Trudności z zasypianiem, częste wybudzanie oraz nawracające koszmary senne mogą wskazywać na zespół stresu pourazowego. W PTSD zaburzenia snu są bardzo częste i wynikają m.in. z nasilonego pobudzenia oraz ponownego przeżywania urazu (np. w formie koszmarów lub natrętnych wspomnień). Typowo współwystępują także: nadmierna czujność, drażliwość, unikanie bodźców przypominających traumę oraz negatywne zmiany nastroju i myślenia.
Odpowiedź "Zespół stresu pourazowego" jest poprawna, bo dokładnie łączy podane w pytaniu objawy (bezsenność + koszmary) z obrazem klinicznym zaburzeń związanych z traumą. W praktyce pracy asystenta ważne jest, aby nie diagnozować, lecz rozpoznać sygnały ostrzegawcze i pomóc w uzyskaniu wsparcia specjalistycznego (psycholog/psychiatra), zapewniając jednocześnie poczucie bezpieczeństwa.
Pozostałe propozycje są mniej trafne:
- "Nerwica lękowa" (potocznie używane określenie) może wiązać się z napięciem i problemami ze snem, ale nie charakteryzuje się typowo koszmarami nawracającymi wokół traumatycznych treści; częściej dominuje lęk uogólniony bez jednoznacznego urazu jako źródła.
- "Zaburzenia somatoformiczne" koncentrują się na uporczywych objawach fizycznych i nadmiernym skupieniu na zdrowiu, przy braku wystarczającego wyjaśnienia somatycznego; same koszmary i bezsenność nie są tu kluczową osią problemu.
- "Schizofrenia" to zaburzenie psychotyczne, w którym typowe są urojenia, omamy i dezorganizacja myślenia; choć sen może być zaburzony, opis z pytania nie wskazuje na objawy psychotyczne.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się koszmary, nawracające wspomnienia i pobudzenie, rozważ zaburzenia pourazowe. Jeśli dominują dolegliwości cielesne bez podłoża organicznego – myśl o zaburzeniach somatyzacyjnych. Jeśli są omamy/urojenia – rozważ psychozę.
