KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Opiekunka pracująca z podopieczną z otyłością i nadciśnieniem tętniczym krwi w celu poprawy kondycji fizycznej podopiecznej powinna zaproponować jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spacery po parku to bezpieczna, umiarkowana aktywność poprawiająca wydolność i wspierająca redukcję masy ciała. Przy otyłości i nadciśnieniu zaleca się ruch o kontrolowanej intensywności, możliwy do przerwania w razie zmęczenia. Siłownia może być zbyt obciążająca, a planowanie zakupów i pogadanka nie poprawiają kondycji fizycznej.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z otyłością i nadciśnieniem tętniczym celem poprawy kondycji jest przede wszystkim regularny ruch o umiarkowanej intensywności, który można bezpiecznie dawkować. Dlatego odpowiedź "spacery po parku" jest właściwa: spacer to aktywność aerobowa, łatwa do wprowadzenia, niewymagająca specjalistycznego sprzętu i umożliwiająca kontrolę tempa oraz robienie przerw.

W praktyce opiekun w DPS może zaproponować krótsze odcinki marszu, stopniowe wydłużanie czasu spaceru, wybór płaskiej trasy oraz dostosowanie tempa do samopoczucia. Taka aktywność sprzyja poprawie wydolności krążeniowo-oddechowej, wspiera kontrolę masy ciała i jest zgodna z niefarmakologicznym podejściem do nadciśnienia (zmiana stylu życia).

  • "Zajęcia na siłowni" – mogą być korzystne, ale bez doprecyzowania programu i nadzoru łatwo o zbyt duże obciążenie, nieprawidłową technikę lub intensywność nieadekwatną do stanu zdrowia. W kontekście opiekuna i bezpieczeństwa podopiecznej nie jest to najbardziej typowa pierwsza propozycja.
  • "Wspólne planowanie zakupów" – to aktywność organizacyjna, ewentualnie wspierająca dietę, ale nie jest bezpośrednio ukierunkowana na poprawę kondycji fizycznej i nie zapewnia systematycznego wysiłku.
  • "Pogadankę na temat zdrowego stylu życia" – edukacja jest ważna, jednak sama rozmowa nie stanowi treningu i nie poprawi wydolności bez wprowadzenia realnej aktywności.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: przy chorobach przewlekłych najczęściej wybiera się najbezpieczniejszą, realną do wykonania i regularną formę ruchu, którą opiekun może wdrożyć w codziennej opiece.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się aktywność o umiarkowanej intensywności, którą łatwo przerwać i dostosować do samopoczucia, np. regularne spacery. W DPS ważne są też bezpieczeństwo, płaska trasa, odpowiednie obuwie i możliwość odpoczynku. Intensywny trening dobiera się ostrożnie i zwykle po konsultacji.
Spacer pozwala kontrolować tempo i obciążenie oraz łatwo zrobić przerwę, gdy pojawi się zmęczenie. Siłownia bywa bardziej wymagająca technicznie i obciążeniowo; bez planu i nadzoru łatwiej o zbyt intensywny wysiłek. W opiece codziennej liczy się regularność i bezpieczeństwo.
Warto obserwować tolerancję wysiłku: duszność, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, nadmierne osłabienie lub nietypowe kołatanie serca. Należy też dbać o nawodnienie, przerwy i dostosowanie tempa. W razie niepokojących objawów spacer trzeba przerwać i poinformować personel medyczny.
Częsty błąd to wybór "najmocniejszej" opcji (np. siłowni), bo kojarzy się z szybkim efektem. Inną pomyłką jest traktowanie edukacji lub planowania (pogadanka, zakupy) jako równoważnych z aktywnością fizyczną. Na egzaminie zwykle wygrywa opcja realna, regularna i bezpieczna.
Nie. Pogadanka może wspierać motywację i ułatwić zmianę nawyków, ale sama nie poprawia wydolności krążeniowo-oddechowej. Aby poprawić kondycję, potrzebna jest rzeczywista aktywność fizyczna, np. regularne spacery. Najlepsze efekty daje połączenie edukacji i praktycznego działania.
W praktyce liczy się regularność i stopniowe zwiększanie czasu marszu. Zamiast jednorazowych długich spacerów lepiej planować krótsze, ale częstsze wyjścia (np. codziennie lub kilka razy w tygodniu), dostosowane do stanu zdrowia. W DPS harmonogram powinien uwzględniać odpoczynek i obserwację samopoczucia.
Kluczowe są wygodne, stabilne buty z dobrą amortyzacją i antypoślizgową podeszwą, bo zmniejszają ryzyko urazów i przeciążeń stawów. Ubiór powinien być dostosowany do pogody, przewiewny, niekrępujący ruchów. Warto też pamiętać o elementach odblaskowych przy gorszej widoczności.
Umiarkowana intensywność to taka, przy której oddech przyspiesza, ale nadal można mówić pełnymi zdaniami (bez zadyszki uniemożliwiającej rozmowę). To typowe tempo marszu rekreacyjnego. Jeśli podopieczna nie jest w stanie mówić lub szybko się męczy, tempo należy zmniejszyć albo zrobić przerwę.
Opiekun pomaga zaplanować aktywność, zachęca do regularności i dba o bezpieczeństwo (dobór trasy, przerwy, obserwacja objawów). Ważne jest też wzmacnianie pozytywne i dopasowanie aktywności do możliwości, aby uniknąć zniechęcenia. Opiekun może współpracować z rehabilitantem i personelem medycznym.
Spacer należy przerwać, gdy pojawią się objawy alarmowe: ból w klatce piersiowej, silna duszność, omdlenie, zawroty głowy, nagłe osłabienie lub wyraźne pogorszenie samopoczucia. W takiej sytuacji trzeba zapewnić odpoczynek, bezpieczeństwo i zgłosić problem personelowi medycznemu zgodnie z procedurami placówki.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Spacery po parku to bezpieczna, umiarkowana aktywność poprawiająca wydolność i wspierająca redukcję masy ciała."

Źródła:

  • WHO Guidelines on physical activity and sedentary behaviour, 2020, rozdz. "Adults" (18–64 years) i "Older adults" (65+): https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-02-27)
  • 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension, European Heart Journal, 2018 (zalecenia dotyczące modyfikacji stylu życia, w tym aktywności fizycznej): https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/33/3021/5079119 (dostęp: 2026-02-27)
  • WHO fact sheet "Obesity and overweight" (informacje o roli stylu życia i aktywności fizycznej): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o aktywności fizycznej w chorobach przewlekłych (nadciśnienie, otyłość)
  • Wytyczne WHO dotyczące aktywności fizycznej i zdrowia
  • Wytyczne kardiologiczne dotyczące niefarmakologicznego postępowania w nadciśnieniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego