KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 20.
Pacjent ma założony cewnik Foleya do pęcherza moczowego. W zestawie do wymiany worka na mocz, oprócz miski nerkowatej, podkładu higienicznego, jednorazowego fartucha, gazika i płynu antyseptycznego, na tacy opiekun powinien umieścić:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiana worka na mocz przy cewniku Foleya wymaga zachowania aseptyki.
Na tacy powinny znaleźć się rękawiczki jednorazowe, narzędzie do czasowego zabezpieczenia odpływu (pean/kleszczyki) oraz jałowy worek. Przedmioty typu basen, wiadro czy lignina nie są elementem kluczowym tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Przy pacjencie z cewnikiem Foleya najważniejsze jest ograniczanie ryzyka zakażenia oraz utrzymanie możliwie "zamkniętego" i czystego sposobu odprowadzania moczu. Dlatego przygotowanie zestawu do wymiany worka na mocz powinno uwzględniać elementy, które pozwalają wykonać czynność sprawnie, bez zbędnych manipulacji i z zachowaniem zasad aseptyki.

Odpowiedź "rękawiczki jednorazowe, pean, jałowy worek na mocz" jest właściwa, ponieważ łączy trzy kluczowe potrzeby tej procedury:

  • Rękawiczki jednorazowe – chronią pacjenta i personel oraz wspierają higienę pracy podczas kontaktu z układem odprowadzającym mocz.
  • Pean (kleszczyki zaciskowe/hemostatyczne) – umożliwia krótkotrwałe, kontrolowane zabezpieczenie odpływu lub elementu zestawu, tak aby ograniczyć wyciek i niepotrzebne zabrudzenie pola pracy.
  • Jałowy worek na mocz – jest istotny, bo elementy podłączane do drenażu powinny minimalizować ryzyko wniesienia drobnoustrojów; "zwykły" (niejawnie niejałowy) worek nie spełnia tego celu.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo zawierają wyposażenie, które nie jest typowym, niezbędnym elementem wymiany worka lub sugeruje czynności bardziej "toaletowe" niż aseptyczne. Zestawy typu basen czy wiadro mogą kojarzyć się z pielęgnacją i higieną pacjenta, ale nie zastępują narzędzia do zabezpieczenia odpływu ani nie gwarantują jałowości elementów podłączanych do cewnika. Z kolei odpowiedzi z "workiem na mocz" bez doprecyzowania jałowości pomijają aspekt bezpieczeństwa mikrobiologicznego.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać o prostej zasadzie: przy sprzęcie inwazyjnym (cewnik/dren) kluczowe są higiena rąk, rękawiczki, antyseptyk oraz jałowe elementy łączone, a także narzędzie, które pomaga wykonać czynność bez bałaganu i bez dotykania "na skróty".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cewnik Foleya to cewnik pęcherzowy utrzymywany w pęcherzu dzięki balonikowi. Służy do stałego odprowadzania moczu, monitorowania diurezy i odbarczania pęcherza. Wymaga szczególnej dbałości o higienę, bo jest czynnikiem ryzyka zakażeń dróg moczowych.
Najważniejsze jest ograniczenie dotykania łączników, utrzymanie czystości okolicy ujścia cewnika oraz stosowanie higieny rąk i rękawiczek. Elementy łączone z układem powinny być jałowe, a manipulacje krótkie i zaplanowane, by nie rozłączać zestawu bez potrzeby.
Rękawiczki jednorazowe zmniejszają ryzyko przeniesienia drobnoustrojów z rąk na układ drenażowy oraz chronią opiekuna przed kontaktem z moczem. Nie zastępują higieny rąk, ale są ważnym elementem bezpiecznej pracy przy sprzęcie inwazyjnym.
"Jałowy" oznacza pozbawiony żywych drobnoustrojów w momencie otwarcia opakowania. Przy podłączaniu do cewnika lub elementów drenażu jałowość ogranicza ryzyko wprowadzenia bakterii do układu moczowego. Na egzaminie zwracaj uwagę na to słowo w odpowiedziach.
Kleszczyki zaciskowe pomagają krótko zabezpieczyć przewód/odpływ, aby zapobiec wyciekowi moczu i zabrudzeniu pola pracy w trakcie manipulacji. Ułatwiają też wykonanie czynności sprawnie i bez dotykania elementów, które powinny pozostać czyste lub jałowe.
Basen i wiadro kojarzą się z czynnościami higienicznymi i gospodarką odpadami, ale nie rozwiązują kluczowych problemów tej procedury: zachowania aseptyki, użycia jałowego elementu oraz kontrolowanego zabezpieczenia odpływu. Na tacę trafiają rzeczy potrzebne bezpośrednio do wymiany.
Najczęstsze błędy to pomijanie jałowego worka, dobieranie przypadkowych pojemników (np. wiadro) zamiast narzędzi do zabezpieczenia odpływu oraz brak planu czynności, co prowadzi do wielokrotnego dotykania łączników. W testach mylą też "miskę" z "miską nerkowatą".
Wymianę wykonuje się zgodnie z zaleceniami producenta, procedurą placówki i stanem pacjenta (np. uszkodzenie worka, nieszczelność, potrzeba zmiany typu worka). Zawsze należy minimalizować częste rozłączanie układu, bo zwiększa to ryzyko zakażeń.
Zasadniczo nie. Częste rozłączanie zwiększa ryzyko wprowadzenia drobnoustrojów do układu i sprzyja zakażeniom. Jeśli rozłączenie jest konieczne (np. wymiana worka), powinno być wykonane sprawnie, z zachowaniem higieny rąk, rękawiczek i elementów jałowych.
Ucz się "logiką celu": co chroni przed zakażeniem (rękawiczki, antyseptyk, jałowy element) i co ułatwia bezpieczne wykonanie (narzędzie do zabezpieczenia odpływu, podkład, miska nerkowata). Ćwicz rozpoznawanie sprzętu i odróżnianie jałowy/niej.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przedmioty typu basen, wiadro czy lignina nie są elementem kluczowym tej czynności."

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Catheter-associated Urinary Tract Infection (CAUTI): Guidelines and prevention overview, https://www.cdc.gov/uti/cauti/index.html (dostęp: 2026-03-01)
  • World Health Organization (WHO) – Guidelines on Hand Hygiene in Health Care (related resources), https://www.who.int/teams/integrated-health-services/infection-prevention-control/hand-hygiene (dostęp: 2026-03-01)
  • European Association of Urology Nurses (EAUN) – dostępne materiały i wytyczne dot. opieki urologicznej (sekcja publikacji/wytycznych), https://nurses.uroweb.org/guidelines/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki pielęgnacyjno-opiekuńczej (procedury aseptyczne, cewnikowanie i opieka nad cewnikiem)
  • Wewnętrzne procedury placówki dotyczące postępowania z cewnikiem i wymiany worka
  • Materiały szkoleniowe dot. zapobiegania zakażeniom związanym z cewnikami (CAUTI)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego