KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Osoba z niepełnosprawnością zaczęła uczęszczać na zajęcia do ośrodka wsparcia. Czuje się zagubiona, nie inicjuje rozmów z innymi uczestnikami zajęć, nie angażuje się w życie ośrodka. U osoby tej najprawdopodobniej niezaspokojona jest potrzeba
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy poczucia ochrony, przewidywalności i braku zagrożenia. W opisie dominuje zagubienie w nowym miejscu, wycofanie i brak inicjowania kontaktu, co często wynika z niepewności i lęku adaptacyjnego. To typowe sygnały niezaspokojonego bezpieczeństwa, a nie uznania czy rozwoju.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji osoba dopiero zaczęła uczęszczać do ośrodka wsparcia i czuje się zagubiona, nie inicjuje rozmów oraz nie angażuje się w życie ośrodka. Taki zestaw zachowań często pojawia się, gdy w nowym środowisku brakuje poczucia przewidywalności i kontroli nad sytuacją. W ujęciu psychologii potrzeb można to powiązać z niezaspokojoną potrzebą bezpieczeństwa, rozumianą jako potrzeba ochrony, stabilnego otoczenia, jasnych zasad i poczucia, że "nic złego się nie stanie".

Dlaczego właśnie "bezpieczeństwa"? Ponieważ wycofanie społeczne i brak inicjowania kontaktów w nowym miejscu bywają reakcją na niepewność i przeciążenie bodźcami. Osoba może nie wiedzieć, czego się spodziewać, jakie panują reguły, kto jest kim, jak poprosić o pomoc, czy zostanie zaakceptowana. Wtedy naturalnym mechanizmem obronnym jest ograniczenie interakcji i obserwacja z dystansu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują najlepiej?

  • "Stabilności" jest pojęciem bliskim bezpieczeństwu, ale w testach zwykle "bezpieczeństwo" lepiej oddaje stan lęku/niepewności w kontakcie społecznym i w nowej instytucji. Stabilność może dotyczyć rutyny i stałości warunków, natomiast w opisie na pierwszym planie jest zagubienie i wycofanie w sytuacji potencjalnie odczuwanej jako niebezpieczna lub zagrażająca.
  • "Uznania" wiąże się z potrzebą bycia docenianym, szanowanym i zauważonym. Gdy dominuje niezaspokojone uznanie, częściej widać poszukiwanie aprobaty, rywalizację albo przeciwnie: frustrację z braku docenienia, ale niekoniecznie typowe "zablokowanie" na starcie w nowym miejscu.
  • "Rozwoju osobistego" dotyczy dążenia do samorealizacji, nauki, osiągania celów. Osoba, u której najbardziej brakuje rozwoju, zwykle szuka wyzwań i aktywności, a nie unika kontaktów z powodu zagubienia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się sygnały takie jak: lęk, zagubienie, wycofanie w nowym miejscu, brak inicjatywy i niepewność, najpierw rozważ potrzeby podstawowe związane z bezpieczeństwem i poczuciem oparcia. Dopiero gdy otoczenie stanie się przewidywalne, łatwiej przejść do potrzeb uznania i rozwoju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba bezpieczeństwa to dążenie do poczucia ochrony, przewidywalności i braku zagrożenia. W praktyce oznacza jasne zasady, stałe wsparcie, orientację w miejscu i pewność, że w razie trudności można szybko uzyskać pomoc.
Typowe sygnały to wycofanie, unikanie rozmów, brak inicjowania kontaktu, nadmierna ostrożność, napięcie i "zamrożenie" aktywności. Często pojawia się też dezorientacja i trudność w podjęciu decyzji, gdy brakuje przewidywalności.
Nowe otoczenie zwiększa niepewność: nieznane osoby, reguły i przestrzeń. Gdy ktoś czuje się zagubiony, może odczuwać potencjalne zagrożenie i ograniczać kontakty, by zmniejszyć ryzyko błędu lub odrzucenia. To klasyczna reakcja adaptacyjna.
Bezpieczeństwo dotyczy poczucia ochrony i braku zagrożenia (także emocjonalnego). Stabilność częściej odnosi się do stałości i rutyny (np. powtarzalny plan dnia). W praktyce oba pojęcia są bliskie, ale bezpieczeństwo lepiej opisuje lęk i niepewność w relacjach.
Nie zawsze. Może wynikać z nieśmiałości, lęku, trudności komunikacyjnych, barier sensorycznych lub braku orientacji w sytuacji. Dlatego w diagnozie wsparcia warto zebrać informacje: jak osoba funkcjonuje w znanych warunkach i co zmienia nowe środowisko.
Pomaga: krótkie wprowadzenie do zasad, pokazanie przestrzeni, przedstawienie personelu, ustalenie stałej osoby kontaktowej, zaplanowanie pierwszych aktywności krok po kroku oraz regularne sprawdzanie samopoczucia. Ważna jest przewidywalność i spokojna komunikacja.
Gdy osoba jest już oswojona z miejscem, podejmuje aktywności, ale silnie reaguje na ocenę, domaga się docenienia lub przeżywa frustrację z powodu braku pochwał i szacunku. Wtedy zachowania są bardziej "nastawione na ocenę", a nie na unikanie z niepewności.
Na starcie często oznacza to etap adaptacji: obserwację, zbieranie informacji i ostrożność. Może też wskazywać na przeciążenie bodźcami lub lęk przed nowymi relacjami. Dopiero po zapewnieniu wsparcia i orientacji można oceniać motywację do rozwoju czy potrzeby społeczne.
Częsty błąd to wybór pojęcia "ładnie brzmiącego" (np. rozwój), mimo że opis mówi o podstawowej niepewności. Inny błąd to mylenie bliskich terminów (bezpieczeństwo/stabilność) bez powiązania ich z objawami: lęk, wycofanie, zagubienie.
Najpierw wyłap sygnały z opisu (np. lęk, zagubienie, konflikt, ambicja). Potem dopasuj je do kategorii potrzeb: podstawowe (bezpieczeństwo), społeczne (przynależność), uznania (szacunek), rozwoju (samorealizacja). Porównaj każdą odpowiedź z objawami.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy poczucia ochrony, przewidywalności i braku zagrożenia."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Maslow's hierarchy of needs" (hasło opisowe) https://www.britannica.com/topic/Maslow-hierarchy-of-needs (dostęp: 2026-03-01)
  • SimplyPsychology: "Maslow's Hierarchy of Needs" https://www.simplypsychology.org/maslow.html (dostęp: 2026-03-01)
  • APA Dictionary of Psychology: hasło dotyczące podejścia Maslowa / hierarchii potrzeb (wyszukiwarka haseł) https://dictionary.apa.org/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • podstawowe podręczniki z psychologii motywacji (rozdziały o potrzebach i zachowaniach społecznych)
  • materiały szkoleniowe o adaptacji do zmiany i wsparciu w nowych środowiskach
  • opracowania o komunikacji wspierającej i budowaniu relacji w pracy opiekuńczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego