KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 18.
Operację gospodarczą OT – przyjęto do użytkowania nieodpłatnie otrzymany środek trwały o wartości 15 000,00 zł należy zaksięgować na kontach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieodpłatnie otrzymany środek trwały ujmuje się po stronie Wn konta Środki trwałe, bo zwiększa aktywa jednostki. Równolegle wykazuje się źródło finansowania w pasywach na koncie Rozliczenia międzyokresowe przychodów, aby nie traktować tej operacji jak zakupu ani jak kosztu bieżącego okresu.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja OT oznacza przyjęcie środka trwałego do użytkowania, czyli moment, w którym składnik majątku staje się środkiem trwałym ujętym w ewidencji bilansowej. W przypadku nieodpłatnego otrzymania (np. darowizny) jednostka zwiększa stan aktywów, dlatego właściwe jest ujęcie po stronie Wn konta Środki trwałe.

Drugą stroną zapisu nie jest konto związane z zakupem ani kosztem. Nieodpłatne otrzymanie oznacza, że pojawia się korzyść ekonomiczna bez wydatku pieniężnego, a w wielu planach kont ujmuje się ją przez Rozliczenia międzyokresowe przychodów (strona Ma). Dzięki temu w bilansie pokazuje się, że aktywo zostało sfinansowane "zewnętrznie" (nie przez zapłatę), a wpływ na wynik finansowy jest rozliczany w czasie zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości (często równolegle do amortyzacji).

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Środki trwałe w budowie stosuje się, gdy środek trwały jest w trakcie wytwarzania/kompletowania i nie jest jeszcze gotowy do używania. Przyjęcie do użytkowania oznacza, że etap "w budowie" został zakończony, a dodatkowo w opisie wskazano, że środek jest już otrzymany i przyjęty.
  • Pozostałe koszty operacyjne to konto wynikowe kosztów. Nieodpłatne otrzymanie nie generuje kosztu (brak zużycia zasobów w tej operacji), więc księgowanie po stronie Ma kosztów jest nielogiczne i zaburzałoby wynik.
  • Rozliczenie zakupu wiąże się z ewidencją zakupu, faktur, dostaw i rozliczeń z dostawcami. W nieodpłatnym otrzymaniu nie ma zakupu ani zobowiązania z tytułu dostawy, więc to konto nie oddaje treści ekonomicznej zdarzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści występuje "nieodpłatnie otrzymany", to zwykle szukasz zapisu, który zwiększa aktywa, ale po drugiej stronie nie ma konta typu "dostawcy" ani "zakup", tylko konto pokazujące źródło tego przysporzenia (często rozliczenia/przychody przyszłych okresów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
OT to dokument przyjęcia środka trwałego do użytkowania. Potwierdza, że składnik majątku jest kompletny, zdatny do używania i od tego momentu powinien być ujęty na koncie środków trwałych oraz objęty ewidencją (np. amortyzacją) zgodnie z polityką rachunkowości.
Typowo ujmuje się zwiększenie aktywów: Wn Środki trwałe. Po stronie Ma stosuje się konto pokazujące źródło przysporzenia, często Rozliczenia międzyokresowe przychodów, aby nie traktować zdarzenia jak zakupu ani kosztu bieżącego okresu.
Konto Rozliczenie zakupu dotyczy zdarzeń zakupowych: faktur, dostaw, rozliczeń z dostawcami i ustalania wartości nabycia. Przy nieodpłatnym otrzymaniu nie ma zapłaty ani zobowiązania, więc użycie tego konta zniekształca treść ekonomiczną operacji.
To pozycja pasywów służąca do rozliczania w czasie określonych przysporzeń. W praktyce pozwala ująć korzyść (np. nieodpłatnie otrzymany składnik) w sposób, który nie "wrzuca" całego efektu na wynik jednego okresu, tylko rozlicza go zgodnie z przyjętymi zasadami jednostki.
Środki trwałe w budowie stosuje się, gdy składnik nie jest jeszcze gotowy do używania (jest w trakcie budowy, montażu, kompletowania). Po przyjęciu do użytkowania (OT) przenosi się go na Środki trwałe, bo zmienia się jego status w ewidencji.
Wpływ na wynik zależy od przyjętych zasad rachunkowości i sposobu rozliczania przychodu/rozliczeń w czasie. Sama operacja zwiększa aktywa i zwykle tworzy równoległą pozycję po stronie pasywów. W kolejnych okresach efekt może pojawiać się stopniowo (np. wraz z amortyzacją).
Najczęściej myli się darowiznę z zakupem (użycie konta rozliczenia zakupu lub rozrachunków), albo błędnie ujmuje ją jako koszt operacyjny. Błędem jest też pozostawienie składnika na koncie "w budowie", mimo że dokument OT potwierdza przyjęcie do użytkowania.
Szukaj słów: "nieodpłatnie", "otrzymano", "darowizna", "bez zapłaty". Brak faktury i brak płatności sugeruje, że nie ma typowego rozliczenia zakupu ani zobowiązania wobec dostawcy. Wtedy druga strona zapisu zwykle dotyczy rozliczeń/przychodów, a nie kont zakupowych.
To konto wynikowe służące do ujmowania kosztów operacyjnych, które nie są kosztem podstawowej działalności (np. określone straty, niektóre odpisy). Nie jest właściwe do księgowania nieodpłatnego otrzymania środka trwałego, bo to zdarzenie nie powoduje powstania kosztu.
Ćwicz schematy: zakup, wytworzenie (w budowie), sprzedaż, likwidacja oraz nieodpłatne otrzymanie. Ucz się funkcjonowania kont: które są bilansowe, a które wynikowe. Pracuj na krótkich opisach operacji i dopasowuj konta, kontrolując logikę: aktywa–pasywa, a nie "na pamięć".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nieodpłatnie otrzymany środek trwały ujmuje się po stronie Wn konta Środki trwałe, bo zwiększa aktywa jednostki.

Źródła:

  • Portal Gov.pl – strona dotycząca Krajowych Standardów Rachunkowości (wykaz i publikacje), https://www.gov.pl/web/finanse (wyszukiwarka serwisu: "Krajowe Standardy Rachunkowości") – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: środki trwałe, nieodpłatne nabycie, rozliczenia międzyokresowe)
  • Przykładowe zakładowe plany kont i opisy kont (funkcjonowanie kont bilansowych)
  • Zadania egzaminacyjne i arkusze EKA.7 z ewidencji środków trwałych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego