W diagnostyce oscyloskopowej kluczowe jest rozróżnienie, co jest mierzone na osi czasu, a co na osi napięcia. Oscylogram przedstawia przebieg napięcia w funkcji czasu, więc:
- Okres T odczytuje się jako czas jednego pełnego cyklu (np. od zbocza narastającego do kolejnego zbocza narastającego). W praktyce liczy się działki na osi czasu i mnoży przez nastawę (ms/działkę).
- Częstotliwość f wynika bezpośrednio z okresu: f = 1/T. Dla T ≈ 20 ms (0,02 s) otrzymuje się f ≈ 50 Hz.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że częstotliwość badanego sygnału wynosi około 50 Hz, o ile z oscylogramu wynika okres rzędu 20 ms.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Wartość średnia napięcia ≈ 5 V" – wartość średnia zależy od kształtu przebiegu i (dla PWM) od wypełnienia. Sam fakt, że sygnał może mieć poziom logiczny 5 V, nie oznacza, że średnia wynosi 5 V (dla PWM zwykle jest mniejsza od wartości stanu wysokiego).
- "Okres ≈ 100 ms" – 100 ms odpowiadałoby częstotliwości 10 Hz. Jeśli oscylogram wskazuje około 50 Hz, to taki okres jest sprzeczny z zależnością T–f.
- "Wypełnienie ≈ 10/100 × 100%" – wypełnienie oblicza się jako (czas stanu wysokiego / okres) × 100%. Sama postać "10/100" bez odniesienia do rzeczywistego czasu w stanie wysokim i całego okresu nie potwierdza wyniku; dodatkowo wypełnienie jest inną cechą sygnału niż częstotliwość.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie częstotliwość i okres, zawsze sprawdź ich zgodność przez szybkie przeliczenie (np. 50 Hz ↔ 20 ms). To pozwala wychwycić typowe pułapki.
