięgowaniu środka trwałego z aktywów oraz jednoczesnym wyksięgowaniu zgromadzonego umorzenia: Ma (Ct) "Środki trwałe" oraz Wn (Dt) "Umorzenie środków trwałych". Po tym zapisie oba salda związane z tym składnikiem majątku zostają zlikwidowane.
Odpowiedzi zawierające dodatkowo "Pozostałe koszty operacyjne" sugerują, że występuje koszt likwidacji wynikający z niezamortyzowanej wartości lub innych obciążeń. To typowe przy likwidacji środka nie w pełni umorzonego (gdy umorzenie jest niższe od wartości początkowej) albo gdy księguje się odrębnie koszty demontażu/utylizacji. Jednak w pytaniu podano warunek "całkowicie umorzonego", więc sama różnica wartości nie występuje.
Odpowiedzi odwracające strony zapisu na kontach (np. Wn "Środki trwałe", Ma "Umorzenie…") są błędne, bo prowadziłyby do zwiększenia wartości środka lub zwiększenia umorzenia zamiast ich wyksięgowania.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy istnieje niezamortyzowana wartość. Jeśli nie (100% umorzenia), zwykle księgujesz tylko wyksięgowanie wartości i umorzenia. Dopiero gdy pozostaje wartość netto lub występują dodatkowe koszty, rozważasz ujęcie ich w kosztach zgodnie z zasadami jednostki.
