Przy wzmożonym napięciu mięśniowym (spastyczności) celem opieki jest zapobieganie przykurczom i utrwalaniu patologicznych ustawień kończyn. W praktyce wykorzystuje się ułożenie przeciwspastyczne, czyli takie pozycjonowanie, które pomaga wyhamować odruchowe wzorce spastyczne oraz ułatwia utrzymanie możliwie prawidłowej osi ciała.
Odpowiedź "boku z mniej zaznaczonymi zmianami spastycznymi lub na brzuchu" jest zgodna z tym celem: ułożenie na boku po stronie mniej zajętej zwykle ułatwia kontrolę ustawienia kończyn i zmniejsza tendencję do nasilania spastyczności po stronie bardziej zmienionej. Ułożenie na brzuchu bywa stosowane jako pozycja rozciągająca przód ciała i sprzyjająca przeciwdziałaniu niekorzystnym wzorcom (oczywiście tylko, gdy stan pacjentki i bezpieczeństwo na to pozwalają).
Odpowiedzi z ułożeniem na plecach i wałkiem pod kolana lub pod stopy są częstą pułapką: takie podparcia mogą poprawiać komfort lub odciążać, ale nie muszą hamować spastyczności i mogą wręcz utrwalać ustawienia zgięciowe (np. w biodrach i kolanach), co w dłuższym czasie sprzyja przykurczom.
Odpowiedź "boku z bardziej zaznaczonymi zmianami spastycznymi lub na brzuchu" zawiera element prawidłowy (brzuch), ale przez wskazanie boku po stronie bardziej zajętej wprowadza ryzyko nasilenia problemu i gorszej kontroli ustawienia kończyn. Na egzaminie warto pamiętać zasadę: pozycjonowanie dobiera się tak, aby minimalizować bodźce nasilające spastyczność i ułatwiać utrzymanie funkcjonalnego ustawienia ciała.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się wybór strony ciała, zwróć uwagę na sformułowania typu "mniej zaznaczone zmiany" vs "bardziej zaznaczone zmiany" – w profilaktyce przeciwspastycznej zwykle wybiera się wariant sprzyjający łatwiejszemu hamowaniu wzorca i bezpieczniejszej kontroli ułożenia.
