KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 30.
Oznaczona nr 4 krzywa charakterystyki zewnętrznej silnika obrazuje
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki zewnętrznej silnika, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Charakterystyka zewnętrzna silnika przedstawia zwykle kilka krzywych w funkcji prędkości obrotowej, m.in. moment i moc. Krzywa opisana jako "moc silnika" odnosi się do przebiegu mocy (najczęściej rosnącego do maksimum, a potem spadającego). Pozostałe opcje dotyczą innych wielkości lub osi wykresu.

Pełne wyjaśnienie:

Charakterystyka zewnętrzna silnika to wykres (lub zestaw wykresów) pokazujący, jak zmieniają się podstawowe wielkości pracy silnika przy pełnym obciążeniu w funkcji prędkości obrotowej. Najczęściej spotyka się na nim:

  • moment obrotowy – zwykle rośnie od niskich obrotów do pewnego maksimum, a następnie spada,
  • moc silnika – zależy jednocześnie od momentu i prędkości obrotowej, dlatego często rośnie do maksimum przy wyższych obrotach niż maksimum momentu, a potem spada,
  • zużycie paliwa (np. godzinowe lub jednostkowe) – ma odmienny przebieg i jednostki,
  • prędkość obrotowa – jest zwykle zmienną na osi poziomej (obr/min), a nie "krzywą" opisującą wynik.

Odpowiedź "moc silnika" jest właściwa wtedy, gdy krzywa nr 4 w legendzie wykresu odpowiada przebiegowi mocy. To właśnie moc opisuje zdolność silnika do wykonywania pracy w czasie i jest kluczowa dla oceny osiągów pojazdu (np. utrzymania prędkości przy obciążeniu).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne? "Moment obrotowy silnika" to inna wielkość i ma zwykle maksimum przy niższych obrotach niż moc. "Godzinowe zużycie paliwa" ma własną skalę (np. kg/h lub l/h) i nie jest tożsamościowe z przebiegiem mocy. "Prędkość obrotowa silnika" stanowi najczęściej oś odniesienia, więc nie opisuje jej osobna krzywa (chyba że wykres jest nietypowo skonstruowany).

Na egzaminie warto zawsze zacząć od sprawdzenia osi i jednostek: kW/KM wskazuje moc, N·m wskazuje moment, obr/min wskazuje prędkość obrotową, a l/h lub kg/h wskazuje zużycie paliwa. To minimalizuje pomyłki wynikające z samego numeru krzywej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw zależności pokazujących, jak przy pełnym obciążeniu zmieniają się parametry silnika wraz z prędkością obrotową. Najczęściej obejmuje przebiegi mocy i momentu oraz czasem zużycia paliwa. Ułatwia ocenę osiągów i doboru zakresu obrotów w praktyce.
Najpewniej po jednostkach i skali osi: moc jest w kW lub KM, a moment w N·m. Dodatkowo maksimum momentu zwykle wypada przy niższych obrotach niż maksimum mocy. Zawsze sprawdzaj legendę i opisy osi, nie tylko kształt.
Moc opisuje tempo wykonywania pracy i w silniku jest powiązana z momentem oraz prędkością obrotową. Nawet przy podobnym momencie, wzrost obrotów zwykle powoduje wzrost mocy aż do pewnego punktu. Później ograniczenia napełniania cylindra i opory mogą obniżać moc.
Moment obrotowy informuje o "sile skręcającej" na wale korbowym i bezpośrednio wpływa na zdolność do przyspieszania oraz jazdy pod obciążeniem. Na wykresie zwykle ma jedno maksimum w średnim zakresie obrotów. Jednostką jest N·m.
W typowym układzie wykresu prędkość obrotowa jest zmienną na osi poziomej (obr/min), więc nie jest osobnym przebiegiem. Jeśli widzisz "krzywą" podpisaną obrotami, to zwykle dotyczy innego typu wykresu albo dodatkowej zależności, ale w klasycznej charakterystyce to raczej oś.
Najczęściej spotkasz: moc w kW lub KM, moment obrotowy w N·m, prędkość obrotową w obr/min. Zużycie paliwa bywa podane jako godzinowe (l/h, kg/h) lub jednostkowe (g/kWh). Jednostki są najlepszą wskazówką, co przedstawia dana krzywa.
Pojawia się w materiałach, które oprócz osiągów pokazują też aspekt ekonomiczny pracy silnika. Godzinowe zużycie paliwa rośnie zwykle wraz z obciążeniem i obrotami, ale jego przebieg i skala są inne niż dla mocy czy momentu. Trzeba patrzeć na osobną oś i jednostki.
W wielu arkuszach krzywe na wspólnym wykresie są ponumerowane w legendzie, aby odróżnić przebiegi różnych parametrów. Numer nie jest uniwersalnym standardem między podręcznikami, dlatego zawsze należy odczytywać go z załączonej legendy na rysunku.
Najczęstsze błędy to pomijanie jednostek i osi, sugerowanie się samym kształtem krzywej oraz automatyczne kojarzenie numerów krzywych z parametrami "z pamięci". W praktyce trzeba zawsze zacząć od legendy, a dopiero potem analizować przebieg i wartości.
Trenuj na przykładowych wykresach: wskaż oś obrotów, rozpoznaj skale kW/KM i N·m, a potem znajdź miejsca maksimum momentu i mocy. Ćwicz też interpretację: w jakim zakresie obrotów silnik jest "najbardziej elastyczny" i kiedy opłaca się zmienić bieg.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że charakterystyka zewnętrzna silnika przedstawia zwykle kilka krzywych w funkcji prędkości obrotowej, m.in. moment i moc.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Moment_obrotowy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostkowe_zu%C5%BCycie_paliwa - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdział o charakterystykach silnika)
  • Materiały producentów/serwisowe opisujące wykresy mocy i momentu dla danego silnika
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji wykresów: moc, moment, zużycie paliwa w funkcji prędkości obrotowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego