KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 17.
Osoba starsza z protezą bez zawieszenia sterującego, rozwierając rękę protezową zdrową kończyną, steruje nią w sposób
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sterowanie "bierne" dotyczy sytuacji, gdy proteza nie jest aktywnie uruchamiana mechanizmem napędowym ani sygnałem mięśniowym, a jej ustawienie zmienia się ręcznie. Skoro osoba rozwiera rękę protezową zdrową kończyną, to wykonuje ruch ręcznie, czyli steruje protezą w sposób bierny.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji osoba starsza rozwiera rękę protezową zdrową kończyną. Oznacza to, że proteza nie wykonuje ruchu dzięki własnemu układowi sterowania lub napędu, tylko jest ustawiana ręcznie przez użytkownika. Taki sposób użytkowania odpowiada pojęciu sterowania biernego (pasywnego).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "bierny."? W protezach biernych chwyt i ustawienie dłoni są zwykle realizowane przez ręczne przestawienie elementów (np. otwarcie/zamknięcie dłoni protezowej drugą ręką). Proteza pełni wtedy głównie funkcję kosmetyczną lub podporową, a nie w pełni funkcjonalną (roboczą) realizującą chwyt poprzez aktywne sterowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "czynny." sugeruje, że użytkownik uruchamia funkcję protezy aktywnie poprzez układ sterowania (np. uprząż, linkę, mechanizm napędowy lub elektronikę). W opisie nie ma aktywnego sterowania – ruch wykonuje zdrowa kończyna ręcznie.
  • "mechaniczny." odnosi się do rodzaju napędu/sterowania (np. system cięgien, linka, uprząż). Sam fakt, że ktoś porusza protezą ręką, nie oznacza mechanicznego sterowania protezą w sensie konstrukcyjnym; to nadal może być manualne, bierne przestawianie.
  • "bioelektryczny." (mioelektryczny) wymaga sygnałów z mięśni kikuta oraz elektroniki sterującej. Opis wskazuje na prostą manipulację protezą drugą ręką, a nie sterowanie sygnałem mięśniowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja, że użytkownik drugą ręką ustawia dłoń protezową (otwiera/zamyka, zmienia ustawienie), najczęściej chodzi o protezę/sterowanie bierne. Gdy mowa o lince/uprzęży lub konkretnym mechanizmie – częściej o sterowaniu czynnym mechanicznym, a przy elektrodach i pracy mięśni – o bioelektrycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterowanie bierne (pasywne) oznacza, że proteza nie wykonuje ruchu dzięki aktywnemu układowi napędowemu. Użytkownik ustawia dłoń ręcznie, np. drugą (zdrową) ręką otwiera lub zamyka chwyt. Taka proteza najczęściej wspiera wygląd, podparcie i proste czynności.
Najczęstsza wskazówka to opis typu: "otwiera/zamyka dłoń protezową zdrową ręką" albo "ustawia palce ręcznie". Jeśli brak informacji o lince, uprzęży, elektrodach czy silniczku, a ruch jest wykonywany manualnie, zwykle chodzi o sterowanie bierne.
Sterowanie czynne zakłada, że użytkownik uruchamia funkcję protezy poprzez przeznaczony do tego układ (np. cięgno, uprząż, przycisk, elektronikę, sygnał mięśniowy). Gdy dłoń jest po prostu przestawiana drugą ręką, proteza nie "pracuje" aktywnie, tylko jest ustawiana biernie.
Proteza bioelektryczna wykorzystuje sygnały z mięśni kikuta (mioelektryczne), które są zbierane przez elektrody i przetwarzane przez układ sterujący. Dzięki temu możliwe jest aktywne otwieranie i zamykanie chwytu bez ręcznego przestawiania dłoni zdrową kończyną.
Protezy mechaniczne (czynne) zwykle wykorzystują uprząż i system cięgien/linkę, które przenoszą ruchy barku lub tułowia na mechanizm dłoni/haka. Użytkownik steruje ruchem poprzez wykonanie określonego ruchu ciała, a nie przez ręczne ustawianie dłoni drugą ręką.
Rozważa się ją, gdy priorytetem jest prostota, niska masa, mniejsze wymagania treningowe i łatwa obsługa, a potrzeby funkcjonalne są ograniczone. Znaczenie mają też możliwości manualne, stan zdrowia, tolerancja na osprzęt oraz oczekiwania pacjenta co do wyglądu i komfortu.
Typowy błąd to mieszanie dwóch różnych kryteriów: "bierne/czynne" (czy proteza wykonuje ruch aktywnie) oraz "mechaniczne/bioelektryczne" (jaki jest rodzaj sterowania/napędu). Jeśli opis mówi o ręcznym przestawianiu dłoni, to kluczowe jest "bierne", nawet gdy "mechaniczne" brzmi kusząco.
Może mieć proste elementy mechaniczne (np. tarcie, blokady ustawienia, przeguby), ale nie oznacza to automatycznie "mechanicznego sterowania" w sensie czynnym. W zadaniach egzaminacyjnych "mechaniczny" zwykle dotyczy protezy czynnej uruchamianej uprzężą/cięgnem, a nie ręcznego przestawiania.
Szukaj słów-kluczy. Mechaniczne: uprząż, linka, cięgno, ruch barku/tułowia uruchamia chwyt. Mioelektryczne: elektrody, sygnał z mięśni, bateria, elektronika, silnik w dłoni. Brak takich elementów i ręczne ustawianie dłoni wskazuje raczej na sterowanie bierne.
Ułóż sobie tabelę: bierne (ręczne ustawianie) vs czynne (mechaniczne uprzężowe, bioelektryczne). Ćwicz rozpoznawanie po opisie użytkowania. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy ruch wykonuje mechanizm protezy, czy druga ręka pacjenta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Sterowanie "bierne" dotyczy sytuacji, gdy proteza nie jest aktywnie uruchamiana mechanizmem napędowym ani sygnałem mięśniowym, a jej ustawienie zmienia się ręcznie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z protez kończyny górnej (podział, wskazania, przeciwwskazania)
  • Instrukcje producentów protez ręki (opisy sposobów sterowania i funkcji)
  • Skrypty z anatomii funkcjonalnej i biomechaniki kończyny górnej w kontekście protezowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego