KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 17.
Organizując przestrzeń mieszkalną osobie chorującej na astmę, asystent powinien zasugerować jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W astmie ważne jest ograniczanie ekspozycji na alergeny i czynniki drażniące w domu. Dywany sprzyjają gromadzeniu kurzu i roztoczy, a regularne wietrzenie poprawia jakość powietrza. Pozostałe propozycje zwiększają ryzyko podrażnień (zapachy, pył) lub ekspozycję na alergeny (wełna, wysoka wilgotność).

Pełne wyjaśnienie:

Organizując przestrzeń mieszkalną osoby chorującej na astmę, asystent powinien kierować się zasadą: zmniejszyć ilość alergenów i bodźców drażniących w powietrzu oraz nie dopuszczać do sytuacji, które nasilają kaszel, świszczący oddech i duszność. Dlatego właściwa sugestia to rezygnacja z dywanów i częste wietrzenie.

  • Dlaczego dywany są problemem? Mogą gromadzić kurz, w tym roztocza oraz ich alergeny, a także zatrzymywać pyły. Podczas chodzenia i sprzątania alergeny łatwiej unoszą się w powietrzu.
  • Dlaczego wietrzenie pomaga? Ułatwia wymianę powietrza, zmniejsza stężenie części zanieczyszczeń i może ograniczać odczuwalne działanie drażniących zapachów (np. po sprzątaniu), o ile nie powoduje napływu czynników wyzwalających z zewnątrz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wysoka wilgotność i temperatura powyżej 25°C – nadmierna wilgotność sprzyja rozwojowi pleśni i zwiększa przeżywalność roztoczy, co może pogarszać kontrolę objawów. Zbyt wysoka temperatura może nasilać dyskomfort oddechowy.
  • Wycieranie kurzu na sucho i pościel z naturalnej wełny – czyszczenie na sucho łatwiej wzbudza pył, przez co alergeny trafiają do dróg oddechowych. Wełna może być problematyczna u osób z nadwrażliwością na alergeny i stanowić dodatkowe źródło drażniących włókien lub zanieczyszczeń.
  • Zamiatanie i zapachowe odświeżacze – zamiatanie zwykle unosi kurz do powietrza, a intensywne substancje zapachowe mogą działać drażniąco na oskrzela i prowokować objawy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się działania, które wzbijają pył (zamiatanie, ścieranie na sucho) lub dodają silne zapachy, to w kontekście astmy zwykle są to opcje błędne. Najczęściej poprawne są rozwiązania ograniczające kurz i poprawiające wymianę powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to alergeny i czynniki drażniące: kurz i roztocza (dywany, tapicerka), pleśń (zbyt wysoka wilgotność), dym tytoniowy, intensywne zapachy (odświeżacze, perfumy), a także pył unoszony podczas sprzątania na sucho. Kluczowe jest ograniczanie ekspozycji na te bodźce.
Dywany łatwo gromadzą kurz i alergeny roztoczy, a w trakcie chodzenia oraz sprzątania cząstki unoszą się w powietrzu i trafiają do dróg oddechowych. Usunięcie dywanów lub ograniczenie tekstyliów ułatwia utrzymanie mniejszego zapylenia i zmniejsza ryzyko zaostrzeń.
Zwykle korzystniejsze jest sprzątanie, które minimalizuje unoszenie pyłu. Wycieranie kurzu na sucho i zamiatanie często wzbijają drobne cząstki, przez co są bardziej drażniące. Lepiej planować porządki tak, by ograniczać pylenie i wietrzyć pomieszczenia po sprzątaniu.
Nie zawsze. Zbyt wysoka wilgotność może sprzyjać rozwojowi pleśni oraz zwiększać problem roztoczy kurzu domowego, co u wielu osób pogarsza objawy. Ważny jest "zdrowy" mikroklimat bez zawilgocenia, skraplania pary na oknach i bez zapachu stęchlizny.
Zapachowe odświeżacze uwalniają związki chemiczne i intensywne substancje zapachowe, które mogą działać drażniąco na oskrzela. U części osób prowokują kaszel, świszczący oddech lub duszność. Zamiast maskować zapachy, lepiej usuwać ich źródło i wietrzyć.
Wietrzenie powinno być regularne i dopasowane do warunków: pory dnia, zanieczyszczenia powietrza na zewnątrz oraz indywidualnych reakcji osoby chorej. Celem jest wymiana powietrza i obniżenie stężenia drażniących czynników w domu, bez narażania na dodatkowe wyzwalacze.
Najczęściej są to dywany, grube zasłony, narzuty, tapicerowane meble oraz pluszowe dekoracje, bo zatrzymują kurz i trudniej je dokładnie oczyścić. U osób z astmą warto rozważyć ograniczenie takich elementów lub częstsze, bezpieczne czyszczenie, by zmniejszyć ekspozycję.
Zwykle nie jest to cel sam w sobie. Zbyt wysoka temperatura może zwiększać dyskomfort oddychania, a w połączeniu z wilgocią sprzyjać rozwojowi pleśni i roztoczy. Ważniejsze jest utrzymanie stabilnego, komfortowego mikroklimatu oraz eliminowanie czynników drażniących w powietrzu.
Częste błędy to: pozostawianie dywanów i nadmiaru tekstyliów, zamiatanie i ścieranie kurzu na sucho (wzbijanie pyłu), używanie odświeżaczy i silnie pachnących detergentów, ignorowanie zawilgocenia oraz pleśni. W praktyce trzeba myśleć o alergenach i drażniących bodźcach.
Może pomóc w ocenie ryzyk w mieszkaniu (kurz, dywany, zapachy, wilgoć), zaplanować porządki i wietrzenie w sposób mniej drażniący, zachęcać do obserwacji objawów i ich wyzwalaczy oraz wspierać organizację przestrzeni (mniej kurzołapów). Ważna jest też komunikacja z rodziną.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W astmie ważne jest ograniczanie ekspozycji na alergeny i czynniki drażniące w domu."

Źródła:

  • Global Initiative for Asthma (GINA), Global Strategy for Asthma Management and Prevention (report), section: triggers/risk factors and non-pharmacological measures, 2024 - https://ginasthma.org/ (dostęp 2026-02-18)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Asthma Triggers - https://www.cdc.gov/asthma/triggers.html (dostęp 2026-02-18)
  • World Health Organization (WHO), Household air pollution and health (informacje o jakości powietrza w pomieszczeniach) - https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/household-air-pollution-and-health (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne poradni alergologicznej/pulmonologicznej dotyczące kontroli środowiskowej w astmie
  • Global Initiative for Asthma (GINA) – rozdziały o czynnikach wyzwalających i redukcji ekspozycji
  • CDC – informacje o astmie i domowych wyzwalaczach (triggers)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego