KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 13.
Pani Maria interesuje się sztuką współczesną. Jej kompozycje powstają przez wycinanie i wyklejanie z tkanin, papieru, fotografii. Którą technikę stosuje podopieczna?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kolaż to technika polegająca na tworzeniu kompozycji przez wycinanie i naklejanie różnych materiałów (np. papieru, tkanin, fotografii) na podłoże. Opis aktywności Pani Marii dokładnie odpowiada tej metodzie. Pozostałe propozycje dotyczą technik graficznych/drukowych, a nie wyklejania elementów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na technikę polegającą na komponowaniu pracy z wielu gotowych fragmentów materiałów, a następnie ich przyklejaniu do podłoża. Taka metoda to kolaż – w praktyce obejmuje łączenie elementów o różnych fakturach i pochodzeniu (papier, tkaniny, fotografie), często z użyciem nożyczek i kleju.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Gipsoryt jest techniką graficzną związaną z wykonywaniem matrycy (zwykle przez rycie/żłobienie w podłożu), a następnie uzyskiwaniem odbitek. Nie polega na wyklejaniu fragmentów materiałów.
  • Monotypia to technika graficzna, w której powstaje pojedyncza, niepowtarzalna odbitka z przygotowanej powierzchni (np. płyty). Kluczowe jest tu wykonanie odbitki, a nie budowanie kompozycji z wycinków i skrawków.
  • Drzeworyt to klasyczna technika graficzna oparta o matrycę z drewna i druk wypukły. Zasada działania to żłobienie i odbijanie farby, nie zaś naklejanie materiałów.

W kontekście pracy asystenta osoby niepełnosprawnej rozpoznanie techniki ma znaczenie praktyczne: kolaż jest często wykorzystywany w zajęciach aktywizujących, bo można go łatwo dostosować (większe elementy do chwytania, grubsze materiały, klej w sztyfcie, ograniczenie precyzyjnych ruchów). Pozwala też na pracę na sukces i wzmacnia poczucie sprawczości, co bywa ważne w rehabilitacji psychospołecznej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się wycinanie i wyklejanie różnorodnych fragmentów na podłoże, najczęściej chodzi o kolaż, a nie o techniki druku (rycie matrycy i wykonywanie odbitek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolaż to technika plastyczna polegająca na tworzeniu kompozycji przez łączenie i naklejanie na podłoże różnych materiałów, np. papieru, tkanin czy fotografii. Liczy się zestawianie faktur i kształtów, a nie wykonywanie odbitek jak w technikach graficznych.
Najmocniejszymi sygnałami są słowa: wycinanie, wyklejanie, "z różnych materiałów" oraz użycie skrawków (papier, tkanina, zdjęcia). Jeśli w opisie nie ma rycia matrycy ani drukowania odbitek, zwykle nie chodzi o drzeworyt ani monotypię.
Drzeworyt jest techniką graficzną opartą o matrycę z drewna, w której wycina się lub żłobi rysunek, a następnie wykonuje się odbitki z użyciem farby. W kolażu nie drukuje się odbitek – buduje się obraz z naklejanych fragmentów materiałów.
Monotypia to technika graficzna, w której uzyskuje się pojedynczą, niepowtarzalną odbitkę z przygotowanej powierzchni (np. płyty). Kolaż powstaje przez naklejanie elementów na podłoże. Różnica dotyczy więc metody: odbitka kontra kompozycja z wycinków.
Najbezpieczniejsze są materiały lekkie i łatwe w obsłudze: grubszy papier, kolorowe czasopisma, wydruki zdjęć, filc, tkaniny bez strzępienia oraz klej w sztyfcie lub taśma dwustronna. Dobór zależy od sprawności manualnej i zasad bezpieczeństwa w pracy.
Tak, bo to technika prosta i elastyczna: można używać dużych elementów, ograniczyć precyzyjne cięcie, a efekt jest szybko widoczny. Kolaż wspiera ekspresję, komunikację i motywację. Asystent może dostosować narzędzia i tempo pracy do możliwości podopiecznego.
Często myli się techniki graficzne (matryca, farba, odbitka) z technikami mieszanymi (klejenie, zestawianie materiałów). Innym błędem jest kierowanie się brzmieniem nazwy zamiast czynnościami z opisu. Warto szukać słów-kluczy: "odbijać" vs "wyklejać".
Przygotuj stabilny stół, podkładkę ochronną, pojemnik na ścinki, bezpieczne nożyczki oraz klej. Ułóż materiały w zasięgu ręki i zadbaj o porządek, by zmniejszyć przeciążenie bodźcami. Jeśli trzeba, użyj większych formatów i narzędzi ułatwiających chwyt.
Zmniejsz wymagania precyzji: większe elementy, darcie papieru zamiast cięcia, klej w sztyfcie zamiast płynnego, ograniczona liczba kroków. Możesz też przygotować część materiałów wcześniej. Stopniowanie trudności polega na zwiększaniu detali i samodzielności dopiero po opanowaniu podstaw.
Nożyczek lepiej unikać, gdy występuje ryzyko urazu (np. problemy z kontrolą ruchu, impulsywność, zaburzenia czucia). Wtedy stosuje się darcie papieru, gotowe wycięte elementy, naklejki lub taśmę dwustronną. Zawsze dobieraj narzędzia do oceny bezpieczeństwa i potrzeb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Kolaż to technika polegająca na tworzeniu kompozycji przez wycinanie i naklejanie różnych materiałów (np. papieru, tkanin, fotografii) na podłoże."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "kolaż" (definicja techniki wycinania i naklejania), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kolaz;3924329.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN – hasło "drzeworyt" (technika graficzna z matrycą drewnianą), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/drzeworyt;3898070.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN – hasło "monotypia" (technika graficzna pojedynczej odbitki), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monotypia;3942077.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie terminów plastycznych (hasła: kolaż, monotypia, drzeworyt)
  • Podstawowe podręczniki lub skrypty z arteterapii i metod aktywizacji twórczej
  • Karty pracy/scenariusze zajęć plastycznych dla osób z niepełnosprawnościami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego