KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 50.
Osoba porażona prądem elektrycznym nie oddycha, ale ma zachowane krążenie. Jakie czynności należy wykonać w ramach pierwszej pomocy, zachowując właściwą kolejność?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gdy poszkodowany nie oddycha, ale ma zachowane krążenie, nie ma wskazań do ucisków klatki piersiowej.
Najpierw udrażnia się drogi oddechowe (np. odchylenie głowy i uniesienie żuchwy), a następnie prowadzi oddechy ratownicze. Masaż serca wykonuje się dopiero przy zatrzymaniu krążenia.

Pełne wyjaśnienie:

W tym scenariuszu kluczowe jest rozróżnienie: brak oddechu przy zachowanym krążeniu. Uciski klatki piersiowej ("masaż serca") mają zastąpić pracę serca i są właściwe wtedy, gdy krążenie ustało. Jeżeli krążenie jest zachowane, uciski nie poprawią sytuacji, a mogą być niepotrzebne i potencjalnie szkodliwe.

Właściwa kolejność działań w pierwszej pomocy (po zapewnieniu bezpieczeństwa i wezwaniu pomocy) to:

  • Udrożnienie dróg oddechowych – aby powietrze mogło swobodnie przepływać (np. odchylenie głowy i uniesienie żuchwy).
  • Sztuczne oddychanie (oddechy ratownicze) – ponieważ problemem jest wentylacja, a nie pompa serca.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Ułożenie na boku i sztuczne oddychanie" miesza dwie różne strategie. Pozycja bezpieczna jest typowa dla osoby nieprzytomnej, która oddycha. Gdy oddechu nie ma, priorytetem jest udrożnienie dróg oddechowych i prowadzenie oddechów, a nie układanie na boku.
  • "Sztuczne oddychanie i masaż serca" to elementy pełnej RKO, stosowane przy zatrzymaniu krążenia. Tutaj krążenie jest zachowane, więc uciski nie są wskazane.
  • "Udrożnienie dróg oddechowych i masaż serca" pomija wentylację, czyli czynność konieczną przy zatrzymaniu oddechu. Samo udrożnienie bez oddechów nie zapewni wymiany gazowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw przeczytaj warunek o krążeniu. Jeśli jest informacja, że krążenie jest zachowane, odpowiedzi zawierające uciski klatki piersiowej należy traktować jako błędne dla tego przypadku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jeśli nie oddycha, ale ma zachowane krążenie (tętno/oznaki krążenia), wykonaj udrożnienie dróg oddechowych i rozpocznij oddechy ratownicze. Ucisków klatki piersiowej nie wykonuje się, bo serce nadal pracuje.
Uciskanie klatki piersiowej ma zastąpić pracę serca, gdy krążenie ustało. Jeśli serce bije, uciski nie poprawiają perfuzji, a mogą powodować urazy (np. żeber). Dlatego przy zachowanym krążeniu skupiasz się na oddechach ratowniczych.
Najczęściej stosuje się odchylenie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy. Celem jest usunięcie niedrożności spowodowanej zapadaniem języka u nieprzytomnego. Dopiero po udrożnieniu sensowne jest wykonywanie oddechów ratowniczych.
Pełne RKO (uciski klatki piersiowej i oddechy ratownicze w sekwencji 30:2) wykonuje się, gdy wystąpi zatrzymanie krążenia, czyli brak oznak krążenia. Jeśli poszkodowany nie oddycha, ale krążenie jest zachowane, stosuje się samą wentylację.
Nie. Pozycja boczna (bezpieczna) jest przeznaczona dla osoby nieprzytomnej, która oddycha. Gdy oddechu nie ma, priorytetem jest udrożnienie dróg oddechowych i rozpoczęcie oddechów ratowniczych (a przy braku krążenia także ucisków).
Najpierw zapewnij bezpieczeństwo: odłącz zasilanie lub odsuń poszkodowanego narzędziem nieprzewodzącym. Następnie oceń przytomność, sprawdź oddech i oznaki krążenia oraz wezwij pomoc. Dopiero potem wykonuj udrożnienie dróg oddechowych i właściwe działania ratownicze.
W treści zadań szukaj informacji: "ma zachowane krążenie", "tętno wyczuwalne" lub "brak tętna/brak krążenia". To rozstrzyga, czy potrzebne są uciski klatki piersiowej. Brak oddechu bez krążenia = RKO, brak oddechu z krążeniem = oddechy.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi z "masażem serca" mimo informacji o zachowanym krążeniu. Drugi błąd to użycie pozycji bocznej w sytuacji braku oddechu. Warto zawsze analizować warunki: oddech i krążenie.
Tak. Gdy serce pracuje, ale poszkodowany nie oddycha, problemem jest brak tlenu w płucach i krwi. Oddechy ratownicze dostarczają tlen i umożliwiają wymianę gazową. To właściwe działanie, dopóki nie dojdzie do zatrzymania krążenia.
Ucz się schematu decyzyjnego: bezpieczeństwo → ocena przytomności → oddech → oznaki krążenia → wybór procedury. Trenuj rozpoznawanie słów-kluczy w zadaniach (np. "zachowane krążenie" vs "brak tętna"), bo one determinują, czy wykonujesz uciski.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że masaż serca wykonuje się dopiero przy zatrzymaniu krążenia.

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC), "ERC Guidelines 2021: Basic Life Support", Resuscitation 161 (2021) – sekcja dotycząca rozpoznania NZK i wskazań do ucisków klatki piersiowej
  • European Resuscitation Council (ERC), strona z dokumentami "Guidelines 2021" (Basic Life Support) – https://www.erc.edu/ (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Wytyczne ERC (European Resuscitation Council) – rozdział dotyczący Basic Life Support
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy dla pracowników (kurs BLS/AED)
  • Instrukcje BHP zakładowe: postępowanie przy porażeniu prądem

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego