KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 4.
Osoba niewidoma ze względu na swoją niepełnosprawność będzie miała trudność przede wszystkim
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niewidomość najbardziej utrudnia czynności oparte na przetwarzaniu informacji wizualnej.
Druki urzędowe wymagają odczytania treści i pól formularza oraz wpisania danych w konkretne miejsca, co bez dostosowań jest trudne do wykonania samodzielnie. Włączanie RTV i rozmowa z personelem mogą opierać się na dotyku i komunikacji werbalnej.

Pełne wyjaśnienie:

Niewidomość oznacza brak (lub niemal całkowity brak) dostępu do informacji przekazywanej kanałem wzrokowym. Dlatego największe trudności pojawiają się w zadaniach, w których kluczowe jest czytanie, lokalizowanie elementów na stronie i precyzyjne wpisywanie danych w wyznaczone pola.

Odpowiedź "z samodzielnym wypełnianiem druków urzędowych" jest trafna, ponieważ standardowy papierowy formularz jest dokumentem wizualnym: trzeba rozpoznać nagłówki, instrukcje, kolejność pól, a następnie wpisać informacje dokładnie w odpowiednich miejscach. Nawet przy dostępnych technologiach asystujących nadal często potrzebne są dostosowania (np. wersja elektroniczna, skan z OCR, pomoc w odczycie i wskazaniu pól) lub wsparcie drugiej osoby.

Odpowiedź "z włączaniem urządzeń RTV" zwykle nie jest trudnością "przede wszystkim", ponieważ przyciski można odnaleźć dotykiem, a układ sterowania jest powtarzalny i możliwy do zapamiętania. Dodatkowo można stosować proste oznaczenia dotykowe i stałe ustawienie sprzętu.

Odpowiedź "z robieniem zakupów w sklepiku z obsługą sprzedawcy" jest mniej trafna, bo przy obsłudze sprzedawcy kluczowa staje się komunikacja werbalna: osoba niewidoma może poprosić o wskazanie produktów, podanie ceny, odczyt etykiety i spakowanie zakupów. Trudność może wystąpić w samoobsłudze (czytanie etykiet, poruszanie się między półkami), ale wprost wskazana "obsługa sprzedawcy" ogranicza barierę wzrokową.

Odpowiedź "z porozumiewaniem się z pracownikami domu pomocy społecznej" również nie opisuje typowej bariery wynikającej z niewidomości, ponieważ rozmowa opiera się na słuchu i mowie, a niewidomość sama w sobie nie upośledza tych funkcji. Zadaniem asystenta jest więc trafnie rozpoznać, gdzie potrzebne jest wsparcie w dostępie do informacji wizualnej (np. dokumenty), a gdzie wystarczy standardowa komunikacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najtrudniejsze bywa samodzielne korzystanie z informacji wizualnej: czytanie treści, odnajdywanie pól w formularzach i wpisywanie danych w konkretne miejsca. Dlatego w urzędzie często potrzebne są: wersje dostępne dokumentów, odczyt treści na głos lub pomoc w wypełnieniu na podstawie podanych danych.
Papierowy formularz ma sztywną, wizualną strukturę: rubryki, instrukcje, kolejność pól i miejsce na podpis. Bez wzroku trudno szybko zidentyfikować, które pole dotyczy jakiej informacji oraz gdzie dokładnie wpisać dane. Nawet przy technologiach wspomagających często potrzebne są dostosowania lub wsparcie osoby towarzyszącej.
Tak, zwykle jest to możliwe, bo kluczowa jest komunikacja werbalna. Osoba niewidoma może poprosić sprzedawcę o podanie konkretnych produktów, sprawdzenie ceny, odczyt etykiety czy spakowanie zakupów. Trudniej bywa w sklepie samoobsługowym, gdzie trzeba samodzielnie czytać etykiety i nawigować między półkami.
Asystent może: odczytać treść i instrukcje, pomóc ustalić, jakie dane są wymagane, wypełnić formularz na podstawie informacji przekazanych przez osobę niewidomą oraz dopilnować poprawności pól i załączników. Ważne jest, aby każdą wpisywaną informację potwierdzać i zachować poufność danych.
Zwykle nie "przede wszystkim", bo rozmowa opiera się na słuchu i mowie, a niewidomość sama w sobie nie zaburza tych funkcji. Trudność może dotyczyć raczej orientacji w przestrzeni, rozpoznania osób po głosie lub braku dostępu do informacji podanych wyłącznie w formie wizualnej (np. tablice ogłoszeń).
Częstym błędem jest utożsamianie niewidomości z problemami komunikacyjnymi lub intelektualnymi. Inny błąd to przekonanie, że technologie asystujące rozwiązują każdy problem z dokumentami, także papierowymi. W praktyce trzeba rozróżniać bariery wzrokowe od zadań możliwych dzięki dotykowi i komunikacji werbalnej.
Projektowanie uniwersalne oznacza takie przygotowanie usług i informacji, aby były możliwie dostępne dla wszystkich. W urzędzie może to oznaczać m.in. czytelne procedury, możliwość otrzymania dokumentu w formie elektronicznej, jasne instrukcje oraz wsparcie w wypełnieniu. Dzięki temu zmniejsza się bariera środowiskowa, a rośnie samodzielność.
Najczęściej stosuje się czytniki ekranu, OCR do rozpoznawania tekstu ze skanu/zdjęcia, linijki i monitory brajlowskie oraz aplikacje mobilne do rozpoznawania tekstu. Trzeba jednak pamiętać, że papierowy druk bez wersji elektronicznej lub bez możliwości skanowania nadal może być trudny do samodzielnego wypełnienia.
Wtedy, gdy zadanie wymaga przede wszystkim informacji wzrokowej (np. czytanie formularzy, etykiet, rozkładów), precyzyjnej orientacji przestrzennej w nowym miejscu albo gdy środowisko nie jest dostosowane. Jeśli czynność może być wykonana przez słuch, dotyk i rozmowę (np. zakupy z obsługą), wsparcie może być ograniczone do organizacji i bezpieczeństwa.
Ucz się rozpoznawać, czy dana czynność jest oparta na wzroku (czytanie, wyszukiwanie pól, identyfikacja informacji na kartce) czy na innych zmysłach. Ćwicz analizę sytuacji: co wynika z niepełnosprawności, a co jest barierą środowiskową możliwą do usunięcia. Zapamiętaj też typowe formy wsparcia asystenta przy dokumentach.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Włączanie RTV i rozmowa z personelem mogą opierać się na dotyku i komunikacji werbalnej."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Blindness and vision impairment" (opis skutków i definicji problemów wzroku): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment - accessed 2026-02-27
  • United Nations – Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD), full text: https://www.un.org/development/desa/disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o orientacji przestrzennej i czynnościach dnia codziennego osób niewidomych (O&M)
  • Poradniki o dostępności informacji i komunikacji (formaty dostępne, wsparcie w urzędach)
  • Szkolenia z komunikacji i asystowania osobie z dysfunkcją wzroku (zasady prowadzenia, opisywania otoczenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego