Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 16.
Opisany objaw kliniczny, który często występuje w chorobie Parkinsona, to drżenie

Opis objawu klinicznego
Występuje drżenie palców wówczas, gdy ręce są podparte np. leżą na udach podopiecznego, położone są wzdłuż jego ciała. Określane jest często jako kręcenie pigułek lub liczenie pieniędzy.

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drżenie opisane jako pojawiające się, gdy ręce są oparte i pozostają w spoczynku, z typowym "kręceniem pigułek", jest charakterystyczne dla choroby Parkinsona.
Dlatego właściwym określeniem jest drżenie spoczynkowe, a nie drżenie zamiarowe (które nasila się w trakcie celowego ruchu).

Pełne wyjaśnienie:

W opisie wskazano, że drżenie palców pojawia się wtedy, gdy ręce są podparte (np. leżą na udach lub wzdłuż ciała), czyli w sytuacji spoczynku. Dodatkowo użyto bardzo typowego porównania: "kręcenie pigułek" lub "liczenie pieniędzy". Taki obraz kliniczny jest klasycznie kojarzony z chorobą Parkinsona i odpowiada drżeniu spoczynkowemu.

Dlaczego pozostałe określenia nie pasują do opisu?

  • "psychogenne" – sugeruje tło czynnościowe/psychiczne; w praktyce takie drżenie często ma zmienne cechy, może zależeć od uwagi i sytuacji. W przedstawionym opisie podano natomiast charakterystyczny, powtarzalny wzorzec parkinsonowski.
  • "zamiarowe" – to drżenie pojawiające się lub nasilające podczas wykonywania ruchu celowego (np. sięgania po przedmiot). Opis mówi odwrotnie: drżenie występuje, gdy kończyna nie wykonuje zadania i jest oparta.
  • "ortostatyczne" – wiąże się typowo z utrzymywaniem pozycji stojącej i uczuciem niestabilności/drżenia kończyn dolnych. W pytaniu drżą palce rąk w spoczynku, więc ta kategoria nie pasuje do przedstawionej sytuacji.

Z perspektywy opiekuna osoby starszej ważne jest nie tylko nazwanie objawu, ale też jego bezpieczne monitorowanie: zanotowanie kiedy występuje (spoczynek/ruch), czy utrudnia jedzenie i higienę, czy nasila się przy stresie i zmęczeniu oraz czy wpływa na ryzyko upuszczania przedmiotów. Takie obserwacje pomagają zespołowi medycznemu w ocenie stanu chorego i planowaniu wsparcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest drżenie spoczynkowe w chorobie Parkinsona?

Drżenie spoczynkowe to drżenie widoczne, gdy kończyna nie wykonuje ruchu celowego i jest rozluźniona (np. ręce oparte na udach).

W Parkinsonie bywa opisywane jako "kręcenie pigułek" palcami i często zmniejsza się podczas wykonywania zadania.

Dlaczego mówi się o objawie "kręcenia pigułek"?

To obrazowe określenie sposobu poruszania kciukiem i palcem wskazującym: palce wykonują drobne, powtarzalne ruchy przypominające toczenie małego przedmiotu.

W praktyce opiekuńczej jest to cenna wskazówka, że drżenie może mieć charakter parkinsonowski.

Jak odróżnić drżenie spoczynkowe od zamiarowego?

Kluczowe jest kiedy drżenie występuje.

  • Spoczynkowe: gdy ręka jest rozluźniona i podparta.
  • Zamiarowe: nasila się podczas ruchu celowego, np. sięgania po kubek.

Opiekun powinien obserwować podopiecznego w obu sytuacjach.

Czy drżenie spoczynkowe zawsze oznacza chorobę Parkinsona?

Nie zawsze. Drżenie może mieć różne przyczyny (leki, inne choroby neurologiczne, zaburzenia metaboliczne).

Jednak drżenie spoczynkowe z obrazem "kręcenia pigułek" jest typowe dla parkinsonizmu i powinno skłonić do zgłoszenia obserwacji personelowi medycznemu.

Jakie sytuacje mogą nasilać drżenie u seniora z Parkinsonem?

Drżenie często nasila się przy stresie, zmęczeniu, pośpiechu oraz w nowych, niekomfortowych sytuacjach.

W opiece pomocne jest spokojne tempo czynności, przewidywalny plan dnia i przerwy na odpoczynek. Warto też oceniać, czy objawy zmieniają się po przyjęciu leków.

Jak opiekun powinien dokumentować obserwacje drżenia?

Najlepiej zapisać: kiedy drżenie występuje (spoczynek/ruch), którą rękę dotyczy, jak długo trwa, co je nasila lub zmniejsza oraz czy utrudnia czynności dnia codziennego.

Takie notatki ułatwiają rozmowę z pielęgniarką/lekarzem i ocenę zmian w czasie.

Czy drżenie ortostatyczne dotyczy rąk czy nóg?

Drżenie ortostatyczne jest kojarzone głównie z problemem pojawiającym się w pozycji stojącej i zwykle dotyczy kończyn dolnych oraz poczucia niestabilności.

Jeśli opis dotyczy palców rąk drżących w spoczynku, bardziej pasuje drżenie spoczynkowe niż ortostatyczne.

Jak bezpiecznie pomóc w jedzeniu osobie z drżeniem rąk?

Pomaga stabilne podparcie łokci, spokojne tempo, naczynia antypoślizgowe i sztućce ułatwiające chwyt.

Warto też planować posiłek wtedy, gdy objawy są mniejsze (np. po odpoczynku lub zgodnie z zaleceniami dotyczącymi leków). Bezpieczeństwo jest ważniejsze niż tempo.

Dlaczego drżenie może zmniejszać się podczas ruchu celowego?

W parkinsonizmie drżenie często jest najsilniejsze w spoczynku, a podczas działania mózg uruchamia inne wzorce kontroli ruchu, co może je częściowo wygaszać.

Dla opiekuna to sygnał, że sama obserwacja podczas aktywności nie wystarczy — trzeba ocenić także spoczynek.

Jakie są częste błędy na egzaminie przy pytaniach o drżenie?

Najczęściej myli się drżenie spoczynkowe z zamiarowym, bo oba dotyczą "drżenia" i łatwo pominąć słowo-klucz: kiedy występuje objaw.

Pomaga prosta zasada: spoczynek = podparte i rozluźnione, zamiar = podczas sięgania/trafiania w cel.

info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Merck Manual Professional Edition: "Parkinson Disease" (opis objawów motorycznych, w tym resting tremor) https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders/movement-and-cerebellar-disorders/parkinson-disease - dostęp 2026-03-01
  • National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS): "Parkinson’s Disease" (sekcja: symptoms, tremor at rest) https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/parkinsons-disease - dostęp 2026-03-01
  • NHS (UK): "Parkinson's disease - Symptoms" (opis tremor, często w spoczynku) https://www.nhs.uk/conditions/parkinsons-disease/symptoms/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki neurologii (rozdziały o parkinsonizmie i zaburzeniach ruchowych)
  • Materiały dydaktyczne dla opiekuna osoby starszej z zakresu obserwacji objawów i komunikacji z zespołem terapeutycznym
  • Wytyczne/poradniki kliniczne dotyczące choroby Parkinsona (sekcje: objawy motoryczne, tremor)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego