Skala Barthel ocenia samodzielność w podstawowych czynnościach życia codziennego (ADL) w 10 odrębnych kategoriach. Aby wynik był poprawny, trzeba przypisać punkty w każdej kategorii na podstawie opisu funkcjonowania.
W przedstawionej sytuacji pacjentka ma istotne ograniczenia ruchowe: nie chodzi, nie pokonuje schodów i nie wykonuje samodzielnie transferu z łóżka na krzesło. Dodatkowo nie potrafi samodzielnie ubrać się ani wykąpać całego ciała. Te informacje skutkują 0 punktami w kategoriach związanych z mobilnością i samoobsługą, które wymagają wstawania, przemieszczania i pełnej sprawności kończyn.
Jednocześnie pacjentka jest samodzielna w jedzeniu oraz w higienie osobistej rozumianej jako czynności typu mycie twarzy i czesanie. Ma też zachowaną kontrolę zwieraczy (kontrola stolca i kontrola moczu), co zwiększa wynik, bo są to dwie niezależne kategorie.
Ważna uwaga interpretacyjna: zapis, że pacjentka "korzysta z toalety (po przetransportowaniu)", oznacza, że nie spełnia kryterium samodzielności w kategorii "korzystanie z toalety", ponieważ ta kategoria obejmuje również samodzielne podejście/transfer oraz czynności okołotoaletowe. Jeśli wymaga fizycznej pomocy w przetransportowaniu i przesiadaniu, nie otrzymuje pełnych punktów.
Po zsumowaniu punktów przyznanych za czynności, które wykonuje samodzielnie (jedzenie, higiena osobista, kontrola stolca, kontrola moczu) oraz uwzględnieniu zer w obszarach, w których jest niesamodzielna (transfer, poruszanie się, schody, ubieranie, kąpiel i toaleta zależna od pomocy), otrzymujemy wynik 40 punktów.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- "0 punktów" oznaczałoby całkowitą zależność także w jedzeniu, higienie osobistej i kontroli zwieraczy, czego opis nie potwierdza.
- "15 punktów" zaniża wynik, bo pomija punkty za zachowaną kontynencję oraz samodzielność w jedzeniu i higienie osobistej.
- "60 punktów" byłoby możliwe przy większej sprawności (np. częściowo zachowanym chodzeniu/transferze/ubieraniu lub kąpieli), a tu te obszary są wyraźnie niesamodzielne.
Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy opis dotyka wszystkich 10 kategorii i czy nie mylisz "higieny osobistej" z "kąpielą całego ciała" oraz "transferu" z "chodzeniem".
