W kinezyterapii określenie ćwiczenia wolne odnosi się do ćwiczeń wykonywanych bez użycia sprzętu (bez przyborów i bez przyrządów). Oznacza to, że ruch jest realizowany głównie pracą własnych mięśni, z wykorzystaniem ciężaru ciała i kontroli postawy, a nie dzięki urządzeniom treningowym czy dodatkowym obciążeniom.
Odpowiedź "bez przyrządów." jest właściwa, bo najpełniej oddaje sens tej kategorii: brak urządzeń typu rower stacjonarny, atlas, wyciąg, a także brak rozwiązań zmieniających warunki mechaniczne ćwiczenia.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "na podwieszkach." Podwieszki zmieniają warunki ruchu (np. odciążają kończynę lub stabilizują), więc nie są to ćwiczenia wolne, lecz ćwiczenia w odciążeniu/z pomocą aparatury.
- "z wykorzystaniem ciężarków." Ciężarki są przyborem i dodatkowym obciążeniem. Taki dobór zmienia charakter ćwiczeń na ćwiczenia z oporem, a nie wolne.
- "na przyrządach, np. na rowerze." Rower jest przyrządem treningowym. Ćwiczenia na nim to ćwiczenia przyrządowe/na sprzęcie, a nie wolne.
Z perspektywy asystenta osoby z niepełnosprawnością ważne jest też praktyczne rozumienie zlecenia: przygotowanie bezpiecznego miejsca (stabilne podłoże, brak przeszkód), kontrola zmęczenia i objawów niepokojących oraz dopilnowanie, by podopieczny nie "dodawał" samowolnie obciążeń ani sprzętu, jeśli w zaleceniu jest mowa o ćwiczeniach wolnych.
