KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 9.
Pacjentowi chorującemu na cukrzycę powikłaną niedokrwieniem obwodowym, neuropatią cukrzycową oraz zagrożonemu rozwojem stopy cukrzycowej zaleca się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U chorego z neuropatią cukrzycową czucie temperatury bywa osłabione, więc łatwo o oparzenie stóp zbyt gorącą wodą.
Dlatego w profilaktyce stopy cukrzycowej zaleca się mycie w wodzie letniej (około temperatury ciała, nie wyższej) oraz unikanie przegrzewania skóry.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta z cukrzycą powikłaną niedokrwieniem obwodowym i neuropatią rośnie ryzyko powstania trudno gojących się ran. Neuropatia oznacza m.in. osłabione czucie bólu i temperatury, dlatego pacjent może nie odczuć, że woda jest za gorąca. To zwiększa ryzyko oparzeń, mikrourazów i uszkodzeń skóry, które mogą stać się wrotami zakażenia i początkiem stopy cukrzycowej.

Odpowiedź "mycie nóg w wodzie o temperaturze <37°C" jest zgodna z ideą bezpiecznej pielęgnacji: stosuje się wodę letnią, zbliżoną do temperatury ciała, aby nie doprowadzić do oparzenia. W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo pamiętać o delikatnym myciu, dokładnym osuszaniu (zwłaszcza przestrzeni międzypalcowych) oraz obserwacji skóry pod kątem zaczerwienień, pęknięć i otarć.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszą odpowiedzią w tym ujęciu?

  • "mycie nóg w wodzie o temperaturze >37°C" zwiększa ryzyko oparzeń u osoby z zaburzonym czuciem; nawet niewielkie oparzenie może goić się długo i prowadzić do powikłań.
  • "ćwiczenia rozciągające mięśnie nóg" mogą mieć ogólne znaczenie dla sprawności, ale nie odpowiadają bezpośrednio na kluczowe ryzyko opisane w pytaniu (uraz termiczny i uszkodzenie skóry w profilaktyce stopy cukrzycowej).
  • "noszenie wkładek ortopedycznych do butów" bywa zasadne u części pacjentów (np. przy deformacjach i przeciążeniach), jednak nie jest uniwersalnym podstawowym zaleceniem higienicznym. W dodatku wymaga indywidualnego doboru i oceny specjalisty, podczas gdy pytanie dotyczy typowego zalecenia pielęgnacyjnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się neuropatia, myśl o braku czucia i konsekwencjach: oparzenia, obtarcia, ucisk. Bezpieczna pielęgnacja stóp ma przede wszystkim zapobiegać uszkodzeniom skóry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Neuropatia osłabia czucie temperatury i bólu, więc pacjent może nie zauważyć, że woda jest zbyt gorąca.

To zwiększa ryzyko oparzeń, pęknięć skóry i ran, które u osoby z cukrzycą i niedokrwieniem gorzej się goją i mogą prowadzić do zakażenia.

Najbezpieczniejsza jest woda letnia, zbliżona do temperatury ciała i nienadmiernie ciepła.

W praktyce warto sprawdzać temperaturę dłonią lub termometrem, bo zaburzenia czucia u pacjenta mogą zaniżać odczuwanie gorąca.

Stopa cukrzycowa to zespół zmian (rany, owrzodzenia, zakażenia) wynikających m.in. z neuropatii i niedokrwienia.

Jest groźna, bo drobny uraz może przejść w trudno gojące się owrzodzenie, a zakażenie może wymagać leczenia specjalistycznego, a w skrajnych przypadkach amputacji.

Kluczowe są: delikatne mycie i dokładne osuszanie stóp, kontrola temperatury wody, codzienna obserwacja skóry oraz zgłaszanie zmian (otarcia, pęcherze, zaczerwienienia).

Ważne jest też przypominanie o bezpiecznym obuwiu i unikaniu chodzenia boso.

Nie zawsze. Wkładki mogą być pomocne, gdy trzeba odciążyć miejsca narażone na ucisk lub gdy są deformacje stopy.

Jednak ich dobór powinien być indywidualny. W podstawowej profilaktyce pierwszeństwo ma unikanie urazów (także termicznych) i codzienna pielęgnacja.

Częste błędy to: zbyt gorąca kąpiel, moczenie stóp zbyt długo, niedokładne osuszanie między palcami, samodzielne wycinanie zrogowaceń ostrymi narzędziami oraz ignorowanie drobnych otarć.

Każdy z tych błędów zwiększa ryzyko rany i zakażenia.

Pilnie należy zgłosić: pęcherz, ranę, sączenie, zaczerwienienie, obrzęk, ocieplenie skóry, nieprzyjemny zapach, zasinienie lub czernienie tkanek.

U chorego z cukrzycą takie objawy mogą szybko się nasilać, zwłaszcza przy niedokrwieniu.

Nie. Ćwiczenia mogą wspierać ogólną sprawność, ale nie zastępują działań ukierunkowanych na ochronę skóry stóp.

W profilaktyce stopy cukrzycowej priorytetem jest zapobieganie urazom (otarcia, ucisk, oparzenia) oraz szybka reakcja na każdą zmianę skórną.

Najprościej użyć termometru kąpielowego lub sprawdzić wodę własną dłonią (np. wewnętrzną stroną nadgarstka).

Nie należy polegać wyłącznie na odczuciach pacjenta, bo neuropatia może powodować zafałszowaną ocenę ciepła i brak sygnału bólu.

Niedokrwienie oznacza gorsze ukrwienie tkanek, czyli słabsze dostarczanie tlenu i składników odżywczych.

W efekcie nawet drobne uszkodzenia skóry goją się wolniej, łatwiej dochodzi do martwicy i zakażenia. Dlatego tak ważna jest profilaktyka urazów.

info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF) – Guidelines (strona zbiorcza wytycznych): https://iwgdfguidelines.org/ (dostęp 2026-02-27)
  • International Diabetes Federation (IDF) – zasoby dot. stopy cukrzycowej (strona tematyczna/zasoby): https://idf.org/ (wyszukaj: diabetic foot) (dostęp 2026-02-27)
  • Mayo Clinic – Diabetes foot care (poradnik pacjencki): https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-foot-care/art-20043949 (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Zalecenia i materiały edukacyjne dotyczące profilaktyki stopy cukrzycowej (organizacje diabetologiczne)
  • Wybrane wytyczne/poradniki pielęgnacji stóp u osób z cukrzycą (IWDGF/IDF)
  • Podręczniki dla opiekuna medycznego z działu: pielęgnacja osoby przewlekle chorej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego