KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 40.
Pacjent z uprawnieniami inwalidy wojennego (uprawnienia IB) musi uiścić opłatę za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uprawnienie IB daje bezpłatne leki z kategorii Rp/Rpz oraz refundowane środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Paski do oznaczania glukozy są wyrobem medycznym na receptę, a dla takich wyrobów uprawnienie IB nie znosi odpłatności, więc pacjent musi wnieść opłatę jak przy standardowej refundacji.

Pełne wyjaśnienie:

Uprawnienie dodatkowe IB (inwalida wojenny/osoba represjonowana i uprawnieni członkowie rodziny) dotyczy określonego zakresu refundacji. W praktyce aptecznej kluczowe jest rozróżnienie rodzaju produktu, ponieważ od tego zależy, czy pacjent ma prawo do wydania bezpłatnego.

Prawidłowa odpowiedź: "paski do oznaczania glukozy we krwi" – paski do glukometru są wyrobem medycznym. W przypadku wyrobów medycznych wydawanych na receptę uprawnienie IB nie powoduje automatycznej bezpłatności, więc pacjent ponosi odpłatność na zasadach ogólnych (zgodnie z poziomem refundacji przypisanym do danego wyrobu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "czopki z tietyloperazyną" – to produkt leczniczy (lek). Jeśli jest wydawany jako Rp/Rpz i znajduje się w refundacji, pacjent z IB otrzymuje go bezpłatnie.
  • "tabletki z syldenafilem" – również jest to lek. W zadaniu sprawdzana jest zasada, że dla leków Rp/Rpz uprawnienie IB daje bezpłatność (o ile lek jest objęty refundacją w danej sytuacji).
  • "roztwór cyjanokobalaminy do wstrzykiwań" – to lek na receptę; w ramach uprawnienia IB leki Rp/Rpz mogą być wydawane bezpłatnie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się jednocześnie lek i wyrób medyczny, najpierw nazwij produkt: "lek" czy "wyrób". Dopiero potem oceniaj, czy uprawnienie (np. IB) obejmuje tę grupę oraz jaki jest tryb wydawania (na receptę czy na zlecenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IB to uprawnienie dodatkowe przysługujące m.in. inwalidom wojennym i osobom represjonowanym oraz wybranym członkom ich rodzin. W aptece wpływa na odpłatność: dla leków z kategorii Rp/Rpz objętych refundacją może oznaczać wydanie bezpłatne, ale nie obejmuje automatycznie wszystkich produktów.
Paski do oznaczania glukozy są wyrobem medycznym. Uprawnienie IB dotyczy przede wszystkim bezpłatnych leków Rp/Rpz oraz refundowanych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, natomiast dla wyrobów medycznych na receptę nie znosi odpłatności, więc pacjent płaci wg zasad ogólnych.
Lek (produkt leczniczy) ma pozwolenie na dopuszczenie do obrotu jako produkt leczniczy i zwykle występuje w postaci tabletek, czopków, roztworów do wstrzyknięć itd. Wyrób medyczny to np. paski testowe, igły, niektóre opatrunki. W razie wątpliwości sprawdza się kategorię produktu w systemie aptecznym.
W ramach IB bezpłatne mogą być leki wydawane na receptę w kategoriach Rp lub Rpz, o ile są objęte refundacją. Oznacza to, że pacjent nie ponosi dopłaty nawet wtedy, gdy standardowo lek byłby pełnopłatny. Zawsze trzeba jednak potwierdzić uprawnienie i poprawnie wprowadzić je do realizacji.
Nie. To częsty błąd. IB wpływa na odpłatność dla określonych grup (np. leki Rp/Rpz i wybrane produkty refundowane), ale nie obejmuje automatycznie wszystkich świadczeń i wszystkich produktów. Przykładowo wyrób medyczny na receptę (jak paski do glukometru) może nadal wymagać dopłaty pacjenta.
Kod IB stosuje się podczas realizacji recepty, gdy pacjent okaże dokument potwierdzający uprawnienie (np. odpowiednią legitymację). Technik/farmaceuta wpisuje uprawnienie w systemie, a program nalicza właściwą odpłatność. Należy pamiętać, że kod wpływa na leki Rp/Rpz, ale nie musi zmieniać odpłatności wyrobów medycznych na receptę.
W praktyce aptecznej pacjent powinien okazać dokument potwierdzający status uprawnionego (np. legitymację właściwą dla inwalidy wojennego/osoby represjonowanej). Dokument jest potrzebny, aby prawidłowo zastosować kod IB przy realizacji. Bez potwierdzenia uprawnienia apteka nie powinna naliczać szczególnych zasad odpłatności.
Wyrób medyczny na zlecenie może mieć inne zasady finansowania niż wyrób na receptę. W praktyce pacjent często otrzymuje finansowanie do określonego limitu, a dopłaca różnicę ponad limit lub zgodnie z poziomem odpłatności. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: "na receptę" i "na zlecenie" to różne ścieżki zaopatrzenia.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamianie IB z pełną bezpłatnością wszystkich produktów, brak rozróżnienia leku i wyrobu medycznego oraz mylenie wyrobów na receptę z wyrobami na zlecenie. Warto trenować na przykładach: wskazuj, co jest lekiem Rp/Rpz, a co wyrobem medycznym, i dopiero potem oceniaj odpłatność.
Najpierw sklasyfikuj każdą opcję: lek Rp/Rpz, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego czy wyrób medyczny. Następnie przypisz zasadę: IB = bezpłatne leki Rp/Rpz i wybrane produkty refundowane, ale nie "wszystko". To podejście minimalizuje wybór "na intuicję" i pomaga w zadaniach testowych.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 46 ust. 1, Dz.U. z 2024 r. poz. 146
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 47, Dz.U. z 2024 r. poz. 146

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (zakres uprawnień IB)
  • Materiały dydaktyczne z refundacji i realizacji recept dla technika farmaceutycznego
  • Oficjalne materiały informacyjne NFZ dotyczące uprawnień dodatkowych pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego