Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 47.
Osoba przygotowująca lek recepturowy rozbiła zlewkę i duży fragment szkła wbiła w dłoń. W jaki sposób należy udzielić jej pierwszej pomocy, przed konsultacją z lekarzem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy dużym odłamku szkła wbitym w dłoń nie należy go usuwać, bo może to nasilić krwawienie i pogłębić uraz.
Należy pozostawić ciało obce w ranie i unieruchomić je opatrunkiem osłaniającym (stabilizującym), a następnie zapewnić konsultację lekarską.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy duży fragment szkła tkwi w ranie, podstawową zasadą pierwszej pomocy jest nie wyjmować ciała obcego przed oceną medyczną. Wyjęcie odłamka może:

  • spowodować nagłe i większe krwawienie (odłamek może częściowo "tamponować" ranę),
  • powiększyć uszkodzenie tkanek podczas manipulacji,
  • zwiększyć ryzyko pozostawienia drobnych fragmentów w ranie.

Dlatego właściwe postępowanie to pozostawienie odłamka w ranie i zabezpieczenie go przed przemieszczaniem poprzez opatrunek osłaniający/stabilizujący. W praktyce robi się to tak, aby opatrunek otaczał ciało obce i ograniczał jego ruch (a nie dociskał bezpośrednio do środka rany). Następnie należy zadbać o uzyskanie pomocy medycznej.

Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe?

  • "Usunąć szkło z rany, odkazić ją spirytusem salicylowym i nałożyć opatrunek z waty." – problemem jest samo usuwanie szkła; dodatkowo stosowanie środków drażniących oraz wata bez jałowej warstwy kontaktowej nie jest optymalnym zabezpieczeniem rany.
  • "Usunąć szkło z rany i założyć jałowy opatrunek osłaniający." – jałowy opatrunek jest ważny, ale dopiero po zabezpieczeniu sytuacji; usunięcie dużego odłamka bez kontroli krwawienia i oceny rany zwiększa ryzyko powikłań.
  • "Założyć opatrunek uciskowy na ranę z odłamkiem." – ucisk bezpośrednio na wystające ciało obce może wepchnąć je głębiej i pogorszyć uraz; w takiej sytuacji priorytetem jest stabilizacja odłamka, a ewentualny ucisk stosuje się tak, by nie dociskać samego fragmentu szkła.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "wbity"/"tkwiący" duży przedmiot (szkło, nóż, pręt), najczęściej poprawna zasada brzmi: zostaw, ustabilizuj, zabezpiecz i wezwij pomoc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co zrobić, gdy w ranie tkwi duży odłamek szkła?
Nie wyjmuj odłamka. Zabezpiecz go przed poruszaniem, wykonując opatrunek osłaniający/stabilizujący (materiał po bokach odłamka, tak by go unieruchomić). Następnie zapewnij pomoc medyczną. Wyjęcie szkła może spowodować silniejsze krwawienie i większe uszkodzenie tkanek.
Dlaczego nie wolno usuwać ciała obcego z rany przed lekarzem?
Ciało obce może częściowo tamować krwawienie. Jego usunięcie bywa przyczyną nagłego krwotoku oraz pogłębia uraz przez dodatkowe rozrywanie tkanek. W ranie mogą też pozostać drobne fragmenty. Bezpieczniej jest je ustabilizować i oddać poszkodowanego do oceny medycznej.
Jak założyć opatrunek, gdy w ranie jest wbite szkło?
Załóż opatrunek tak, by stabilizował wystający fragment: ułóż jałowe gaziki po obu stronach odłamka (jak "podpórki"), a następnie delikatnie obandażuj, aby ograniczyć ruch. Unikaj dociskania bezpośrednio do szkła. Celem jest unieruchomienie i ochrona rany.
Czy opatrunek uciskowy jest dobry, gdy w ranie tkwi odłamek?
Zwykle nie należy uciskać bezpośrednio na ciało obce, bo można je wepchnąć głębiej i powiększyć obrażenia. Priorytetem jest opatrunek stabilizujący. Jeśli występuje krwawienie, ucisk stosuje się ostrożnie wokół rany, tak aby nie dociskać samego odłamka.
Jakich środków do odkażania nie stosować bezpośrednio w świeżej ranie?
W pierwszej pomocy unika się wlewania do rany silnie drażniących preparatów (np. alkoholi) bez zaleceń medycznych, bo mogą uszkadzać tkanki i utrudniać gojenie. Najważniejsze jest zabezpieczenie rany jałowym opatrunkiem i kontrola krwawienia, a przy ciele obcym – jego stabilizacja.
Kiedy trzeba wezwać pomoc medyczną przy skaleczeniu szkłem w aptece?
Gdy odłamek tkwi w ranie, rana jest głęboka, krwawienie jest obfite lub nie ustępuje, występują objawy uszkodzenia nerwów/ścięgien (drętwienie, brak ruchu palców) albo poszkodowany źle się czuje. W praktyce "wbite szkło" to wskazanie do pilnej oceny medycznej.
Co jest najczęstszym błędem przy ranie z wbitym szkłem?
Najczęstszy błąd to natychmiastowe wyciąganie odłamka i dopiero potem zakładanie opatrunku. Taki odruch może spowodować większe krwawienie i powiększyć uszkodzenie tkanek. Prawidłowy schemat to: nie usuwać, unieruchomić, osłonić, zapewnić pomoc medyczną.
Jakie są objawy, że szkło mogło uszkodzić ścięgno lub nerw w dłoni?
Niepokojące objawy to: trudność w zginaniu lub prostowaniu palca, osłabiona siła chwytu, drętwienie lub brak czucia w części palca, nasilający się ból przy próbie ruchu, a także nietypowe krwawienie. Takie sygnały wymagają szybkiej konsultacji medycznej.
Czy można użyć waty jako opatrunku na świeżą ranę?
Wata łatwo przywiera do rany i zostawia włókna, co utrudnia późniejsze oczyszczanie i sprzyja podrażnieniu. W pierwszej pomocy preferuje się jałowe gaziki/opatrunki, które osłaniają ranę i ograniczają zanieczyszczenie. Przy ciele obcym kluczowe jest też stabilne unieruchomienie odłamka.
Jak przygotować się do pytań o pierwszą pomoc na egzaminie technika farmaceutycznego?
Ucz się schematów: krwawienie, rany, oparzenia, omdlenie, zadławienie oraz sytuacje "nie usuwać" (wbite przedmioty). Ćwicz rozpoznawanie, jaki opatrunek jest właściwy: osłaniający, stabilizujący, uciskowy. Zwracaj uwagę na słowa-klucze w treści (np. "wbity", "duży fragment").
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, section on wounds/bleeding and embedded objects (First Aid chapter) - https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-03-01
  • American Red Cross, First Aid/bleeding & wound care guidance (do not remove embedded objects) - https://www.redcross.org/take-a-class/first-aid/performing-first-aid/bleeding-wounds - accessed 2026-03-01
  • St John Ambulance, First aid advice: embedded object in a wound (stabilize, do not remove) - https://www.sja.org.uk/get-advice/first-aid-advice/bleeding/embedded-object/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (aktualne) publikowane przez uznane organizacje ratownicze
  • Instrukcje BHP dla pracowni recepturowej i pracy ze szkłem laboratoryjnym
  • Kurs pierwszej pomocy: rany, krwotoki, ciała obce
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego