KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 38.
OsobaStan zdrowiaSprawność funkcjonalnaPreferencje
Osoba AStabilnyWysokaSamodzielność
Osoba BZaawansowana demencjaNiskaTowarzystwo innych osób
Dla której z powyższych osób najważniejsze będzie zapewnienie towarzystwa innych osób w planowaniu czynności opiekuńczych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najważniejsze jest uwzględnienie preferencji i możliwości osoby niesamodzielnej.
U osoby z zaawansowaną demencją i niską sprawnością potrzeba wsparcia społecznego bywa kluczowa, dlatego w planowaniu opieki priorytetem jest organizowanie kontaktu i towarzystwa innych osób.

Pełne wyjaśnienie:

W planowaniu czynności opiekuńczych opiekun medyczny powinien brać pod uwagę zarówno stan zdrowia i sprawność funkcjonalną, jak i preferencje osoby. W przedstawionej tabeli kluczową wskazówką jest kolumna "Preferencje", ponieważ pytanie dotyczy tego, dla kogo najważniejsze będzie zapewnienie towarzystwa.

Odpowiedź "Osoba B" jest poprawna, bo dla tej osoby wskazano preferencję: "Towarzystwo innych osób". Dodatkowo zaawansowana demencja oraz niska sprawność funkcjonalna często wiążą się z większą potrzebą poczucia bezpieczeństwa, redukcji lęku i dezorientacji oraz wsparcia w komunikacji i organizacji dnia. Towarzystwo (rodziny, opiekuna, innych podopiecznych) może być więc elementem, który realnie poprawia komfort i ułatwia wykonywanie czynności opiekuńczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Osoba A" – ma stan stabilny, wysoką sprawność i preferencję "Samodzielność". Zapewnianie towarzystwa może być pomocne, ale nie wynika tu jako najważniejszy priorytet.
  • "Obydwie osoby" – nie, ponieważ preferencje są różne: jedna osoba deklaruje samodzielność, druga towarzystwo. Priorytety w opiece powinny to odzwierciedlać.
  • "Żadna z osób" – nie, bo dla jednej osoby wprost wskazano towarzystwo jako preferencję.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać o nawyku: najpierw odczytaj, czego dokładnie dotyczy pytanie (tu: towarzystwo), a dopiero potem szukaj danych w tabeli, które odpowiadają temu kryterium.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Demencja (otępienie) to zespół objawów pogarszających pamięć, myślenie i funkcjonowanie w codzienności. W opiece oznacza to częstszą potrzebę nadzoru, prostych komunikatów, przewidywalnej rutyny oraz wsparcia emocjonalnego. Towarzystwo i spokojna obecność mogą zmniejszać lęk i dezorientację.
Planuj czynności tak, aby osoba mogła wykonać maksymalnie dużo sama: podawaj pomoce, dziel zadania na kroki i dawaj czas. Pomagaj tylko tyle, ile trzeba (zasada "asysty"). Kontroluj bezpieczeństwo, ale unikaj wyręczania, bo to obniża motywację i sprawność.
Preferencje wpływają na współpracę, poczucie godności i komfort psychiczny. Gdy plan jest zgodny z potrzebami (np. towarzystwo lub samodzielność), osoba częściej akceptuje czynności opiekuńcze i jest spokojniejsza. To zmniejsza ryzyko konfliktu i poprawia jakość opieki.
Częste wołanie, niepokój, błądzenie, płaczliwość, nasilenie dezorientacji wieczorem, trudność w rozpoczęciu czynności oraz wyraźne uspokojenie po rozmowie lub obecności drugiej osoby. Warto obserwować reakcje na samotność i notować, kiedy wsparcie społeczne działa najlepiej.
Dobierz formę kontaktu do stanu osoby: krótka rozmowa, wspólne siedzenie, zajęcia grupowe, telefon do rodziny. Ustal zasady (spokój, brak przeciążenia bodźcami), kontroluj ryzyko upadku i zmęczenia. Przy demencji ważna jest stałość osób i przewidywalny plan dnia.
Niska sprawność funkcjonalna oznacza trudności w wykonywaniu czynności dnia codziennego (np. ubieranie, higiena, jedzenie, poruszanie). Dla opiekuna to sygnał, że trzeba zaplanować więcej czasu, pomoce (np. poręcze) i asekurację. Często rośnie też potrzeba wsparcia emocjonalnego i obecności.
Nie zawsze. Towarzystwo bywa bardzo pomocne, ale musi być dostosowane do tolerancji bodźców i zmęczenia. Część osób potrzebuje także chwil spokoju. Kluczowe jest obserwowanie reakcji, unikanie nadmiernego hałasu oraz zapewnienie bezpieczeństwa, gdy osoba zostaje sama.
Najczęstsze błędy to pomijanie jednej kolumny (np. "Preferencje"), czytanie tylko pierwszego wiersza oraz wybór odpowiedzi na podstawie intuicji ("stabilny = mniej potrzeb"). Pomaga metoda: najpierw zaznacz słowo-klucz z pytania, potem znajdź dokładnie tę informację w tabeli.
Potrzeby fizyczne dotyczą ciała i bezpieczeństwa (higiena, jedzenie, ból, mobilność). Psychospołeczne obejmują emocje i relacje (towarzystwo, rozmowa, poczucie sensu, bezpieczeństwo emocjonalne). W planie opieki zwykle trzeba uwzględniać oba obszary, bo wzajemnie na siebie wpływają.
Ćwicz analizę krótkich opisów przypadków: stan zdrowia, sprawność, preferencje i priorytety opieki. Ucz się słów-kluczy (samodzielność, asekuracja, nadzór, aktywizacja, towarzystwo) i tego, co z nich wynika w praktyce. Trenuj też uważne czytanie tabel i porównań.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Dementia" (Fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia - accessed 2026-03-02
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Dementia", https://medlineplus.gov/dementia.html - accessed 2026-03-02
  • Alzheimer Europe – "Dementia" (information pages), https://www.alzheimer-europe.org/dementia - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki nad osobą z demencją (kursy i skrypty dla opiekuna medycznego)
  • Poradniki organizacji opieki długoterminowej i aktywizacji osób niesamodzielnych
  • Wiarygodne serwisy medyczne opisujące objawy i potrzeby osób z demencją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego