KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 38.
Otrzymujesz informacje o zainteresowaniach i zdolnościach podopiecznego w formie tabeli. Wybierz najodpowiedniejszą aktywność dla podopiecznego na podstawie poniższych informacji:
Zainteresowania Zdolności
Muzyka Słaby wzrok
Gotowanie Trudności z chodzeniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aktywność powinna łączyć zainteresowania z realnymi możliwościami i bezpieczeństwem.
Przy zainteresowaniu muzyką oraz trudnościach z chodzeniem, "nauka gry na instrumencie muzycznym" może być realizowana w pozycji siedzącej i nie wymaga intensywnej lokomocji, w przeciwieństwie do tańca. Gotowanie i malowanie częściej wymagają precyzji wzrokowej i organizacji przestrzeni.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze aktywności dla podopiecznego kluczowe są dwie grupy danych: zainteresowania (co motywuje i daje satysfakcję) oraz ograniczenia funkcjonalne (co może utrudniać wykonanie zadania lub podnosić ryzyko). Z tabeli wynika, że podopieczny interesuje się muzyką i gotowaniem, a jednocześnie ma słaby wzrok oraz trudności z chodzeniem.

Odpowiedź "Zaproponuj podopiecznemu naukę gry na instrumencie muzycznym." jest uzasadniona tym, że bezpośrednio nawiązuje do zainteresowania muzyką, a przy tym może być prowadzona w sposób dostosowany (np. w pozycji siedzącej, z asekuracją, z doborem prostych ćwiczeń słuchowych i rytmicznych). W kontekście trudności z chodzeniem taka aktywność zwykle nie wymaga przemieszczania się ani intensywnego wysiłku lokomocyjnego.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej trafne w tym zestawie odpowiedzi?

  • "Zaproponuj podopiecznemu naukę gotowania." – choć odpowiada jednemu z zainteresowań, gotowanie często wiąże się z użyciem ostrych narzędzi, gorących powierzchni i koniecznością kontroli wzrokowej (odmierzanie, ocena stanu potrawy). Przy słabym wzroku i trudnościach z chodzeniem może to zwiększać ryzyko, o ile nie ma zapewnionych warunków i stałego wsparcia.
  • "Zaproponuj podopiecznemu naukę tańca." – taniec zwykle wymaga dobrej stabilności, koordynacji oraz przemieszczania się. Przy trudnościach z chodzeniem rośnie ryzyko upadku, dlatego w tak sformułowanych opcjach jest to mniej bezpieczny wybór.
  • "Zaproponuj podopiecznemu naukę malowania." – aktywność może być wartościowa, ale zazwyczaj wymaga sprawniejszego widzenia (dobór kolorów, kontrola szczegółów). W porównaniu z aktywnością muzyczną, gdzie można oprzeć się bardziej na słuchu i rytmie, malowanie może być trudniejsze bez dodatkowych adaptacji.

Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: najpierw bezpieczeństwo i dostępność, potem atrakcyjność. Gdy kilka opcji pasuje do zainteresowań, wybieraj tę, którą najłatwiej dostosować do ograniczeń i którą można zrealizować w kontrolowanych warunkach (np. siedząc, z pomocą opiekuna).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wybór zajęć tak, aby były zgodne z zainteresowaniami, ale też realnie wykonalne i bezpieczne przy ograniczeniach (np. słabszy wzrok, trudności w chodzeniu). W praktyce oznacza to adaptację warunków, tempa i poziomu trudności oraz ocenę ryzyka (np. upadku, oparzenia).
Najważniejsze są: (1) co motywuje podopiecznego (zainteresowania), (2) jakie ma bariery funkcjonalne (np. wzrok, mobilność), oraz (3) jakie ryzyka wynikają z połączenia tych dwóch obszarów. Na tej podstawie wybiera się aktywność, którą da się bezpiecznie wykonać lub łatwo dostosować.
Bo wiele aktywności wymaga przemieszczania się, zmiany pozycji lub utrzymania równowagi. Przy problemach z chodzeniem rośnie ryzyko upadku i przeciążenia. Dlatego częściej wybiera się zajęcia w pozycji siedzącej, z asekuracją oraz z ograniczeniem konieczności przechodzenia między stanowiskami.
Nie zawsze wyklucza, ale zwykle wymaga większych dostosowań i nadzoru. W gotowaniu dochodzą gorące naczynia i ostre narzędzia, a w malowaniu – kontrola szczegółów. Przy słabym wzroku trzeba rozważyć pomoce (większy kontrast, dobre oświetlenie) oraz bezpieczeństwo pracy.
Najprościej wybrać formę niewymagającą chodzenia: ćwiczenia rytmiczne w siadzie, gra na prostych instrumentach perkusyjnych, śpiew, słuchanie muzyki z rozmową o emocjach. Ważne jest krótkie tempo pracy, przerwy i dostosowanie głośności oraz pozycji ciała.
Gdy nie ma przeciwwskazań ruchowych lub gdy jest to bezpieczna forma, np. taniec w siadzie, proste ruchy rąk do muzyki, ćwiczenia przy poręczy lub z asekuracją. Jeśli w pytaniu pojawiają się trudności z chodzeniem, typowy taniec "na stojąco" bywa mniej bezpieczny.
Najczęstsze błędy to wybór aktywności wyłącznie pod zainteresowanie (bez oceny ryzyka), ignorowanie ograniczeń funkcjonalnych, mylenie "lubi" z "może bezpiecznie wykonać", oraz traktowanie aktywności jako w pełni samodzielnej nauki zamiast zajęć wspieranych przez opiekuna lub terapeutę.
Zwykle oznacza kompromis: ma być atrakcyjna dla podopiecznego, możliwa do realizacji przy jego ograniczeniach oraz bezpieczna. Na egzaminie warto myśleć priorytetami: bezpieczeństwo i dostępność > motywacja > rozwijanie umiejętności. Dobre uzasadnienie łączy te elementy.
Może ocenić: czy aktywność wymaga chodzenia, schylania, przenoszenia rzeczy, pracy z ogniem/ostrym narzędziem, czy potrzebna jest precyzja wzrokowa oraz czy jest możliwość asekuracji. Następnie planuje dostosowania: siad, poręcz, pomoc przy narzędziach, dobre oświetlenie, prostsze etapy.
Ucz się schematu: zainteresowanie → ograniczenie → ryzyko → dostosowanie. Przećwicz typowe ograniczenia (wzrok, słuch, mobilność, pamięć) i przypisz im bezpieczne formy aktywności. Na egzaminie czytaj odpowiedzi pod kątem bezpieczeństwa i realnej wykonalności, nie tylko "co brzmi ciekawie".
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Gotowanie i malowanie częściej wymagają precyzji wzrokowej i organizacji przestrzeni."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Active Ageing: A Policy Framework", 2002 (PDF) - accessed 2026-02-27
  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001 - accessed 2026-02-27
  • World Health Organization (WHO), "World report on ageing and health", 2015 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z terapii zajęciowej i aktywizacji seniorów w opiece długoterminowej
  • Publikacje WHO dotyczące aktywnego starzenia i wspierania funkcjonowania
  • Opis ICF (WHO) jako ramy rozumienia ograniczeń funkcjonalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego