KWALIFIKACJA BUD21 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 40.
Otrzymano przedstawione w tabeli rzędne korony. Na ich podstawie oraz tabeli dopuszczalnych odchyleń wymiarowych w nasypach określ, w którym przekroju nasypu należy wykonać roboty poprawkowe.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika inżynierii środowiska i melioracji, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać przekrój wymagający robót poprawkowych, porównuje się rzędne korony z tabeli z wartościami dopuszczalnych odchyleń dla nasypów. Roboty poprawkowe wykonuje się tam, gdzie różnica (odchyłka) przekracza tolerancję dla danej kontroli. W tym zadaniu takim przekrojem jest wskazany w kluczu numer 3.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy kontroli wykonania nasypu na podstawie rzędnych korony (wysokości w określonych przekrojach). Sama różnica między rzędnymi w przekrojach nie wystarcza do decyzji o poprawkach — kluczowe jest odniesienie wyniku do tabeli dopuszczalnych odchyleń wymiarowych, czyli tolerancji wykonania.

Jak rozwiązuje się takie zadania krok po kroku?

  • Odczytaj z tabeli rzędne korony dla przekrojów 1–4 (wartości pomiarowe/uzyskane).
  • Ustal, jaka jest wartość odniesienia (najczęściej rzędna projektowana lub wartość docelowa wskazana w zadaniu/załączniku).
  • Policz odchyłkę w każdym przekroju: odchyłka = wartość zmierzona − wartość odniesienia. W praktyce często analizuje się też wartość bezwzględną odchyłki, ale zawsze trzeba kontrolować znak, jeśli tolerancja jest jednostronna.
  • Porównaj każdą odchyłkę z dopuszczalnym limitem z tabeli tolerancji dla nasypów (dla kontrolowanego parametru: korona/wysokość/poziom).
  • Wybierz przekrój, w którym odchyłka przekracza dopuszczalną tolerancję — tam należy wykonać roboty poprawkowe.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "3."?
W tym wariancie arkusza egzaminacyjnego przekrój 3 jest tym, w którym porównanie rzędnych z tabelą dopuszczalnych odchyleń wskazuje przekroczenie tolerancji. Oznacza to, że wykonanie w tym przekroju nie spełnia wymagań jakościowych i należy skorygować geometrię (np. przez nadbudowę, profilowanie lub zdjęcie nadmiaru materiału — zależnie od znaku i wielkości odchyłki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2.", "1." oraz "4." są nieprawidłowe, ponieważ w tych przekrojach odchyłki (po prawidłowym obliczeniu i odniesieniu do właściwej tolerancji) mieszczą się w dopuszczalnym zakresie lub nie stanowią największego/przekraczającego limit odstępstwa wymagającego poprawek.

Wskazówka egzaminacyjna: najczęstsze pomyłki wynikają z błędnego odczytu tolerancji (zły wiersz/kolumna) albo z nieuwzględnienia, że dopuszczalna odchyłka zależy od tego, co dokładnie jest kontrolowane. Zawsze najpierw identyfikuj parametr i dopiero potem dobieraj próg z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna korony nasypu to wysokość (poziom) wierzchu nasypu w danym miejscu, odnoszona do przyjętego układu wysokościowego. W praktyce służy do sprawdzenia, czy nasyp osiągnął projektowaną wysokość i czy jego geometria jest zgodna z wymaganiami.
Najczęściej liczysz: odchyłka = rzędna zmierzona − rzędna projektowana. Potem porównujesz wynik z dopuszczalną tolerancją z tabeli. Uważaj na znak odchyłki, bo może wskazywać niedobór lub nadmiar wysokości.
Bo wykonanie robót w terenie zawsze ma pewien rozrzut pomiarowy i technologiczny. Tolerancje określają granice, w których wykonanie uznaje się za zgodne z wymaganiami jakościowymi. Dopiero przekroczenie tolerancji oznacza konieczność robót poprawkowych.
Roboty poprawkowe wykonuje się wtedy, gdy kontrolowane parametry (np. wysokość korony, spadki, szerokość) przekroczą dopuszczalne odchyłki z tabel/specyfikacji. W praktyce to element kontroli jakości przed odbiorem i przed kolejnymi warstwami robót.
Najczęstsze to: wybór złego wiersza (inna kategoria/parametr), pomylenie jednostek, nieuwzględnienie czy tolerancja jest jednostronna czy dwustronna, oraz przestawienie kolumn przy odczycie. Pomaga zaznaczenie na brudno, jaki parametr sprawdzasz.
Nie. O poprawkach decyduje przekroczenie dopuszczalnej tolerancji, a nie sama "największa" różnica. Może się zdarzyć, że największa odchyłka nadal mieści się w limicie, a poprawki nie są wymagane.
Policz odchyłkę dla każdego przekroju, a następnie porównaj ją z limitem z tabeli. Zapisz obok: "mieści się" lub "przekracza". Przekrój oznaczony jako "przekracza" jest miejscem robót poprawkowych.
Przekrój to kontrolowane miejsce na obiekcie (np. w określonym kilometrze lub punkcie osi), dla którego podano dane pomiarowe. W zadaniach porównuje się parametry w kilku przekrojach, aby wskazać odcinek lub miejsce niespełniające wymagań.
Najczęściej stosuje się niwelator i łatę, a także tachimetr lub odbiorniki GNSS (zależnie od dokładności i warunków). Ważne jest zachowanie procedur pomiarowych i kontroli, bo błąd pomiaru może fałszywie wskazać przekroczenie tolerancji.
Ćwicz schemat: odczyt danych → obliczenie odchyłki → dobór właściwej tolerancji → decyzja o zgodności. Trenuj na różnych tabelach, bo różnią się układem. Zwracaj uwagę na to, co dokładnie jest kontrolowane (korona, skarpa, szerokość, wysokość).
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby wskazać przekrój wymagający robót poprawkowych, porównuje się rzędne korony z tabeli z wartościami dopuszczalnych odchyleń dla nasypów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej: niwelacja, rzędne, kontrola wysokościowa
  • Podręczniki/opracowania z robót ziemnych: wykonanie i kontrola nasypów
  • Instrukcje/specyfikacje techniczne (STWiOR) stosowane na budowach dla robót ziemnych i tolerancji wykonania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego