KWALIFIKACJA SPO1 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Osoba niepełnosprawna, z którą pracujesz, ma trudności z utrzymaniem równowagi podczas wykonywania ćwiczeń stojących. Jakie działania powinieneś podjąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trudności z utrzymaniem równowagi podczas ćwiczeń stojących zwiększają ryzyko upadku i urazu.
Najbezpieczniej jest przerwać ćwiczenia w pozycji stojącej i dobrać wariant w siadzie lub leżeniu, aby utrzymać cel usprawniania przy mniejszym ryzyku oraz lepszej kontroli ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Priorytetem pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością jest bezpieczeństwo i dostosowanie aktywności do aktualnych możliwości. Jeśli osoba ma trudności z utrzymaniem równowagi w pozycji stojącej, rośnie ryzyko potknięcia, utraty podporu, przeciążenia oraz upadku. W takiej sytuacji właściwym działaniem jest modyfikacja ćwiczeń na bezpieczniejsze – w pozycji siedzącej lub leżącej – aby nadal realizować cel (np. wzmacnianie, zakres ruchu, koordynacja), ale bez narażania zdrowia.

Odpowiedź "Zaproponuj przerwanie ćwiczeń stojących i skupienie się na ćwiczeniach siedzących lub leżących." jest poprawna, bo minimalizuje ryzyko urazu, pozwala utrzymać ciągłość ćwiczeń w bezpiecznym ustawieniu ciała i respektuje aktualne ograniczenia funkcjonalne.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:

  • "Kontynuuj ćwiczenia stojące, mimo trudności z równowagą." – ignoruje sygnał zagrożenia i zwiększa prawdopodobieństwo upadku.
  • "Zignoruj problem i skup się na innych aspektach ćwiczeń." – pomija kluczowy problem bezpieczeństwa; bez stabilizacji nie da się wiarygodnie pracować nad innymi elementami.
  • "Zmusz osobę do kontynuowania ćwiczeń stojących, mimo trudności." – narusza zasady wsparcia, może powodować lęk, spadek motywacji i realnie zwiększa ryzyko urazu.

W praktyce warto też pamiętać o ocenie przyczyny pogorszenia równowagi (zmęczenie, zawroty głowy, ból) oraz o zgłoszeniu obserwacji osobom prowadzącym usprawnianie (np. fizjoterapeucie) zgodnie z zakresem swoich kompetencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij ćwiczenie w staniu i zadbaj o bezpieczeństwo (stabilne podparcie, bezpieczna przestrzeń). Następnie zaproponuj wariant w siedzeniu lub leżeniu, aby kontynuować trening bez ryzyka upadku. Jeśli problem się powtarza, poinformuj osobę prowadzącą usprawnianie.
W siadzie i leżeniu środek ciężkości jest niżej, a pole podparcia zwykle większe, więc łatwiej utrzymać stabilność. Zmniejsza to ryzyko upadku i pozwala skupić się na jakości ruchu. To dobra forma adaptacji, gdy równowaga w staniu jest osłabiona.
Niepokojące sygnały to m.in. chwianie się, częste łapanie podparcia, nagłe osłabienie, zawroty głowy, ból nasilający się w trakcie ruchu lub wyraźny lęk przed upadkiem. W takich sytuacjach priorytetem jest przerwanie ćwiczenia w staniu i wybór bezpieczniejszej pozycji.
Nie zawsze, ale w momencie wyraźnych trudności należy przerwać daną próbę i zmodyfikować zadanie. Później można wrócić do stania dopiero przy lepszej kontroli lub po zmianie warunków (asekuracja, poręcz, prostsze ćwiczenie) i po konsultacji z osobą odpowiedzialną za usprawnianie.
Pomaga przygotowanie miejsca (brak przeszkód, stabilne obuwie), zapewnienie bezpiecznego podparcia, dostosowanie trudności oraz robienie przerw. Kluczowe jest reagowanie na sygnały przeciążenia i szybka zmiana pozycji na siad/leżenie. Asekurację stosuj tylko w granicach kompetencji i bezpieczeństwa.
Błędem jest kontynuowanie ćwiczeń w staniu "mimo wszystko", ignorowanie sygnałów ryzyka lub wywieranie presji na osobę. Takie podejście zwiększa ryzyko urazu i może obniżyć zaufanie. Prawidłowa reakcja to przerwanie i dobranie bezpieczniejszego wariantu ćwiczeń.
Zamiast stania można wykonywać ćwiczenia w siadzie (np. unoszenie kończyn, ćwiczenia koordynacji, wzmacnianie) lub w leżeniu (np. aktywizacja mięśni, zakres ruchu). Dobór zależy od celu i stanu osoby, dlatego warto konsultować plan z fizjoterapeutą lub osobą prowadzącą zajęcia.
Gdy trudności pojawiają się nagle, nasilają się, towarzyszą im zawroty głowy, ból, omdlenia lub gdy osoba przestaje bezpiecznie stać mimo prostych ułatwień. Wtedy należy przekazać obserwacje osobie odpowiedzialnej za usprawnianie, aby oceniła przyczynę i zmieniła program ćwiczeń.
Przymus zwiększa stres i lęk przed kolejnymi próbami, a osoba może zacząć unikać ćwiczeń. Dodatkowo rośnie ryzyko urazu, co obniża poczucie bezpieczeństwa. Wsparcie powinno opierać się na respektowaniu granic, motywowaniu i wspólnym doborze bezpiecznego poziomu trudności.
Ucz się schematu: ocena ryzyka → przerwanie czynności zagrażającej → modyfikacja zadania → obserwacja i przekazanie informacji. Ćwicz rozpoznawanie sytuacji zwiększających ryzyko upadku (stanie, zmęczenie, zawroty głowy) i dobieranie bezpiecznych alternatyw (siad/leżenie) zgodnie z rolą asystenta.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Falls (Fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls (dostęp: 27.02.2026)
  • CDC – STEADI: Older Adult Fall Prevention: https://www.cdc.gov/steadi/index.html (dostęp: 27.02.2026)
  • NICE guideline NG5 – Falls in older people: assessing risk and prevention: https://www.nice.org.uk/guidance/ng5 (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe dotyczące profilaktyki upadków i bezpieczeństwa w aktywności ruchowej
  • Podstawy kinezyterapii i adaptacji ćwiczeń (podręczniki/kompendia dla opiekunów i asystentów)
  • Wytyczne i poradniki instytucji zdrowia publicznego dot. zapobiegania upadkom

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego