KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Opiekunka w czasie wizyty zmieniła podopiecznemu bieliznę osobistą, przesadziła go z łóżka na wózek inwalidzki oraz ugotowała obiad. Które potrzeby opiekunka zaspokoiła podopiecznemu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana bielizny osobistej dotyczy higieny osobistej. Ugotowanie obiadu zaspokaja potrzebę odżywiania. Przesadzenie z łóżka na wózek wspiera potrzebę ruchu i przemieszczania. Pozostałe zestawy zawierają potrzeby (np. oddychanie, sen, wydalanie), których opis nie potwierdza.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano trzy konkretne czynności wykonane podczas wizyty. Każdą z nich należy powiązać z odpowiednią potrzebą podopiecznego.

  • Zmiana bielizny osobistej jest elementem higieny osobistej. Obejmuje utrzymanie czystości ciała oraz zapobieganie podrażnieniom skóry i dyskomfortowi.
  • Ugotowanie obiadu realizuje potrzebę odżywiania, czyli zapewnienia posiłku odpowiedniego do stanu i możliwości podopiecznego.
  • Przesadzenie z łóżka na wózek inwalidzki dotyczy potrzeby ruchu/przemieszczania (mobilności). Taka czynność wspiera zmianę pozycji, umożliwia aktywność w ciągu dnia i może ograniczać skutki długotrwałego leżenia.

Dlatego poprawny jest zestaw: higiena osobista, odżywianie, ruch.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo zawierają potrzeby, których nie da się wywnioskować z opisu:

  • Higiena otoczenia dotyczy sprzątania i porządku w środowisku, a nie zmiany bielizny osobistej; sen oraz oddychanie nie są opisane żadną czynnością.
  • Wypoczynek, oddychanie i termoregulacja wymagałyby działań typu zapewnienie warunków do snu, ćwiczenia oddechowe/tlenoterapia lub działania związane z temperaturą ciała/otoczenia — nie ma tego w treści.
  • Wydalanie odnosi się do pomocy w toalecie, obsłudze basenu/kaczki, pielęgnacji po wypróżnieniu; sama zmiana bielizny nie jest wystarczającą podstawą, by uznać, że zaspokojono tę potrzebę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz czynności, a potem dopasuj do nich potrzeby "jeden do jednego". Unikaj wybierania potrzeb "ogólnomedycznych", jeśli nie wynikają wprost z działań opiekunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba higieny osobistej to dbanie o czystość ciała i komfort podopiecznego, np. mycie, zmiana bielizny, pielęgnacja skóry i zapobieganie odparzeniom. W praktyce liczy się też obserwacja zmian skórnych i reagowanie na dyskomfort.
Wskazówką są czynności związane z przygotowaniem lub podaniem posiłku: ugotowanie obiadu, pomoc w jedzeniu, karmienie, przypominanie o piciu. Jeśli w opisie pojawia się posiłek lub napój, zwykle testowana jest potrzeba odżywiania/nawodnienia.
Transfer z łóżka na wózek dotyczy mobilności: zmiany pozycji i możliwości przemieszczania się. To element wspierania aktywności i zapobiegania skutkom unieruchomienia. Nie jest to to samo co "wypoczynek" czy "sen", bo wymaga działania uruchamiającego.
Higiena osobista dotyczy ciała podopiecznego (mycie, bielizna, toaleta, pielęgnacja skóry). Higiena otoczenia dotyczy środowiska (sprzątanie, wietrzenie, zmiana pościeli, porządek w pokoju). W pytaniach kluczowe jest, czy opiekunka działa "przy osobie", czy "w pomieszczeniu".
Nie. Zmiana bielizny może wynikać z higieny, potu, zabrudzenia lub potrzeby komfortu. Potrzeba wydalania jest spełniana, gdy w opisie są czynności typu pomoc w skorzystaniu z toalety, podanie basenu/kaczki, pielęgnacja po wypróżnieniu lub obserwacja diurezy.
Najczęściej myli się podobne pojęcia (higiena osobista vs otoczenia) oraz wybiera "brzmiące medycznie" potrzeby, które nie wynikają z opisu (np. oddychanie). Częsty błąd to też pomijanie jednej z czynności i wybór zestawu niepełnego.
Najpierw wypisz w myślach czynności z opisu (np. zmiana bielizny, transfer, gotowanie). Następnie dopasuj do każdej czynności jedną potrzebę. Na końcu sprawdź, czy w wybranym zestawie są trzy potrzeby odpowiadające trzem działaniom i czy żadna nie jest "nadmiarowa".
Na potrzebę ruchu wskazują m.in. pomoc w siadaniu i wstawaniu, asekuracja chodu, ćwiczenia usprawniające, zmiana pozycji w łóżku, spacer z balkonikiem, przygotowanie do wyjścia. Wspólny element to wspieranie przemieszczania lub aktywacji mięśni.
Potrzeba oddychania byłaby uzasadniona, gdy opis obejmował działania związane z oddechem, np. ułożenie ułatwiające oddychanie, naukę efektywnego kaszlu, ćwiczenia oddechowe, kontrolę duszności, pomoc przy inhalacji lub tlenoterapii (jeśli przewidziana w opiece).
Potrzeba termoregulacji dotyczy utrzymania właściwej temperatury ciała i komfortu cieplnego: dobór ubrania, okrycie, zapewnienie odpowiedniej temperatury w pokoju, obserwacja objawów przegrzania/wychłodzenia. W pytaniach zwykle pojawia się wątek zimna, gorączki lub ogrzewania/ochładzania.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zmiana bielizny osobistej dotyczy higieny osobistej.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekunka/opiekun środowiskowy (działy: potrzeby podopiecznego, czynności opiekuńcze)
  • Materiały szkolne o klasyfikacji potrzeb człowieka w opiece (np. modele potrzeb stosowane w nauczaniu opieki)
  • Instruktaże i procedury bezpiecznego transferu oraz zasad karmienia/żywienia w opiece długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego