KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 13.
Oznaczenie na stanowisku do drukowania cyfrowego piktogramem zamieszczonym na ilustracji, jest informacją, że należy pamiętać o procedurach postępowania z substancjami
Ilustracja przedstawia piktogram w kształcie rombu z czerwoną ramką, który jest symbolem ostrzegawczym związanym z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram "zagrożenie dla środowiska" informuje, że substancja może szkodzić organizmom wodnym i powodować długotrwałe skutki w ekosystemie. W praktyce oznacza to konieczność stosowania procedur ograniczających emisję (magazynowanie, użycie, utylizacja) oraz właściwego postępowania przy wyciekach.

Pełne wyjaśnienie:

Oznakowanie stanowiska lub pojemnika piktogramem "zagrożenie dla środowiska" wskazuje, że używana substancja (np. środek myjący, rozpuszczalnik, preparat pomocniczy) może być niebezpieczna dla elementów środowiska, szczególnie dla organizmów wodnych oraz że może powodować skutki długotrwałe w ekosystemie. Taki komunikat nie dotyczy wyłącznie natychmiastowego wpływu na człowieka, ale przede wszystkim ryzyka skażenia wody, gleby i łańcucha pokarmowego.

Dlatego właściwa odpowiedź to: "niebezpiecznymi dla środowiska." W kontekście pracy w drukarni oznacza to m.in. konieczność:

  • zapobiegania przedostaniu się substancji do kanalizacji (np. przez stosowanie wanien wychwytowych, sorbentów, szczelnych pojemników),
  • stosowania zasad magazynowania i transportu wewnętrznego minimalizujących ryzyko wycieku,
  • postępowania z odpadami i opakowaniami zgodnie z przyjętą procedurą (oddzielnie, w oznakowanych pojemnikach),
  • reagowania na rozlanie/wyciek tak, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się zanieczyszczenia.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy zagrożeń i odnoszą się do innych piktogramów/ostrzeżeń:

  • "łatwopalnymi." – dotyczy ryzyka zapłonu (np. opary, niska temperatura zapłonu). Wymagałoby wskazania zagrożenia pożarowego, a nie środowiskowego.
  • "toksycznymi." – odnosi się do ostrej toksyczności dla człowieka (zatrucie po połknięciu/wdychaniu/kontakcie). To inna kategoria informacji niż zagrożenie dla środowiska.
  • "poważnie długotrwale zagrażającymi zdrowiu." – dotyczy skutków przewlekłych u człowieka (np. narządy wewnętrzne, uczulenia, rakotwórczość). Choć brzmi podobnie przez "długotrwale", jest to zagrożenie zdrowotne, nie środowiskowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest mowa o procedurach postępowania z substancjami, a odpowiedzi różnicują typ ryzyka, kluczowe jest rozpoznanie, czy symbol mówi o człowieku, pożarze, czy środowisku. W drukowaniu (także cyfrowym) chemikalia eksploatacyjne i środki czyszczące często mają wymagania dotyczące ochrony środowiska, zwłaszcza w zakresie odpadów i ścieków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że substancja może szkodzić środowisku, szczególnie organizmom wodnym, oraz wywoływać skutki długotrwałe w ekosystemie. W praktyce wymaga to ostrożnego magazynowania, zapobiegania wyciekom i właściwej utylizacji odpadów chemicznych.
Piktogram środowiskowy dotyczy szkód w ekosystemie (np. organizmy wodne), a toksyczność dotyczy bezpośredniego zagrożenia dla człowieka (zatrucie po kontakcie, wdychaniu lub połknięciu). Na egzaminie kluczowe jest wskazanie, czy ryzyko dotyczy środowiska czy zdrowia.
Bo środki czyszczące, materiały eksploatacyjne i preparaty pomocnicze mogą stwarzać różne ryzyka: pożarowe, zdrowotne i środowiskowe. Znajomość piktogramów pomaga dobrać procedury pracy, środki ochrony i sposób postępowania z odpadami oraz wyciekami.
Stosuje się procedury ograniczające emisję: szczelne opakowania, zabezpieczenia przed rozlaniem, zbieranie wycieków sorbentem oraz przekazywanie odpadów do właściwej utylizacji. Celem jest niedopuszczenie do spłukania substancji do kanalizacji i skażenia wód lub gleby.
Niekoniecznie. Może oznaczać przede wszystkim zagrożenie dla ekosystemu. Substancja może jednocześnie mieć inne zagrożenia (np. drażniące), ale sam piktogram środowiskowy nie jest równoznaczny z ostrą toksycznością dla człowieka.
Ryzyko środowiskowe pojawia się m.in. podczas czyszczenia urządzeń, wymiany materiałów eksploatacyjnych i gospodarowania odpadami (pozostałości chemii, opakowania, czyściwa). Największe zagrożenie to rozlanie i przedostanie się substancji do ścieków lub gruntu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "toksyczne", bo brzmi najbardziej niebezpiecznie, mimo że symbol dotyczy środowiska. Inny błąd to mylenie skutków długotrwałych dla zdrowia z długotrwałymi skutkami w ekosystemie. Pomaga uczyć się piktogramów w zestawach.
Należy ograniczyć rozprzestrzenianie (odgrodzić miejsce, użyć sorbentu), zapobiec spływowi do kanalizacji, zebrać zanieczyszczony materiał do oznakowanego pojemnika i postępować zgodnie z procedurą zakładową oraz kartą charakterystyki. Ważne jest szybkie zabezpieczenie odpływów.
W SDS znajdziesz m.in. klasyfikację zagrożeń, środki ostrożności, zasady magazynowania, postępowanie w razie awarii i sposób utylizacji. To praktyczne źródło, które łączy piktogram z konkretnymi procedurami na stanowisku pracy.
Nie jest to bezpieczne podejście: nawet mała ilość substancji niebezpiecznej dla środowiska może zaszkodzić po przedostaniu się do ścieków. Zamiast tego należy stosować procedury zbiórki i przekazania odpadów, zgodnie z instrukcjami zakładowymi i zaleceniami z SDS.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Piktogram "zagrożenie dla środowiska" informuje, że substancja może szkodzić organizmom wodnym i powodować długotrwałe skutki w ekosystemie."

Źródła:

  • European Chemicals Agency (ECHA) – "Hazard pictograms" (opis i znaczenie piktogramów), https://echa.europa.eu/hazard-pictograms - dostęp 2026-02-28
  • UNECE – "Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS)" (dokument bazowy systemu piktogramów), https://unece.org/transport/dangerous-goods/ghs-rev10-2023 - dostęp 2026-02-28
  • EU-OSHA – "Dangerous substances" (materiały edukacyjne o substancjach niebezpiecznych i oznakowaniu), https://osha.europa.eu/en/themes/dangerous-substances - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Karty charakterystyki (SDS) stosowanych w zakładzie środków chemicznych – sekcje o zagrożeniach i postępowaniu z odpadami
  • Materiały szkoleniowe ECHA/UNECE dotyczące piktogramów i klasyfikacji zagrożeń
  • Instrukcje BHP i procedury wewnętrzne drukarni dotyczące postępowania z chemikaliami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego