KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 30.
Operację gospodarczą o treści: spłacono zobowiązania wobec dostawcy zaciągniętym kredytem bankowym, należy zaewidencjonować na kontach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spłata zobowiązania wobec dostawcy kredytem bankowym to substytucja zobowiązań: zmniejsza się dług wobec dostawców i powstaje (zwiększa się) dług wobec banku. Ponieważ są to konta pasywne, zmniejszenie ujmuje się po Wn, a zwiększenie po Ma.
Stąd: Wn "Zobowiązania wobec dostawców", Ma "Kredyty bankowe".

Pełne wyjaśnienie:

Operacja "spłacono zobowiązania wobec dostawcy zaciągniętym kredytem bankowym" oznacza, że dotychczasowy dług handlowy wobec dostawcy został uregulowany, ale finansowanie nastąpiło z kredytu. Ekonomicznie nie znika więc zobowiązanie w ogóle – następuje zamiana jednego zobowiązania na drugie (dostawca → bank). Taki zapis musi spełniać zasadę podwójnego zapisu: jedna kwota ujmowana jest na dwóch kontach, po przeciwnych stronach (Wn i Ma).

Dlaczego "Zobowiązania wobec dostawców po stronie Wn"?
Rozrachunki z dostawcami są zobowiązaniem, czyli kontem pasywnym. Konta pasywne mają saldo naturalne po Ma: zwiększenie ujmuje się po Ma, a zmniejszenie po Wn. Skoro zobowiązanie wobec dostawcy zostało spłacone, to ono się zmniejsza, więc zapis jest po stronie Wn.

Dlaczego "Kredyty bankowe po stronie Ma"?
Kredyt bankowy jest także zobowiązaniem (konto pasywne). Zaciągnięcie kredytu oznacza zwiększenie zobowiązania wobec banku, a zwiększenia na kontach pasywnych ujmuje się po stronie Ma. W efekcie prawidłowy dekret ma postać: Wn rozrachunki z dostawcami / Ma kredyty bankowe.

  • Odpowiedź "Kredyty bankowe po stronie Wn, Zobowiązania wobec dostawców po stronie Ma" odwraca logikę kont pasywnych: pokazywałaby zmniejszenie kredytu i jednoczesne zwiększenie długu wobec dostawców, co przeczy treści operacji (zobowiązanie wobec dostawcy zostało spłacone).
  • Odpowiedź "Rachunek bieżący po stronie Wn, Zobowiązania wobec dostawców po stronie Ma" sugeruje wpływ środków na rachunek i jednoczesne powstanie długu wobec dostawcy, czyli raczej księgowanie zakupu/finansowania, a nie spłaty.
  • Odpowiedź "Zobowiązania wobec dostawców po stronie Wn, Rachunek bieżący po stronie Ma" byłaby właściwa dla klasycznej spłaty przelewem z rachunku bankowego. W treści jednak wskazano spłatę kredytem; rachunek bieżący nie musi brać udziału w tej operacji.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: spłata zobowiązania = Wn na koncie zobowiązania, a źródło spłaty (tu: kredyt) wskazuje, które konto znajdzie się po Ma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada podwójnego zapisu oznacza, że każdą operację gospodarczą ujmuje się na dwóch kontach w tej samej kwocie: raz po stronie Wn (debet), a raz po stronie Ma (kredyt). Dzięki temu suma zapisów Wn równa się sumie zapisów Ma, a księgi są wewnętrznie spójne.
To substytucja zobowiązań: dług wobec dostawcy maleje, a dług wobec banku rośnie. Dlatego księguje się zmniejszenie rozrachunków z dostawcami po stronie Wn oraz zwiększenie kredytów bankowych po stronie Ma. Rachunek bieżący nie musi wystąpić w dekrecie.
Rozrachunki z dostawcami to konto pasywne (zobowiązanie). Konta pasywne mają saldo naturalne po Ma, więc zmniejszenie zobowiązania ujmuje się po stronie Wn. Spłata oznacza właśnie zmniejszenie długu wobec dostawcy.
Kredyt bankowy jest zobowiązaniem, czyli kontem pasywnym. Zaciągnięcie kredytu powoduje wzrost zobowiązania wobec banku, a zwiększenia na kontach pasywnych księguje się po stronie Ma. To odzwierciedla powstanie długu do spłaty w przyszłości.
Nie zawsze. Jeśli zobowiązanie jest spłacane bezpośrednio kredytem (bank reguluje płatność lub kredyt jest uruchomiony na spłatę), rachunek bieżący może nie brać udziału w zapisie. Rachunek pojawia się typowo wtedy, gdy środki najpierw wpływają na konto, a dopiero potem jest przelew do dostawcy.
Saldo naturalne po Ma mają zwykle konta pasywne, czyli np. zobowiązania i kapitały. Oznacza to, że ich typowy stan "rośnie" po stronie Ma, a "maleje" po stronie Wn. To kluczowe przy dekretacji operacji dotyczących długów (dostawcy, kredyty, pożyczki).
Substytucja zobowiązań to sytuacja, gdy jedno zobowiązanie zostaje zastąpione innym. Przykład: firma spłaca dostawcę kredytem bankowym. Wtedy znika dług handlowy wobec dostawcy, ale powstaje (lub rośnie) dług wobec banku. Bilansowo zmienia się struktura pasywów, a nie "magicznie" znika dług.
Najczęstsze błędy to: mylenie stron dla kont pasywnych (traktowanie ich jak aktywów), automatyczne dodawanie rachunku bieżącego do każdej spłaty oraz odwracanie skutku operacji (zwiększenie długu zamiast jego spłaty). Pomaga sprawdzenie: "czy dług rośnie czy maleje?" i dopiero potem wybór Wn/Ma.
W praktyce pytaj: czy to jest zasób (aktywa, np. pieniądze, zapasy, należności), czy źródło finansowania (pasywa, np. zobowiązania, kredyty, kapitał). Zobowiązania wobec dostawców i kredyty bankowe są pasywami, bo opisują, komu i ile jednostka jest winna.
Ćwicz krótkie schematy: (1) zidentyfikuj zdarzenie i jego skutek (wzrost/spadek), (2) ustal rodzaj kont (aktywne/pasywne), (3) dopasuj stronę Wn/Ma zgodnie z saldem naturalnym, (4) sprawdź sens ekonomiczny. Pomaga też rozwiązywanie serii podobnych przykładów: dostawcy, kredyty, rachunek bankowy.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Spłata zobowiązania wobec dostawcy kredytem bankowym to substytucja zobowiązań: zmniejsza się dług wobec dostawców i powstaje (zwiększa się) dług wobec banku."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 1994 r., art. 20 ust. 1, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Teksty szkolne z rachunkowości finansowej (dział: konta aktywne i pasywne, zasada podwójnego zapisu)
  • Zadania ćwiczeniowe z dekretacji operacji gospodarczych (rozrachunki, kredyty, spłaty zobowiązań)
  • Przykładowy plan kont stosowany w jednostkach prowadzących pełną księgowość (z kontami rozrachunkowymi i kredytowymi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego