KWALIFIKACJA MED8 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 21.
Pacjentka zgłasza się na badanie mammograficzne. Wskaż, które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe dotyczące przygotowania pacjentki do badania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dezodoranty i antyperspiranty (a także niektóre pudry/kremy) mogą pozostawiać drobiny w okolicy pach i piersi, co bywa widoczne w mammografii jako artefakty i może utrudniać interpretację obrazu.
Dlatego zaleca się ich unikanie przed badaniem; pozostałe stwierdzenia zwiększają ryzyko zakłóceń lub są niezgodne z praktyką.

Pełne wyjaśnienie:

W mammografii kluczowe jest uzyskanie obrazu o jak najwyższej jakości diagnostycznej, ponieważ ocenia się m.in. bardzo drobne struktury (np. mikrozwapnienia). Z tego powodu przygotowanie pacjentki obejmuje eliminowanie czynników, które mogą wytworzyć artefakty lub zafałszować obraz.

Stwierdzenie "Pacjentka powinna unikać dezodorantów lub antyperspirantów przed badaniem" jest prawdziwe, ponieważ kosmetyki stosowane w okolicy pach i piersi mogą zawierać składniki pozostawiające drobne cząstki na skórze. W obrazowaniu mogą one dawać niepożądane cienie lub punkty, które mogą być mylone ze zmianami patologicznymi albo maskować istotne szczegóły.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawdziwe?

  • "Pacjentka powinna nałożyć krem na piersi przed badaniem" – krem może zwiększać ryzyko smug, refleksów i innych zakłóceń na obrazie oraz pogarszać przyleganie i stabilność podczas kompresji. Z punktu widzenia jakości badania to działanie niepożądane.
  • "Pacjentka powinna mieć na sobie biżuterię podczas badania" – elementy metalowe mogą przeszkadzać w prawidłowym ułożeniu pacjentki, powodować dyskomfort i generować artefakty. W praktyce przed badaniem usuwa się biżuterię z obszaru klatki piersiowej i szyi (zależnie od procedury pracowni).
  • "Wszystkie powyższe są prawdziwe" – jest fałszywe, bo co najmniej dwa stwierdzenia (krem, biżuteria) stoją w sprzeczności z celem przygotowania, którym jest ograniczenie artefaktów i zapewnienie poprawnego pozycjonowania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o przygotowanie do badań obrazowych szukaj odpowiedzi, która minimalizuje artefakty i zmniejsza ryzyko konieczności powtórzenia ekspozycji. W mammografii szczególnie często pojawia się temat kosmetyków (dezodorant/antyperspirant) oraz metalowych ozdób.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dezodorant lub antyperspirant może pozostawić drobiny (np. w okolicy pach), które na obrazie mammograficznym mogą wyglądać jak artefakty. To może utrudnić opis, spowodować wątpliwości diagnostyczne i czasem prowadzić do konieczności wykonania dodatkowych ujęć.
Najpraktyczniejsza jest odzież dwuczęściowa (np. bluzka i spodnie/spódnica), bo do badania zwykle odsłania się górną część ciała. Ułatwia to przygotowanie, skraca czas w pracowni i zmniejsza stres pacjentki.
Krem, balsam lub puder mogą zostawiać warstwę na skórze i powodować artefakty albo pogorszyć przyleganie podczas kompresji. Dlatego w dniu badania zwykle zaleca się nie stosować kosmetyków w okolicy piersi i pach.
Zwykle tak, zwłaszcza biżuterię w okolicy klatki piersiowej i szyi (naszyjniki, wisiorki). Metal może przeszkadzać w pozycjonowaniu, powodować dyskomfort i wprowadzać zakłócenia. Dokładne zalecenia zależą od procedur pracowni.
Częste źródła to kosmetyki (dezodorant, puder), elementy metalowe, fałdy skóry, zanieczyszczenia detektora oraz ruch pacjentki. Mechanizm jest podobny: pojawia się dodatkowy cień lub struktura, która nie jest tkanką piersi, a może wyglądać "podejrzanie".
Wiele pacjentek odczuwa mniejszą tkliwość piersi w pierwszej części cyklu, co poprawia tolerancję kompresji. Terminy planowania warto jednak ustalić indywidualnie, a w razie bólu poinformować personel, aby dobrać możliwie komfortowe ustawienie.
Nawet preparaty "bez aluminium" mogą pozostawiać warstwę lub drobiny na skórze. Z perspektywy jakości obrazu najbezpieczniej jest nie stosować żadnego dezodorantu/antyperspirantu oraz pudrów i kremów w okolicy pach i piersi w dniu badania.
Instruktaż obejmuje m.in. przygotowanie (bez kosmetyków w okolicy piersi i pach, zdjęcie biżuterii), krótki opis przebiegu i celu kompresji oraz wskazówki o bezruchu w trakcie ekspozycji. Celem jest jakość obrazu i ograniczenie powtórzeń.
Kompresja unieruchamia pierś, zmniejsza jej grubość i rozkłada tkanki, co poprawia ostrość oraz czytelność obrazu. Może też ograniczać dawkę i zmniejszać nakładanie się struktur. To element standardowej techniki badania.
Najczęściej są to: użycie dezodorantu/pudru, pozostawienie biżuterii, trudność z utrzymaniem bezruchu oraz nieprawidłowe ułożenie wynikające z braku zrozumienia instrukcji. Dlatego ważna jest jasna komunikacja i checklisty przygotowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • American Cancer Society (ACS) – strona informacyjna "Mammograms" / sekcja o przygotowaniu do badania (unikanie dezodorantu/antyperspirantu), https://www.cancer.org/cancer/screening/mammograms.html - dostęp 2026-03-01
  • NHS (UK) – "Getting ready for a mammogram" (zalecenia dot. dezodorantu/perfumu/pudru), https://www.nhs.uk/conditions/mammogram/what-happens/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Procedury wewnętrzne pracowni mammograficznej (checklista przygotowania pacjentki)
  • Podręczniki/kompendia z mammografii i jakości obrazu (rozdziały o artefaktach)
  • Materiały edukacyjne o przygotowaniu do mammografii publikowane przez uznane instytucje medyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego