KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 27.
Opiekun pomagał mieszkańcowi w spożywaniu posiłku, następnie w dotarciu do pokoju oraz w przejściu z fotela na łóżko. Wykonując te czynności opiekun w szczególności pomógł mieszkańcowi w zaspokajaniu potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opisane czynności obejmują pomoc w jedzeniu oraz pomoc w przemieszczaniu się i transferze (dotarcie do pokoju, przejście z fotela na łóżko). To odpowiada zaspokajaniu potrzeb odżywiania i ruchu. Pozostałe propozycje dotyczą głównie sfery psychospołecznej (przynależność, uznanie, samorealizacja), której w opisie nie wskazano.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą starszą często analizuje się, jakie potrzeby są zaspokajane przez konkretne czynności opiekuna. W tym opisie występują dwa bardzo jednoznaczne obszary:

  • Pomoc w spożywaniu posiłku – jest to wsparcie w zakresie przyjmowania pokarmów i płynów, czyli potrzeby odżywiania. W praktyce może to oznaczać karmienie, podanie posiłku, ustawienie prawidłowej pozycji, kontrolę tempa jedzenia czy obserwację problemów z połykaniem.
  • Pomoc w dotarciu do pokoju oraz przejściu z fotela na łóżko – są to działania związane z przemieszczaniem się oraz zmianą pozycji ciała (tzw. transfer). Wspierają potrzebę ruchu i mobilności, a także bezpieczeństwo podczas lokomocji.

Dlatego odpowiedź "ruchu i odżywiania" najlepiej oddaje sens opisu.

Pozostałe odpowiedzi wprowadzają potrzeby, których nie da się potwierdzić na podstawie przedstawionych czynności:

  • "ruchu i afiliacji" – ruch jest zgodny z opisem, ale afiliacja (potrzeba więzi, kontaktu, bycia częścią grupy) nie wynika z samego karmienia ani transferu; wymagałaby opisu relacji społecznych, rozmowy, integracji czy wsparcia emocjonalnego.
  • "uznania i przynależności" – uznanie i przynależność to obszar psychospołeczny (poczucie wartości, akceptacja, relacje). W opisie nie ma elementów wskazujących na wzmacnianie samooceny lub budowanie więzi; są wyłącznie czynności fizyczno-opiekuńcze.
  • "odżywiania i samorealizacji" – odżywianie pasuje, natomiast samorealizacja (rozwój, realizowanie celów, pasji) nie jest związana z asekuracją chodu czy pomocą w posiłku, o ile opis nie odnosi się do aktywności rozwojowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz czynności z opisu (karmienie, dojście, transfer), a potem dopasuj je do kategorii potrzeb. Jeśli w opisie nie ma kontaktów społecznych, pochwał, ról społecznych lub aktywności rozwojowych, zwykle nie wybiera się odpowiedzi z "przynależnością", "uznaniem" czy "samorealizacją".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba odżywiania obejmuje przyjmowanie pokarmów i płynów oraz wsparcie, gdy senior ma trudność z jedzeniem. W praktyce może to być podanie posiłku, karmienie, pomoc w krojeniu, ustawienie bezpiecznej pozycji i obserwacja objawów dysfagii (np. kaszlu przy połykaniu).
To wszystkie działania związane z przemieszczaniem się i zmianą pozycji: asekuracja chodu, pomoc w dojściu do pokoju, siadanie i wstawanie, a także transfer łóżko–fotel. Celem jest utrzymanie możliwie dużej mobilności i ograniczenie ryzyka upadku.
Szukaj w opisie czynności dotyczących ciała i funkcji podstawowych: jedzenie, picie, toaleta, higiena, sen, oddychanie, przemieszczanie. Jeśli w poleceniu nie ma relacji społecznych ani emocji, najczęściej testowana jest sfera fizjologiczna, np. odżywianie i ruch.
Przynależność (afiliacja) dotyczy więzi, relacji, kontaktu z innymi i poczucia bycia częścią grupy. Samo nakarmienie i bezpieczne przeprowadzenie do łóżka zaspokaja potrzeby fizyczne, ale nie opisuje działań społecznych (rozmów, integracji, aktywności grupowych), więc trudno to uzasadnić.
Potrzeba uznania dotyczy poczucia wartości i docenienia. W praktyce opiekun wspiera ją, gdy wzmacnia samodzielność seniora, chwali wysiłek, daje wybór i traktuje z szacunkiem. W zadaniach egzaminacyjnych wskazówką są opisy rozmowy, motywowania, doceniania postępów.
Typowe błędy to: brak zabezpieczenia otoczenia (śliska podłoga, przeszkody), zła pozycja opiekuna (nadmierne pochylanie i skręt tułowia), zbyt szybkie tempo oraz brak asekuracji. Bezpieczny transfer wymaga stabilnego ustawienia, komunikacji i dostosowania do możliwości seniora.
Wskazówkami są m.in. męczenie się przy posiłku, trudność w utrzymaniu sztućców, zostawianie jedzenia, krztuszenie się, kaszel lub chrypka po połknięciu. Wtedy opiekun powinien dostosować formę posiłku i sposób podania oraz zgłosić obserwacje personelowi medycznemu.
Najczęściej tak, bo dotyczy mobilności i przemieszczania. Jednak w praktyce może łączyć się też z bezpieczeństwem (profilaktyka upadków) i orientacją (gdy senior ma trudności poznawcze). W zadaniach jednokrotnego wyboru zwykle wskazuje się główną potrzebę, czyli ruch.
Ćwicz mapowanie czynności na potrzeby: karmienie → odżywianie, mycie → higiena, asekuracja chodu → ruch. Pomaga też lista ADL oraz rozróżnienie potrzeb fizjologicznych od psychospołecznych. Na egzaminie podkreśl w opisie czasowniki: "pomógł zjeść", "przeprowadził", "przeniósł".
Odżywianie to potrzeba fizjologiczna: jedzenie i picie, często związana z pomocą w posiłkach. Samorealizacja dotyczy rozwoju i sensu aktywności (np. hobby, cele, uczenie się). W zadaniach egzaminacyjnych samorealizację rozpoznasz po opisach zajęć rozwijających, a nie po czynnościach pielęgnacyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Opisane czynności obejmują pomoc w jedzeniu oraz pomoc w przemieszczaniu się i transferze (dotarcie do pokoju, przejście z fotela na łóżko)."

Źródła:

  • Nursing-Theory.org, "Virginia Henderson – Nursing Theory", opis 14 podstawowych potrzeb (m.in. jedzenie/picie oraz poruszanie się) – https://nursing-theory.org/nursing-theorists/Virginia-Henderson.php (dostęp: 2026-03-02)
  • OpenStax, Psychology 2e, rozdział o motywacji i potrzebach (w tym hierarchia potrzeb Maslowa) – https://openstax.org/details/books/psychology-2e (dostęp: 2026-03-02)
  • NCBI Bookshelf, omówienie "Maslow’s Hierarchy of Needs" (kontekst potrzeb fizjologicznych vs psychospołecznych) – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie hasła w serwisie; dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu czynności dnia codziennego (ADL) w opiece nad seniorem
  • Instrukcje i szkolenia z bezpiecznego transferu i asekuracji chodu
  • Opracowania z podstaw psychologii potrzeb (dla odróżnienia potrzeb fizjologicznych od psychospołecznych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego