W postępowaniu administracyjnym kluczowe jest rozróżnienie decyzji i postanowienia, ponieważ od tych form zależy właściwy środek zaskarżenia.
Umorzenie postępowania jest zakończeniem postępowania w danej sprawie bez merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. KPA wskazuje wprost, że organ w takiej sytuacji wydaje decyzję o umorzeniu (art. 105 § 1). Skoro jest to decyzja kończąca postępowanie, musi zawierać m.in. rozstrzygnięcie i pouczenie o trybie zaskarżenia.
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie co do zasady przysługuje odwołanie (art. 127 § 1). W praktyce oznacza to, że strona niezadowolona z umorzenia może domagać się kontroli rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia, wnosząc odwołanie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
Odpowiedzi odwołujące się do postanowienia są nieprawidłowe, ponieważ postanowienia dotyczą zwykle kwestii incydentalnych/proceduralnych w toku postępowania (np. rozstrzygnięć technicznych), a nie aktu kończącego postępowanie w sposób właściwy dla art. 105 KPA. Dodatkowo, środek zaskarżenia "zażalenie" jest przypisany do postanowień, a nie do decyzji, więc mieszanie tych pojęć prowadzi do błędnej kwalifikacji czynności organu.
Nieprawidłowa jest też teza, że od decyzji o umorzeniu "nie przysługuje odwołanie". KPA wiąże odwołanie z decyzją pierwszoinstancyjną, a umorzenie jest właśnie decyzją, więc co do zasady podlega ono zaskarżeniu w trybie odwołania.
- Decyzja → typowo odwołanie
- Postanowienie → typowo zażalenie
- Umorzenie postępowania (bezprzedmiotowość) → decyzja
